شیطان 24 ساعته مواظب است داداش جون!
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، توجه به فضایل و رذایل اخلاقی انسان را در موقعیتی قرار میدهد که در مسیر الی الله قرار گیرد تا در سایه آن لذت حضور خداوند را در تمام لحظات زندگیاش احساس کند، یکی از مسیرهایی که باعث میشود اخلاق در دل و جان آدمی نفوذ پیدا کند، نشستن در پای درس اساتید اخلاق است. آنچه پیشرو دارید سلسله مباحث اخلاقی مرحوم آیتالله عبدالکریم حقشناس است که با موضوع «راههای شناخت نفوذ شیطان» در مسجد امینالدوله ایراد شده است: چه طور میتوان از شر شیطان نجات یافت؟/ ایمان و توکل؛ دو راه نجات یکی از رفقا که متعلم است - البته همه ما متعلم هستیم؛ - انشاءالله - همه ما در مکتب امام صادق(ع) متعلم هستیم - سئوال کرده است که من چطور میتوانم از شر شیطان نجات پیدا کنم و راحت شوم؟ این سئوال را مرحوم سید بن طاووس رضواناللهعلیه پاسخ گفته است - ایشان کسی است که میگفت من «عالم ألست» یا عالم میثاق را به یاد دارم؛ و اگر به شخصی اقتدا میکرد، میفهمید پیشنماز در چه سیری است، در چه نقشهای دارد کار میکند؟ اینکه امام جماعت ممکن است حواسش پیش یک مسئلهای برود، پیش یک جهت علمی، او چنین آدمی بود که متوجه میشد، این
انسان در مکتب امام صادق(ع) این جور ورزش کرده بود - ایشان به پسرش میگوید: ای پسر عزیز من! اگر بخواهی که از شر این سگ گزنده (شیطان) محفوظ باشی، باید در دو قلعه متحصن بشوی: اول ایمان به پروردگار و بعداً توکل به او. ایمان که معلوم است، ولی توکل یعنی واقعاً معتقد باشی به اینکه «لا مؤثر فیالوجود الّا الله». جز خدای متعال، هیچ مؤثری در عالم وجود ندارد. مرحوم آیتالله شیخ محمد حسن ممقانی رضواناللهعلیه به پسرش شیخ عبدالله ممقانی وصیت میکند که توصیه میفرماید که: ای پسرم! اینکه پیغمبر فرمود: با توکل زانوی اشتر ببند، این مال متعارف مردم است، برای حفظ نظام این جهانی است. «ففی نظامِ الکلٌ کل مُنتَظَم» برای اینکه نظام وجود بر روال قواعد و قوانین عادی خود سیر کند و به مسقرش برگردد، و الا کسانی هستند که تنها به خدا توبه دارند و لاغیر. و به اسباب اصلاً توجهی ندارند: «وز سبب سوزیش سوفسطائیم» اصلاً من آن را میخواهم که «اعرفوا الله باالله» یعنی خدا را با خدا بشناسید، این مقام اولیای خداست، مثلاً چه کسی در باطن شما تصرف میکند؟ این قبض و بسطهائی که در قلب شما میشود چه کسی میکند؟ خدا میکند! هموست اول، آخر و وسط؛ و من
اعتقادی به سبب سازی ندارم. مرحوم ملا نظر علی طالقانی در کتابش این حدیث را نقل کرده که قال النبی(ص): «لو توکّلتم عَلی الله حق تَوکله لَرَزقَکم کما یُرزق الطّیرَ تغدو خُماصاً و تَروح بِطاناً» پیامبر اکرم(ص) فرمود: اگر مردم به پروردگار توکل کنند، آن طور که حق توکل است، همان طور که چلچله از لانهاش در میآید و گرسنه است و هیچ چیز در چینهدان او نیست، وقتی که به لانه بر میگردد چینه دانش پر شده و کاملاً سیر شده است، شما را هم به همین شکل روزی میداد، اینها مراتب اولیای خداست، اینکه عرض میکنم برای این است که ببینید چه لباسهایی برای شما اندازهگیری شده است و شما به چه مرتبهای قناعت کردهاید: طبع گدایی از سر خود بر زمین گذار/ گر آسمان رفعت سلطانت آرزوست تو شاهباز بلند پرواز سدره نشین هستی، حالا رفتی جغد خرابهنشین شدهای؟ همین؟! سید بن طاووس به فرزندش فرمود: ای پسرم! اگر بخواهی از شر شیطان ایمن باشی، باید در دو قلعه خود را متحصن کنی؛ اول ایمان به پروردگار، عملاً؛ که نتیجهاش همان اعتقاد به «لا مؤثّر فی الوجود الا الله» است و دوم توکل بر خدای متعال است و در این صورت «إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى
الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ»، خود پروردگار میفرماید: اگر در این دو قلعه متحصن شدی، شیطان سلطنتی بر تو ندارد؛ خوب این یکی. علت نفوذ شیطان به انسان قالالصادق(ع): «لایتَمَکَّنُ الشَّیطانُ بِالوَسوَسَةِ عَنِ العَبدِ إلاّ وَقَد أعْرَضَ عَن ذِکرِ اللهِ»، شیطان 24 ساعته مواظب است داداش جون! او تو را میبیند ولی تو او را نمیبینی، لکن همین قدر که از ذکر خدا غافل شدی، گرفتار شیطان میشوی، حضرت فرمود: پرندهای که در دام صیاد میافتد، برای این است که از ذکر خدا غافل شده است؛ وقتی شیطان فهمید این شخص از ذکر خدا غافل شده است؛ یعنی دین را، دستورات خدا را یک دستی گرفته - از همین مردم بپرس؛ مردم میگویند: آقا چرا تو یک وقت 2 ظهر مغازه میآیی؟ یک وقت یک ظهر میآیی؟ کاسبی را یک دستی گرفتهای ها! - معنی یک دستی گرفتن این است: «وَاسْتَهَانَ بِاَمرِهِ»؛ یعنی امر خدا را خیلی سهل گرفته و کم اهمیت دانسته است؛ «وَسَکَنَ اِلی نَهیهِ»، بالاتر رفته و در دایره محرمات و گناهان پا گذاشته، «وَنَسِی إطِّلاعَهُ عَلَی سِرِّهِ»، یعنی از مقام مراقبت پا بیرون گذاشته؛ یعنی غافل است که پروردگار عزیز از باطن او
مطلع است. سئوال کرد: یابن رسولالله «إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» یعنی چه؟ یعنی آن چیزی که در ذهنت خطور میکند سِرّ و علنت در محضر پروردگار است، در عرفان - که آقایان بعد از حکمت آن را میخوانند - ثابت میشود که ما با سر و علن خودمان در حضور پروردگار هستیم. با شیطان چگونه برخورد کنیم؟ و الله عزوجل دعا عباده باللطف دعوة و عرفهم عداوته فقال عزّ من قائل: «إنّه لکم عدوٌّ مبین» و قال: «إن الشیطان لکم عدو فاتخذوه عدواً»، شیطان را دشمن بگیرید: «فکن معه کالغریب مع کلب الرّاعی یفزع إلی صاحبه فی صرفه عنه»، سگ گله - از این سگهای دم بریده بزرگ - که دور و بر گله حرکت میکند؛ امام صادق(ع) فرمود: وقتی که شیطان میآید، همان کاری که تو در برابر کلب آن چوپان میکنی که وقت صاحب سگ میگوید بایست! اگر حرکت بکنی پایت را گرفته، تو هم «و کذلک إذا أتاک الشیطان موسوساً لیصدّک عن سبیل الحق و ینسیک ذکر الله»، وقتی که آمد و میخواهد با وسوسه تو را از راه حق باز دارد و ذکر خدا را از یاد تو ببرد «فاستعذ بربّک وربّه منه»، پناه ببر به پروردگار که هم پروردگار توست و هم پروردگار این سگ است؛ «فإنّه یوید الحقّ علی الباطل
و ینصر المظلوم»، او حتماً حق را علیه باطل تأئید میکند و تو را یاری میکند. در برابر شیطان چه کنیم؟ خوب؛ ای امام صادق(ع) شما فرمودی که هر وقت شیطان آمد به پروردگار پناه ببر؛ شیطان چه وقت میآید؟ فرمود: «ولن تقدر علی هذا» یعنی هرگز قدرت نداری و نمیتوانی راه آمدن شیطان را پیدا بکنی و بفهمی که این القائی که در نفس من شده آیا از جانب ملک است یا از جانب شیطان است؛ اما امام(ع) دستورش را داده: «إِلَّا بِدَوَامِ الْمُرَاقَبَةِ وَ الِاسْتِقَامَةِ عَلَى بِسَاطِ الْخِدْمَةِ وَ هَیْبَةِ الْمُطَّلِعِ وَ کَثْرَةِ الذِّکْرِ» یعنی سه چیز اگر داشته باشی، میفهمی که آیا این وسوسه شیطان است یا الهام ملک است؟ اول: مراقبه - خدا رحمت کند علامه طباطبایی را، میفرمود: اول مراقبه، وسط هم مراقبه، آخر هم مراقبه - یعنی همانطور که این نگهبان مراقب است یا مثلاً کسی از این نظامیها پاس میدهد و مسلح هم است و انگشتش هم روی ماشه تفنگ است که اگر ناشناسی بیاید و او را مطلع نکند طعمه آتش است! منطقه، نظامی اعلام شده؛ ورود ممنوع است! همان طور باید مراقب باشی که این خبیث راه به تو پیدا نکند و خود را در حضور پروردگار بدانی: یک چشم زدن
غافل از آن ماه نباشی/شاید که نگاهی کند آگاه نباشی دوم: کثرت ذکر الله است آقاجان! به مجنون گفتند حق با معاویه بود یا با علی؟ گفت: حق با لیلی بود! چون به غیر از لیلی کسی را به خاطر نداشت و نمیدید، تو هم خدا را باید ببینی و فقط او را به یاد داشته باشی «أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْرًا کَثِیرًا» و در آیات زیاد دیگری از جمله «وَ الْحافِظینَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحافِظاتِ وَ الذَّاکِرینَ اللَّهَ کَثیراً» و «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیراً» همین مطلب تکرار شده است. و قال النبی(ص): «اِنَّ اَهلَ الجَنَّةِ لا یَندِمونَ عَلی شَیءٍ مِن اُمورِ الدُّنیا اِلّا عَلی ساعَةٍ مَرَّت بِهِم فی الدُّنیا لَم یَذکُروا اللهَ تعالی فیها»؛ اهل بهشت همین که از اینجا رفتند، هیچ غصه زن و بچه مال و منال را نمیخورند؛ مگر غصه آن ساعتی که ذکر محبوب حقیقی را نکردند، پس یک مراقبه، یعنی مراقب از رفتار و اخلاق؛ دوم: ذکر خدا، سوم هم: هول مطلع، یعنی همان که وقتی انسان فوت میکند، حضرت امام حسن مجتبی(ع) میفرماید: «أبکی
لِخصلَتینِ هَولِ المُطَّلَع و فراق الاحِبَّةِ»، هول مطلع آن است که پروردگار از اعمال تو اطلاع دارد، یعنی تو هستی و او، و یکی یکی تذکر میدهد که در فلان صحنه این کار را کردی، در فلان ساعت این راه را رفتی! این سه تا را که مراقبت بکنید - ان شاء الله تبارک و تعالی - آن وقت میفهمید که کی شیطان آمد و این وسوسه شیطانی است یا الهام ربانی.
دیدگاه تان را بنویسید