کارگردان فیلم «همبازی»: فیلمسازان کودک دغدغه این نسل را ندارند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، سینمای کودک به عنوان یکی از مهمترین بخشهای آموزشی هر کشوری محسوب میشود به نحوی که کودکان اوج پرواز، رویاها و مبارزه با چالشهای روزمره زندگی خود را از این طریق میآموزند. در این میان به نظر میرسد که جز در موارد محدودی، تولید فیلم برای سینمای کودک در ایران رو به نزول رفته است. به نحوی که کودکان دهه شصت خاطرات بیشتر و به یادماندنیتری از فیلمهای کودکی خود دارند. در این رابطه با «غلامرضا رمضانی» کارگردان فیلم « همبازی » به گفتگو نشستهایم.
تعریف سینمای ژانر کودک از نگاه شما چیست؟
به نظر من اینکه بچهها به راحتی بنشینند و فیلم ببینند و احساس کنند خودشان میتوانند معنی و مفهوم فیلم، روابط و مناسبات و داستان آن را دوست داشته و دنبال کنند، ژانر کودک است. فیلم در سینمای کودک باید تمامی قواعد و مقررات نوشته شده و نشده را رعایت کند. باید به کودک احترام بگذارد و او را اندیشمندی بلندمرتبه بداند که وقت خودش را در اختیار فیلمساز گذاشته و شایستگی همه احترامات ممکنه که در گونههای دیگر سینمایی هم ممکن است نباشد را داراست. سینمای کودک با مخاطبینی مواجه است که هم به کلاس درس آمده و هم آماده پذیرفتن هر پدیدهای است. در نهایت سینمای کودک فیلمی با موضوعاتی پیرامون کودک و پیامدهایی برای آگاهی و رشد او است که نشاط و سرزندگی به او می بخشد. سینمای کودک هم تفریح و سرگرمی است و هم به اطلاعات علمی کودک میافزاید.
به نظر شما سینمای کودک ایران چه جایگاهی در بین سایر ژانرها دارد؟
سینمای کودک سینمای پایهگذار اجتماع است. با این تعریف خاصترین گونه سینمایی است که هم برای مخاطب و هم سازندهاش سینمای بنیانگذار تلقی میشود. در فیلمهای دهه اخیر این بخش با توجه به ناپایداری مدیریتی و تلاطم الگوسازی مدام به هر سویی کشیده شده است. سیاستگذاری و خطدهی برای تولید همیشه حاصل سلیقههای شخصی مدیریتی بوده است که در نتیجه ما آشفتگی و سردرگمی در بین تولیدات را می بینیم ولی در قیاس با سینمای کودک سایر کشورها ما با همین تنوع تولیدات هم سرآمد هستیم. چون نگاه منحصر به فرد به دنیای کودک و حتی جهان متعلق به فیلمهای تربیتی آموزش ایرانی است.
اگر تنوع تولیدات ما را در دنیا سرآمد میکند چرا تولیدات ژانر کودک کم است؟ مشکلات ساخت فیلم برای گروه کودک چیست؟
نداشتن تهیهکننده خصوصی اساسیترین مشکل سینمای کودک است. تنها با سرمایهگذار خصوصی میتوان به فیلمنامه حرفهای رسید و پس از آن سایر متخصصان را به خدمت گرفت. تا زمانی که مجبور باشیم با بضاعت اندک فیلمهای ارزانقیمت و رئال تولید کنیم و غالبا هم سرمایه فیلم چشمش به دست دولت باشد، باید بیحرف همین روند را ادامه دهیم.
پرفروشترین فیلم امسال به ژانر کودک تعلق دارد در شرایطی که مخاطب این فیلم بزرگسالان بودند و حس نوستالژیکی که آنها از کلاهقرمزی دهه هفتاد داشتند باعث حضورشان در سینما شد.
ببینید. وقتی فیلم زیبایی مثل الیورتویست یا داستان بیپایان و حتی سیندرلا و ساختههای والت دیسنی میتواند هم برای کودک جذاب باشد و هم برای بزرگسال چه عیبی دارد که سینمای کودک هر دو طیف را راضی نگاه دارد ولی اگر فیلمی به نام بچهها ساخته شود و فقط بزرگسالان از آن فیلم راضی باشند غلط است. فیلم میبایست اول برای بچهها باشد بعد هم هر طیفی را جذب کرد به افتخاراتش اضافه کند.
چرا فعالیت در ژانر کودک در ایران نسبت به 2 دهه گذشته کاهش یافته است؟ گلنار یا مدرسه موشها دیگر تولید نمیشود؛ فیلمهایی که ویژگی جذب مخاطب کودک و بزرگسال را داشتند.
این موضوع باز میگردد به همان مدیریتی که عرض کردم. وقتی مدام برای سرنوشت بچهها بیآنکه تجربیات مفید گذشته و سایرین را در نظر بگیریم نسخه بپیچیم و از آنها مثل موش آزمایشگاهی استفاده کنیم همین نتیجه گرفته میشود. در همین جشنواره کودک پس از بیست و شش دوره بجای اینکه متخصصین و دستاندرکار سینمای کودک افزایش داشته باشد، دوستانی در جشنواره حضور داشتندکه در طول سال نه تنها دغدغه اینگونه سینما را ندارند بلکه حتی شاید یک کتاب هم از داستانهای کودکان و نوجوانان نخواندهاند. در سالهایی که شما اشاره کردید نامها اعتبار سینمای کودک بود ولی امسال حجم گسترده افراد بیربط به دنیای کودکان، افتخار جشنوار قلمداد میشد. این سالها پاره ای از فیلمسازها در حیطه سینمای کودک فیلم میسازند که دغدغهشان کودک نیست. همیشه با تجربه مفید و آدمهای متعهد و متعصب به گونه سینمایی میشود کار شاخص کرد. کدام یکی از دستاندرکاران امروز سینما مثل آقای کیومرث پور احمد هستیم؟ کسی که بیش از 40 سال در این سینما مو سفید کرده است.
ما حتی اگر دستاندرکار شایستهای برای ژانر کودک داشته باشیم، فضای مناسبی برای نمایش فیلمها نداریم.
دقیقا همین طور است. دیدهام که در کشورهای دیگر قبل از نمایش فیلمی برای کودک با بروشور و کاتالوگ زمینهسازیهایی صورت میگرفت. در آنجا همه چیز در سالن انتظار و نمایش فیلم حکایت از این داشت که این خانه متعلق به بچههاست و میتوانند به راحتی در آن نفس بکشند و فیلم ببینند. گاهی در کشورهای دیگر از معلمان تربیتی و مدیران آموزشگاهها و اولیا و مربیان میخواهند اول به نمایش فیلمی بروند و بعد از آن تصمیم بگیرند که این فیلم را بچهها ببینند یا نه؟ ما آرزوهای بزرگ بزرگ و دستیافتنی زیادی داریم ولی باور کنید اگر اجازه داشته باشیم تنها و تنها برای بچهها فیلم قابل قبول و خوب بسازیم هم قانعیم.
دیدگاه تان را بنویسید