بهمن فرمانآرا: میخواهم کاندیدای ریاست جمهوری شوم/ به خاطر عدم قبول مدیریت سینمایی، فیلم نساختم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، بهمن فرمانآرا، فیلمساز پرکاری نیست و تا امروز فیلمهای کمی ساخته است ولی با این حال همیشه همین تعداد فیلم، بحثانگیز بودند. به غیراز «خانه قمر خانم» که نخستین فیلم بلند سینمایی او بود و خوب نبود. در دومین فیلمش «شازده احتجاب» که اقتباسی از رمانی به همین نام؛ نوشته هوشنگ گلشیری است، طرحی نو درانداخت و با فیلم قبلیاش تفاوتهای اساسی داشت. بعد از آن فیلم «سایههای بلند باد» را در زمان پیروزی انقلاب اسلامی ساخت. هر دو فیلم با وجود تفاوت فضا و زمان داستان، نقطه مشترکی داشتند. این دو فیلم مسایل درون جامعه پرالتهاب دهه 50 را به شکل زیرکانهای بازتاب دادند و نقد کردند. فیلمساز گزیدهکار در سال 1359 از ایران رفت و یکدهه بعد دوباره به ایران بازگشت ولی تقریبا برای یکدهه توانست فیلم خود را با عنوان «بوی کافور، عطر یاس» را بسازد. در این فیلم که بهمن فرمانآرا خود، در آن هم بازی کرد، تشییع جنازهاش را به تصویر کشید. فیلم «بوی کافور، عطر یاس» کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه هجدهمین جشنواره فیلم فجر و برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی از همین دوره جشنواره شد. وی فیلم بعدی خود را دوسال بعد با
عنوان «خانهای روی آب» ساخت؛ فیلمی عمیقا مذهبی و دینباور که منتقدانش تصور چنین فیلمی از فیلمسازش نداشتند. «یک بوس کوچولو» و «خاک آشنا» فیلمهای بعدی وی بود که موافقان ومخالفان جدی داشت. او در خارج از دنیای فیلمسازی همیشه بیپروا نظرات خود را درباره مسایل اجتماع گفته و واکنشهای مختلفی هم داشته است. به هرجهت فیلمسازی است که همیشه سعی کرده به حیات فرهنگی خودش ادامه دهد اما حدود چهارسال است که فیلم نساخته و همین مساله سوالات زیادی را مطرح میکند. «شرق» با فرمانآرا گفتوگوی مفصلی دارد که در ادامه اهم صحبتهای فرمانآرا میخوانید:
- من تصمیم دارم فیلمی درباره ریاستجمهوری خودم بسازم. فکر میکنم در مملکتی زندگی میکنم که آزادیهای زیادی در آن وجود دارد و قانون اساسیاش هم این اجازه را به من میدهد که کاندیدا شوم. ضمنا وقتی همه کاندیدا میشوند، چرا من نشوم!؟ به میزان رای فکر نمیکنم. تنها به این فکر میکنم که در یک فضای مجازی میتوانم تصور کنم رییسجمهور میشوم و اگر این کار را کنم، مردم برچه اساسی میخواهند به من رای دهند. فکر میکنم در وهله نخست میگویم هرکسی از افراد دولت قبل از هرچیز برآورد کنند که پیش از انتخابات چقدر مال و اموال دارم و اگر در طول دوران ریاستجمهوریام بیش از تورم در مملکت بر اموال من اضافه شد، کل اموالم را به نفع ملت توقیف کنند. دوم اینکه دلم میخواهد افرادی مثل آیدین آغداشلو و داریوش شایگان وزیر ارشاد این مملکت شوند. معتقدم رای دادن حقی است که به ما در قانون اساسی داده شده است و ما هم باید از آن استفاده کنیم و مهم نیست که کاندیدای مورد نظر ما انتخاب شود یا نشود، چون زیربنای دموکراسی شرکت در انتخابات است ولی حالا بهتر است برویم سر کار فیلمسازی و فعلا این دنیای مجازی را کنار بگذاریم.
- مساله اصلی من مدیریت سینمایی است و ایشان به هیچوجه واجد شرایط این سمت نیست. به صرف اینکه کسی چند فیلم بد ساخته، او را واجد شرایط تصدی مدیریت یک صنعت مهم نمیدانم. به همین دلیل در دوران مدیریت ایشان فیلم نساختم. خوشبختانه من هم بهانه نان شب برای خانوادهام را ندارم. چون این بهانه را ندارم، میتوانم با صداقت عمل کنم. چون صداقت در جامعهای که در آن فیلم میسازید بسیار مهم است. بله، چهارسال من فیلم نساختم. فیلم نساختنم پس از وقایع سال 1388 در سن و سال من تاوان بزرگی است. شاید اگر 25سالم بود قضیه اینگونه نبود. این مساله درسن 67سالگی شروع شد و الان 72سال دارم و چندان آسان نیست.
- درست است غیر از فیلمسازی برای تامین زندگیام کار دیگری دارم. منتها این شرکت خانوادگی ماست و به دلیل قولی که من، خواهر و برادرانم به پدرمان دادیم، این کار را رها نکردیم. در شبی که فردا بعدازظهرش پدرم فوت کرد، ایشان به ما گفت، بنشینید دور تخت من. ما چهار برادر و یکخواهر دور پدر نشستیم و به ما گفت که دو چیز، فامیل را نگه میدارد؛ یکی محبت است و دیگری اتحاد. در زندگی خوش بگذرانید و همینطور که صحبت میکرد برای ما دستی هم تکان داد و خداحافظی کرد. تا فردا بعدازظهر که فوت کرد دیگر از هیچ کلمهای صحبت نکرد، بنابراین من به جای آنکه کلا همهچیز را رها کنم و فقط به فیلمسازی بپردازم، سعی کردم سهم خودم را در اداره این شرکت خانوادگی ایفا کنم.
- من همیشه درباره فیلم هایم گفتهام که اگر میخواستم با دستمزدهای کارگردانیام منزلی برای خودم فراهم کنم الان خانهای که داشتم اندازه قبر بود! اگر الان در خانه وسیعتری زندگی میکنم به دلیل زحماتی است که پدرم کشیده است. البته خودم هم تلاش کردم اما واقعیت این است که روشنبینی و عاقبتاندیشی پدرم آنقدر زیاد بود تا بتوانم از بچگی به دنبال علاقه خودم بروم.
- شرکت «گسترش صنایع فیلم ایران» قبل از من موجود بود و به بانک توسعه صنایع و معدن تعلق داشت. رییس اصلیاش دکتر بوشهری و مدیر قبلیاش هم فواد بدیع، صاحب استودیو بدیع بود. من آن زمان فیلم «شازده احتجاب» را ساخته بودم و با این فیلم در بخش جنبی دو هفته کارگردانان «جشنواره فیلم کن» شرکت کردم. بعد از جلسه پرسش و پاسخ فیلم، آقای دکتر بوشهری را دیدم و همانجا از من درخواست کرد که مدیریت آنجا را به عهده گیرم. برخلاف آنچه که گفته میشد من هیچ وقت مدیرعامل آنجا نبودم، مدیرعامل شرکت، مرحوم تقیامامی بود که مدیریتعامل 49 شرکت دیگر را هم بر عهده داشت. چون فقط به سینما علاقهمند بودم پذیرفتم. یکبار هم که میخواستند من را مدیرعامل آنجا کنند، گفتم اگر میخواهید این کار را کنید من استعفا میدهم. دلیل اینکه من را انتخاب کردند این بود که هم من و هم فواد بدیع در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی usc که از معتبرترین دانشگاههای سینمایی است درس خوانده بودیم، منتها فواد در زمینه فنی سینما و من کارگردانی خوانده بودم. در واقع ما یک شناسایی اینطوری نسبت به سینما هم داشتیم. همینطور موقعی که مدیر دروس مدرسه عالی تلویزیون بودم، فواد هم در همان مدرسه عالی تلویزیون درس میداد که این هم زمینهساز آشنایی شده بود. گفته بودند که این آقا مدیریت هم بلد است. زمانی که به آن شرکت رفتم از من پرسیدند چقدر دستمزد میخواهی، گفتم من دستمزد نمیخواهم. سهماه کار میکنم و بعد از آنکه پذیرفته شدم، به شما میگویم که چقدر دستمزد میخواهم و بعد از سهماه میزان دستمزدم را اعلام کردم. همان موقع خیلی شوکه شدند. چون 10 برابر دستمزدی بود که من از تلویزیون میگرفتم و آنها تصور نمیکردند.
- من «در امتداد شب» را ساختم، چون آن موقع تهیهکنندگان سینمای ایران میگفتند که شما نمیتوانید فیلم بفروش بسازید اما «در امتداد شب» با بلیت دو- سهتومان، 15میلیونتومان در اکران فروش کردیم. اگر امروز حساب کنیم، پرفروشترین فیلم سینمای ایران است. در مجموع شما موقعی که کار میکنید، باید حاصلش را از قبل پیشبینی کرده باشید.
- دوره قبل از انقلاب، ضد سینمای ایران بود. فیلم خارجی هم اگر به زبان فارسی دوبله میشد همان عوارضی را میداد که فیلم ایرانی میداد. در حالی که همهجای دنیا اگر شما به زبان ملی فیلمی را دوبله میکنید، باید بابت استفاده از زبان ملی آن مملکت، عوارض بیشتری دهید، چون دنبال مشتری هستید. بنابراین فیلم ایرانی در زمان قبل از انقلاب از خیابان لالهزار بالاتر نیامد. ضمن اینکه سینمای رادیوسیتی که بالای تخت جمشید (طالقانی فعلی) هم بود، فیلمهای ساموئل خاچیکیان را نشان میداد. به این دلیل که تمام سینماهای خوب در کنترل فیلمهای خارجی بودند و کمپانیهای بزرگ مثل «امجیم»، «برادران وارنر»، «یونایتد آرتیستز»،«فاکس قرن بیستم»و ... در ساختمان آلومینیوم دفترنمایندگی داشتند. من در تلویزیون برنامه سینمایی داشتم و در این برنامه از پشتصحنه فیلمها استفاده میکردم و به این کمپانیها میرفتم. آنها نمایندگی داشتند و مثلا میگفتند اگر میخواهید که فیلم «اشکها و لبخندها» را به شما بدهیم، باید چند تا فیلم مزخرف دیگر را هم ببرید. آنها فکر سودآوری خودشان بودند البته باید هم همینطور باشد. اگر از ابتدا فکر بازگشت سود و سرمایه نباشید و از سرمایه بانک ملی هم در فیلمتان استفاده کنید باز هم تمام میشود. به هر جهت من از ابتدا به سینما به عنوان یک حرفه نگاه میکردم. هنگام تحصیل هم در دانشگاه به این دلیل که کنار هالیوود بودیم، اول از همه انضباط را یاد میدادند. به این خاطر که میگفتند شما اگر بهترین فیلمنامه جهان را نوشتید ولی اگرچهار روز بعد از تاریخ مقرر تحویل دهید باز هم نمره مردودی میگیرید، چون دیگر فایدهای ندارد. برای اینکه میگفتند اگر انضباط نداشته باشید کسی در سینمای آمریکا شما را نمیپذیرد. چون اینجا همهچیز حرفهای است، بنابراین در دانشگاه نظم و انضباط در عالم سینما را یاد گرفتم و پدرم هم به ما قانون را یاد داد. ما در خانه همیشه قانون داشتیم؛ یعنی باید فلان ساعت و پیش از پدرم در خانه میبودیم.
- من از موقعی که از شرکت گسترش بیرون آمدم و دیدم که اوضاع و احوال دارد به چه سمت و سویی میرود رفتم به فرانسه. در جشنواره فیلم کن حقوق پنج فیلم متعلق به ژاک پرن را برای ایران خریدم. آن زمان فیلم «Z»هم همیشه برای ایران ممنوع اعلام شده بود. منتها ما یک کپی آن را به ایران آوردیم و از روی آن کپی دیگری تهیه و دوبله کردیم. برخیها میگفتند شما دیوانهاید. چون اوضاع عوض نمیشود و به این فیلمها اجازه نمایش نمیدهند یا «نبرد الجزیره» را هم خریده بودم و دوبله کردیم. موقعی که انقلاب شد، این دو فیلم جزو نخستین فیلمهایی بود که در سینماها اکران شد.
- فیلم «سایههای بلند باد» در دوره شاه توقیف شده بود، ولی بعد از انقلاب پروانه نمایش الف گرفت، ولی بعد از سه روز اکران باز توقیف شد. من آن موقع از ایران رفتم چون دیدم که تا دعوای فرهنگی آقایان تمام شود، ما بیکار میمانیم. البته هنوز هم این دعوای فرهنگی تمام نشده است. هر وزیری که به وزارت ارشاد میآید، میگوید وزیر قبلی کاربلد نبوده است! نمیدانند که برنامهریزی فرهنگی چهار ساله نیست. باید طویلالمدت باشد. در یک مورد دیگر هم چون آییننامه شورای انقلاب فرهنگی قانون نیست، پس قابل تفسیر است و هرکسی براساس عقیده خود میتواند برداشت شخصی از آن داشته باشد. بارها هم این موضوع را متذکر شدهام. بنابراین در این حوزه سردرگمی وجود دارد. در نهایت موقعی که از ایران رفتم یک شرکت در ونکوور کانادا راهاندازی کردم به نام گرونِر (Grosvenor) و فیلم «مرد آهنین» آندره وایدا را چهار روز قبل از اینکه جایزه نخل طلا جشنواره فیلم کن را دریافت کند، برای آمریکا و کانادا خریداری کردم. بعد این شرکت گسترش یافت و خوشحال بودم در تمام مدتی که خارج از ایران بودم درسینما کار کردم و موفق هم بودم.
- شرکت «سینه پلکس فیلم» یک شرکت انشعابی بود ازشرکت «سینه پلکس اودئون». من در واقع کارمند شرکت «سینه پلکس اودئون» بودم که هزارو800 سالن سینما داشت و ما درلسآنجلس شرکت انشعابی «سینهپلکس فیلم» را راهاندازی کردیم. من هم از کانادا به آنجا رفتم تا فیلمهایی با بودجه حدود پنج تا ششمیلیوندلار بسازیم. چون خودمان سینما داشتیم، فکر میکردیم یک روند دیگری را پیش ببریم. پروژه «آخرین وسوسه مسیح» که پل شرایدر هم فیلمنامهاش را نوشته بود، هشت، نه سال منتظر تامین بودجه بود و در هالیوود کسی حاضر نمیشد برای آن سرمایهگذاری کند. برآورد مالیاش حدود 5/9میلیوندلار بود. مارتین اسکورسیزی پیش ما آمد. اولین کاری که کردیم برآورد هزینه بود و دیدیم که 5/4میلیوندلار بالاتر از بودجه ماست. چون کمپانی یونیورسال از سهامداران شرکت «سینه پلکس اودئون» بود. ما با آنها صحبت کردیم که ببینیم آیا میتوانند کمبود بودجه را تامین کنند. چون فیلم بزرگی از اسکورسیزی بود و باید کمپانی بزرگی پشت سر آن قرار میگرفت. دلیل اینکه ما این فیلم را قبول کردیم این بود که اسکورسیزی یک پروژه دیگری هم داشت به نام «تردستان (TheGrifters)» و پیشنهاد کرد اگر شما قبول کنید فیلم «آخرین وسوسه مسیح» را تهیه کنید، من هم برای جبران، فیلم «تردستان» را برای شما میسازم. یک فیلم پلیسی بود. ما هم خیلی خوشحال شدیم و توافق کردیم و فیلم را ساختیم.
- من ابتدا که به کانادا رفتم به این دلیل بود که فرزندانم به سن دانشگاه رسیده بودند و دیگر احتیاجی به سرپرستی ما نداشتند و خودشان باید تصمیم میگرفتند که کجا را برای زندگی انتخاب کنند. دخترم تصمیم گرفت که با ما به ایران برگردد. ولی پسرانم در آنجا ماندند. سال 69 به ایران آمدم و 10سال اول اجازه کار نداشتم. رسما به من نگفتند ولی هروقت فیلمنامه میدادم، یک مدت معطلم میکردند و دست آخر میگفتند که مورد تایید نیست. استمرار من باعث شد که در نهایت در زمان ریاستجمهوری آقای خاتمی و معاونت سینمایی مرحوم سیفالله داد اجازه ساخت «بوی کافور، عطریاس» را دادند.
- بعضی از فیلمها تاریخ مصرف دارند. یعنی میتوانم بگویم که «بویکافور، عطر یاس» و «شازده احتجاب» تاریخ مصرف ندارد. به دلایل واضحی «سایههای بلند باد» و «یه بوس کوچولو» هم بدون تاریخ مصرف است ولی «خانهای روی آب» تاریخ مصرف دارد یا همینطور «خاک آشنا». موقعی که فیلم «خاک آشنا» نمایش داده میشد، در جلسه پرسش و پاسخی از من پرسیدند شما اگر میخواستید الان این فیلم را بسازید دوباره جوانها را این طوری ترسیم میکردید؟ گفتم نه. گفتند چهکار میکردید؟ گفتم من بابک را روز روشن میآوردم تا برود زیر زمین و یقه داییاش را بگیرد که اینجا چه کار میکنی؟
- لوکیشن «سایههای بلند باد» در درهای که ابیانه آخرین ده است، ده هنجن اولی بود که همانجا کار کردیم. صرفا به این دلیلکه یک قلعه داشت، قلعهای که سمبل حکومتی بود، ولی در نطنز زندگی میکردیم. چون در آنجا هتل نبود. یک چیزهایی را از ابیانه گرفتم؛ چیزهایی مثل پوشش زنان که پارچههایی مثل چادرشب به سر میکردند و تا کمر ادامه داشت. دوم اینکه آنها مراسمی در شب سال نو دارند که همه لباس نو میپوشند. میروند صحرا و مینشینند و منتظر دمیدن اولین خورشید سال نو میشوند. ازهزاران سال پیش اینگونه بوده و من این را به عنوان شروع فیلم «سایههای بلند باد» انتخاب کردم. آنچه متعلق به فضای آن زمان بود کفنپوشانی چراغ به دست بودند که دنبال دختر کدخدا میگردند که در شهر قم گرفته شده بود که اتفاقات انقلاب را پیشبینی میکرد یا پرچم قرمزها موقعی که مترسک را میسوزانند، نشانگر همین مساله بودند. نمادهای زیادی در فیلم وجود داشت. بعد یک چیز مهمتر که کسی در مورد آن صحبت نکرده است این بود که من با ملکجهان خزایی، طراح صحنه فیلم، صحبت کردم که تدریجا رنگ را از فیلم بیرون ببریم. یعنی اینجا اگرچهار خانه رنگی است، جای بعدی کمرنگتر میشود و در آخر چهار خانه بعدی سیاه و سفید است. 20دقیقه قبل از پرچم قرمزها همه فیلم سیاه و سفید میشود و بعد شوک قرمزرنگها یکدفعه به وجود میآورد.
- من همیشه سرمایهگذار داشتهام. یعنی پس از انقلاب یک موقعی بانک کشاورزی و یک زمانی بانک اقتصاد نوین بوده است. من در فیلمهایم سرمایهگذاری نمیکنم. دلیلش هم این است، اگر شما موضوع فیلمتان را نتوانید به دو نفر بفروشید، خود فیلم را هم نمیتوانید به بقیه بفروشید. «بوی کافور، عطر یاس» 75میلیون، «خانهای روی آب» 110میلیون، «یه بوس کوچولو» 220میلیون، و «خاک آشنا» 340میلیونتومان هزینه داشتهاند. در حالی که الان هیچ فیلمی کمتر از یکمیلیارد ساخته نمیشود.
- من هوشنگ گلشیری را فقط اسمی میشناختم و میدانستم که یک دوستی دارد به نام محمد حقوقی. رفتم اصفهان و محمد حقوقی را درمنزلش ملاقات کردم و عصر همان روز نیز با هوشنگ گلشیری دیدار کردم. وقتی داشتم برمیگشتم هوشنگ اجازه ساخت فیلم «شازده احتجاب» را بدون دریافت پولی به من داد. چون فکری که در مورد فیلم داشتم را پسندیده بود. بعد هم آمد تهران و با هم فیلمنامه را نوشتیم. کار و فکر ما خیلی به هم نزدیک بود. موقع نوشتن فیلمنامه به او گفتم که ما باید به این خاطرهها یک ترتیبی بدهیم که برای مردم قابل فهم باشد. آن چیزی که در کتاب وجود ندارد. ولی ما این کار را کردیم. دو تا شخصیت بودند که اصلا ربطی به این فیلم نداشت و گفتم که باید حذف شود. آن شخصیت عمهها بودند و چند شخصیت دیگر که میآیند و میروند، مثل جد کبیره و جد و پدربزرگ. من پیشنهاد کردم که چون اینها کوتاهاند، در هم ادغام کنیم و یک هیولایی شود به نام پدربزرگ. بعد از آن هم ما سر «سایههای بلند باد» کار کردیم و غیرازآن دوستی سیوچند سالهای پایهگذاری شد. اما در آن زمان تنها چیزی که به هوشنگ برخورده بود، این بود که من گفته بودم کتاب خیلی سینمایی است. او کتابی دارد به نام «برهگمشده راعی» که در اول آن برایم نوشته است تقدیم به دوستم بهمن فرمانآرا که اگر راست میگوید از روی این کتاب فیلم بسازد. ذهن او تصویری بود و خلاق. به همین دلیل میتوانستید از یک قصه چهار صفحهایاش به نام «معصوم اول» فیلمی بسازید به نام «سایههای بلند باد».
- یک اصطلاحی در زبان آمریکایی هست که میگوید اگر خراب نیست، درستش نکن. شما وقتی همکارانی پیدا میکنید که جدای از دوستی، حرف یکدیگر را میفهمید، خب سعی میکنید این ارتباط را حفظ کنید. عباس گنجوی از اولین فیلم من مونتاژ کرده تا «یک بوس کوچولو» که در اواسط کار مجبور شد برای درمان بیماری به سفر برود. بعد از اینکه ما پنج حلقه فیلم را مونتاژ کردیم، کار تدوین متوقف شد تا او برگردد ولی بعد از سهماه پیغام داد که منتظرم نمان. من هنوز اینجا کار دارم. در نهایت کاوه ایمانی را معرفی کرد و ما پنج حلقه باقیمانده را با ایمانی کار کردیم. از کار این تدوینگر جوان راضی بودم برای اینکه من بالا سرش بودم و از سوی دیگر باز عباس معرفی کرده بود. یا احمد پژمان موسیقی فیلم «شازده احتجاب» را ساخت یا خانم ملکجهان خزایی. اولین فیلمی که طراح صحنه کرده بود «شازده احتجاب» بود که بعدها در کارخودشان آدمهای بزرگی شدند. اگر بتوانم دوباره با آنها کار میکنم. البته سر فیلم «خاک آشنا» پژمان نبود و اگر با کارن همایونفر کار کردم باز هم او به من معرفی و تاییدش کرد. همه کارها را باید کارگردان بلد باشد. الان یک اتفاقی که میان کارگردانان افتاده این است که متاسفانه سواد بصریشان خوب نیست. من زمانیکه در دانشگاه هنر کارگردانی درس میدادم سه تا کتاب نقاشی با خودم میبردم و میگفتم نگاه کنید که نقاش چگونه نور داده است. چون نور مساله اصلی در سینماست. در فیلم «یه بوس کوچولو» در فیلمنامه نوشتم موقعی که مرگ در میزند و شکر میخواهد، ما فقط چشمهای خانم تهرانی را میخواهیم نمایش دهیم و کل چهرهاش را نمیخواهیم و نورپردازی روی چشمها متمرکز میشود. چون موقعی که شبلی چشمش در چشم مرگ میافتد، میفهمد رفتنی است و قوطی شکر را میدهد و میگوید که من دیگر شکر لازم ندارم.
- در ایران ما انتخاب بازیگر نداریم. یعنی کسی که بازیگر آن را برای شما انتخاب کند، نداریم. من موقعی که مینشینم و چیزی را مینویسم، هنرپیشههایم را انتخاب میکنم. برای اینکه این فرصت را ندارم که کسی برایم این کار را کند. من یادم میآید برای فیلم «خانهای روی آب» دنبال رویا نهالی میگشتم. او در بیرجند سر کار بود. برایش پیغام فرستادم که یک کلوزآپ از صورتت میخواهم. او دو روز دیگر تهران آمد. مساله این است که موقعی که از در بیرون میرفت من آن گریه را میخواستم. چون باقی پلان را مرد صحبت میکند و او فقط با چادرش بازی میکند.
- اصولا چند اتفاق غیرعادی در سینمای ایران رخ داده که بدترین آن «بازیگردانی» است که حق مسلم کارگردان است نه کسی دیگر. دوم اینکه مسوول گریم مد شده که فقط طراحی میکند و سهچهارم دستمزد را میگیرد و بعد دو شاگرد را به جای خود میگذارد تا آن را اجرا کنند. این مساله در دنیای حرفهای خارج اصلا وجود ندارد ولی متاسفانه در ایران باب شده است.
- سرآمد فیلمهای خوبی که در این دو، سه سال اخیر دیدهام «جدایی نادر از سیمین» به خاطر فیلمنامه کاملی که دارد میدانم و همینطور کارگردانی خوبی که آقای فرهادی داشتند. فیلمهای آقایان کاهانی و توکلی را دوست دارم. امسال چند فیلم ساخته شده که دوستانم به من پیشنهاد دادند ببینم؛ و بهترین فیلمی که اخیرا دیدم فیلم «قصهها» به کارگردانی خانم رخشان بنیاعتماد بود.
دیدگاه تان را بنویسید