احمد میرعلایی، مدیرعامل بنیاد فارابی: اگر فیلم فاخر نسازیم، باید بودجهاش را به سبد خزانهداری کل برگردانیم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، احمد میرعلایی، مدیرعامل بنیاد فارابی است که به مدیریت چهارساله او انتقادهای بسیاری وارد است. در روزهایی که شایعه حضور تیم مشایی در این بنیاد و سفرهای پرهزینه به کن مدام مطرح میشد، «بهار» با میرعلایی به صحبت نشسته است. او مانند دیگر مدیران دولتی جراید را متهم به سیاهنمایی میکند و به نظرش مطبوعات و منتقدان با غرضورزی به عملکرد مدیران سینمایی نگاه میکنند. آمارهای ارائهشده از طرف دولت را مطابق با راستگویی و صداقت همکارانش میداند و به نظرش عملکرد فارابی در سالهای گذشته بیسابقه بوده است. البته در این گفتوگو سوالهای زیادی بیپاسخ ماند. میراعلایی علاقهای به پاسخگویی صریح ندارد و جواب بعضی از سوالات در میان پاسخهای کلی گم شد. شاید این سوالها همان سوالهایی باشد که زمان تنها پاسخگوی صادق آنها باشد. آنچه در ادامه میخوانید اهم پاسخهای میرعلایی است:
- گاهی نقد و انتقاد ناعادلانهای میشود که حد انصاف در آن رعایت نمیشود و سعی میکنیم آن را نادیده بگیریم. ولی اگر نقدی عادلانه باشد مسلما به آن توجه میکنیم. به کسانی که تهمت میزنند و چیزهایی میگویند که نارواست پاسخ نمیدهیم و سعی کردیم با عملکرد خودمان پاسخ بدهیم. درست مثل قبل از جشنواره دیدید چقدر درباره پروژههای فاخر و پولهایی که هزینه شده بود جنجال شد. در صورتی که کل بودجهای که برای کل هزینههای فارابی اعلام شد به اندازهای نبود که دوستان به فیلمهای فاخر نسبت دادند و واقعا 60 درصد بودجهای که اعلام کرده بودند اندازه کل بودجه ما بود. بنابراین فیلمهایی که اکران شد، سکوت کردند و این نشان داد به همان میزانی که من عرض کردم کار انجام شده بود. ما همه کارهایمان شفاف و روشن است و یکی از مسائلی که در فارابی به دنبال آن هستیم، شفافسازی و روشن بودن است و شکر خدا اینطور است و اگر این حواشی نبود ما مطمئنا کارهای بیشتری میتوانستیم انجام دهیم. هدف ما خدمت کردن به جامعه سینمایی بود و در این مدت من فکر میکنم ما تمام توانمان را در طبق اخلاص گذاشتیم و از عمری که اینجا گذاشتیم لااقل خودمان حس میکنیم به آن هدف خدمتگزاری نزدیک شدهایم و نگران و ناراحت نیستیم.
- ما همیشه گفتهایم که فیلم فاخر فیلمی نیست که فقط هزینههایش بالا باشد. فیلمی است که مخاطب از دیدن آن احساس خوبی داشته باشد. به هرحال ما در یک مملکت فرهنگی زندگی میکنیم که اسلام و انقلابش هم فرهنگی است و دین ما فرهنگی است و ملیت ما هم فرهنگی است. فیلمی که ما از دیدنش ذوق بصری بکنیم یک اثر فاخر است و ربطی به هزینه آن ندارد. ما راجع به فیلمهایی حرف میزنیم که الان اسمش را فاخر گذاشتهاند. این فیلمها پرهزینه است که خارجیها به آن بیگ پروداکشن میگویند که امکانات زیادی برای ساخت میخواهد. این امکانات زیاد را فیلمنامه مشخص میکند نه اسم فیلم که بگوییم فاخر است یا نه. این اسمی است که بین مجلس و دولت مقرر شده که برای این فیلمها یک سری بودجه جدا اختصاص دهند. و اگر ما این بودجه را هزینه هم نکنیم باید آن را به سبد خزانهداری کل بازگردانیم. به اشتباه دوستان فکر میکنند اگر این بودجه صرف پروژههای فاخر نشود، میتوان صرف فیلمهای دیگر کرد. در سال گذشته ما چنین کاری کردیم و روی بعضی فیلمها اسم فاخر گذاشتیم تا بتوانیم از بودجه آن تا جایی که میشود به نفع سینما استفاده کنیم. اما در همه دنیا این هست که بعضی از فیلمها نه برای ثبت در تاریخ بلکه به عنوان الگو ساخته میشوند. به عنوان مثال فیلم «استرداد». این فیلم اگر ساخته نمیشد حتما به فیلمهای دیگر جایزه تعلق میگرفت که آن هم خوب است اما به هر حال اگر بتوانیم یک فیلم شاخص را مطرح کنیم، فیلم «چمران» که در حال تولید است. در سراسر دنیا از این فیلمها ساخته میشود و مورد توجه قرار میگیرد هم برای تاریخ و هم برای وقایع و شخصیتهای مهم فرهنگی و هنری و ملی. شما میگویید این پروژه هزینه زیاد و مخاطب معمولی دارد و ممکن است هزینه خودش را برنگرداند. ما به همین دلیل سعی کردهایم در «چمران» یا «استرداد» یا برخی کارهای دیگر به جذب مخاطب بیشتر نزدیک شویم و در برخی فیلمها به مخاطب بیرون از ایران هم توجه کردهایم و تلاش همه فیلمها این است که سینمای ملی از مرزهای ایران بیرون برود تا در سطح بینالمللی توانایی جذب مخاطب داشته باشد. این تفکر و هدف ماست ولی شما به هرحال نمیتوانید بگویید اگر فیلمی مثل «راه آبی ابریشم» ساخته شده و ثابت میکند در قرن چهارم هجری هم خلیجفارس خلیجفارس بود، بیفایده و هزینهاش هدر رفته است. دو سال پیش میگفتند بروید در گوگل یک دکمه را بزنید تا گفته شود خلیجفارس، خلیجفارس است اما با ساخته شدن این فیلم دیگر لازم به این کار نیست. همه جا ما یک سند تاریخی داریم. یا فیلمی مثل «33 روز». اینجا سینما به کمک فرهنگ جامعه میآید و با توجه به شرایط اجتماعی این اقدامات هزینه نیست بلکه سرمایهگذاری است. از سوی دیگر من این را معتقدم که این فیلمها با فیلمهای سطحی و نازل مقابله میکند اما فقط این فیلمها توان مقابله ندارند. در سالهای اخیر در فارابی سعی شده به سطح کیفی آثار توجه و حمایت شود. در چند سال اخیر فیلمهای سطحی که در دوره قبل پرفروشترین فیلمها بودند و سینماگران ما را نگران کرده بود دیگر ساخته نمیشود. یکی از شرایطی که به وسیله سازمان سینمایی و فارابی برنامهریزی شد این بود که فیلمهای بیارزش حذف شود و مشارکت و ارائه وام را در فیلمهای کیفی بالا ببریم تا فیلمهایی که به مسائل فرهنگی و ارزشی توجه بیشتری میکنند و به عنوان یک اثر هنری باید به آن توجه کرد را بیشتر مورد حمایت قرار بدهیم.
- ما همه آمارمان واقعی بود و وقتی اعلام کردیم خیلیها باور نمیکردند. چون در نشستها بودجهها را حداقل 60درصد بیشتر اعلام کردند. به جرات میگویم ما امسال در فارابی بعضا بیشتر از کسانی که فیلم شخصی میسازند فیلمهایمان را با مدیریت و تعاملی که کردیم توانستیم ارزانتر بسازیم و البته با کیفیتی که با سربلندی از آنها دفاع میکنیم. فیلمهایی که در جشنواره امسال حضور داشت بسیار پرمخاطب بود. «هیس...» خانم درخشنده و فیلم «استرداد» اگر به موقع رسیده بود حتما در نظرسنجی تماشاگران فیلم اول میشد و در چند روز آخر فیلم سوم یا چهارم جدول بود. فیلم «دربند» مطمئن باشید از فیلمهای تاثیرگذار و پرمخاطب نسل جوان و بسیار جذاب است. در زمینه کودک «مروارید» و «مهدکودک» و «گرداله» و «فرزندخوانده» را ببینید. اینها فیلمهای جذاب کودک و نوجوان است و وقتی اکران شود، میبینید فروش خوبی دارد و با توجه به اینکه اثر فرهنگی-هنری خوبی دارد میتواند تاثیرگذار باشد و جوایز خوبی هم گرفتند و این اوج موفقیت است. سینما یعنی مخاطب و این فیلمها هم توانایی جذب مخاطب را دارند و هم اثر فرهنگی هستند.
- ما روز اولی که به فارابی آمدیم گفتیم جذابیت در سینما و گفتیم استانداردسازی. شاید در جشنواره گذشته کامل به آن نرسیده باشیم چون هدف ما پنج، شش سال کار دارد. سال دوم، سوم بود که ما نتایج خوبی گرفتیم و این با همکاری خود فیلمسازها و تلاش ما به ثمر رسید و در آمار سینمایی فارابی کار کمنظیری محسوب میشود.
- در مورد فیلم «فرزند چهارم» باید شرایط ساخت فیلمی مثل آن را در نظر گرفت. شرایط ساخت آن بسیار دشوار و اسفناک بود و در آن شرایط صرف حضور چند هنرمند حتی جلوی دوربین کار خاصی بود چه برسد که بروند آنجا فیلم بسازند. در بخشی از جاهایی که این دوستان زندگی میکردند و از هتل میخواستند بیرون بروند و شاید خرید کنند به دلیل ناامنی کشور کنیا هرکدام یکی، دو محافظ شخصی با هزینههای بالا داشتند. اما واقعا یکی از فیلمهای کمهزینه ما نسبت به حجم زحماتی که کشیدند همین فرزند چهارم است. فیلمی که در جشنواره دیده شد نهایی نبود و فیلم بعدی به جرات فیلم خوب و استاندارد با شکل و شمایل خودش است.
- آقای غفاری، کارگردان «استرداد» قوم و خویش بنده نیست. ما سالهاست با هم دوست و همکار هستیم ولی هرگز این دوستی باعث ساخت استرداد نشد. شاید این دوستی باعث شده باشد که در شروع کار سخت بگیریم. دوستان اخلاق من را میدانند. اتفاقا میگویند آنهایی که به میرعلایی نزدیکتر هستند کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
- ما سعی میکنیم در تولید فیلمهایی مشارکت کنیم که جذاب باشند و بتوانند به سوددهی برسند و وام دریافتی را هم برگردانند. به هر حال وضعیت اقتصادی خوبی در سینما نداریم اما در مورد فیلمهایی که سرمایهگذاری کردهایم من فکر میکنم سال خوب و پرباری داشته باشیم و اولین سال در چند سال گذشته است که فارابی بخشی از هزینههایی را که کرده بازگرداند.
- این شایعه که گفته میشود شرکتهایی وجود دارند که وابسته به بنیاد فارابی هستند و با کارگردانها و تهیهکنندگان کار میکنند را اولین بار است که میشنوم. ظاهرا دوستان در خیالپردازی خلاقتر شدهاند. اصلا اینگونه نیست و بنده و آقای نجاریان و دوستان دیگر تمام تلاشمان این بوده که حتی وابستگان خودمان را در فارابی برای کار کردن راه ندهیم. به خاطر اینکه تا جایی که ممکن است مردم را نگران شایعه نکنیم. خود من شرکتی دارم به اسم «ماهد فیلم». در چهار سال گذشته و قبل از حضور در فارابی، من شرکت را تعطیل کردم و کار درستی هم کردم. قرار نیست بیاییم و سوءاستفاده کنیم. اگر ضعفی هست در ناتوانی ماست نه در انگیزه غلط ما. انگیزههایمان شفاف است.
- در چهار سال گذشته سینما فرهنگ از کجا به کجا رسید؟ سینما فرهنگ الان دارد به سوددهی میرسد و باید سینمای نمونه کشور بماند و با وجود پردیسها در جشنواره، سینما فرهنگ به عنوان بهترین سینما جایزه میگیرد. الان قانونمدارترین سینماست. من میخواهم بگویم سینمافرهنگ یک سری مخاطب دارد که به سینما اعتماد دارند. ما باید دقت کنیم فیلمهایی را آنجا نمایش بدهیم که به لحاظ فرهنگی در حد و اندازه آن سینما باشد. این سینما دو سالن دارد و جزو پرفروشترینهاست و نسبت به تعداد صندلی قابل نیست. و تا آنجایی که توانستهایم به همه فیلمها توجه کردهایم و همه تهیهکنندگان علاقهمند هستند حتی یک سانس فیلمشان در سینما فرهنگ نمایش داده شود. این حس را باید ارتقا دهیم. شورایی برای اکران فیلمها در سینما تصمیم میگیرند. تمایل داریم همه فیلمها اکران شود. اگر پنج سالن داشتیم همه را اکران میکردیم. البته واقعا علاقهمند نیستیم بعضی فیلمها در سینما اکران شود و خود مخاطبان هم پس میزنند. این سینما یک پاتوق فرهنگی است و مخاطبانی همیشگی دارد و جزو اولین سینماهای کشور بوده که برای مخاطبانش کارت اعتباری تهیه کرد. اینها کارهای ماست و سینمایی که در سه سال گذشته تحویل گرفتهایم خیلی تغییر کرده است.
- ما یک گنجایش مشخص و یک بودجهای داریم. این بودجه برای ما مشخص میکند چه فیلمی بسازیم. ما از سال گذشته چندین فیلمنامه خوب داریم که نشده کار کنیم و بالطبع عوامل آنها ناراحت هستند. هنرمندی که زمینه کار برایش فراهم نشود شرایط سختی خواهد داشت. آدم احساس میکند در یک زندان به سر میبرد و هنرمند باید پرواز کند. ما هم گنجایشی داریم. اما دو مسئله است. یکی تامین معاش و یکی هم کار تولید. ما هم محدودیت داریم. اگر ما بودجهمان در سال گذشته دوبرابر بود، دوبرابر هم فیلم میساختیم.
- سینما و مدیریتش به عنوان یک محصول فرهنگی موجودیتش وابسته به رقابت با دنیا و تعامل در حوزه بینالملل است. در دنیا چه اتفاقی میافتد؟ سینمای ما و فرهنگ ما باید در جریان این اتفاق باشد و ما با وجود همه تحریمها سعی کردهایم در این جشنوارهها شرکت کنیم و این بخش را زنده نگه داشتهایم. فیلمساز هیچ وقت نمیتواند بگوید فقط در کشور خودم هستم. اما حضور فیلمسازان ما در جشنوارههای مختلف در سینمای ایران تاثیر میگذارد. سینما را ما خلق نکردهایم و از آن طرف اختراع شده هر چند سیاستهای آنها هیچ وقت به نفع جمهوری اسلامی رقم نمیخورد، اما باید بهره خودمان را ببریم. و حضوری که این مدت زحمت کشیده شده است بینتیجه نیست. چتر فارابی و پرچم فارابی در جشنوارههای خارجی نمادی از پویایی و حیات سینمای ایران است، ضمن اینکه با وجود خبررسانی و تبلیغات منفی دروغینی که در مورد کشور ما وجود دارد، اما ما همان جا هم افتخارآفرینی میکنیم و هم فیلمهای خودمان را در بازارهای جهانی عرضه میکنیم. فیلم انیمیشن رستم و سهراب سال گذشته به قیمت خوبی فروخته شد و ما دنبال این هستیم که بتوانیم این شرایط را ارتقا دهیم.
دیدگاه تان را بنویسید