واکاوی میمزی و سانسور سینمای ایران در گفت و گوی لوموند با اصغر فرهادی/ میخواهم در ایران زندگی کنم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، اصغر فرهادی با فیلم «جدایی نادر از سیمین» توانست اسکار بهترین فیلم خارجی در سال 2012 را از آن خود کند که افتخاری برای خود فرهادی و سینمای ایران بود. حالا روز هفدهم ماه جاری میلادی آخرین ساخته او «گذشته» در بخش مسابقه جشنواره کن به نمایش درآمده است. گفتو گوی زیر محصول ملاقات اصغر فرهادی با خبرنگار لوموند پس از اکران فیلم است که روز هجدهم مه در این روزنامه به چاپ رسیده است. این گفتوگو در روزنامه «اعتماد» منتشر شده است که در ادامه میخوانید:
چه تفاوتهایی میان فیلمبرداری در ایران و فرانسه وجود دارد؟
تفاوت بنیادین در کار فیلمسازی در ایران و فرانسه وجود ندارد و تغییر دکور یا فضا سبب نمیشود که من به فیلمساز متفاوتی تبدیل بشوم. قابل توجهترین تفاوت در وسایل و ابزار تکنیکی است و البته شکل همکاری گروه. در فرانسه کار بیشتر در میان اعضای گروه تقسیم میشود حتی اگر تجربهها هم با هم قابل قیاس باشد. در ایران همه چیز به خلاقیت فردی بازمیگرددد.
زمانی که در ایران کار میکنید با خط قرمزها هم برخورد میکنید؟
خط قرمزهای زیادی وجود دارند اما طبیعتی دوگانه دارند. بعضی از خط قرمزها قابل دیدن هستند و در بیرون میشود آنها را حس کرد، بعضی دیگر درونی هستند. بعضی از خط قرمزها را سیستم ترسیم میکند اما برخی دیگر به وسیله قدرت و اجتماع ترسیم میشوند که الزاما خیلی مشخص و تعریف شده هم نیستند. درست مثل هوای پاریس هر روز تغییر میکنند. اما شما مجبور هستید که از آنها پیروی کنید.
آیا ممیزی یکی از اصلیترین مشکلات شما است؟
ممیزی به هر حال وجود دارد اما جوری نیست که زمینگیرتان کند. ممیزی به شکلی عمل نمیکند که ما بیعمل و بیاراده باشیم. سینماگران در نبردی ابدی با مشکلات دست و پنجه نرم میکنند. گاهی پیروز میشوند و گاهی شکست میخورند اما به هر حال این نبردی است که هیچ آتش بسی در آن داده نمیشود.
در حال حاضر در فرانسه زندگی میکنید. به ایران بازخواهید گشت؟
میخواهم در ایران زندگی کنم. میخواهم کنار کسانی باشم که کارم متعلق به آنهاست و سوژه فیلم بعدیام را به من میدهند. با وجود تمام سختیها و دشواریهای موجود کار کردن در ایران لذت دیگری برایم دارد. درست مثل زمانی است که به کوهنوردی میروید: وقتی به کوه میروید سختترین راه را انتخاب میکنید و وقتی روز به پایان میرسد و به انتهای سفر خود رسیدهاید این حس به سراغ شما میآید که چیزی را به دست آوردهاید.
شما در سال 2012 توانستید با فیلم «جدایی» اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان را به دست آورید. این موفقیت بزرگ چه تاثیری بر روند زندگی و کار شما گذاشت؟
رابطه من و هموطنانم به شکل عمیقی پیشرفت کرد. آنها به شکل گستردهیی نسبت به این اتفاق شور و شوق نشان دادند. برای خود من این واکنش بسیار بسیار جالب توجه بود و چیز بسیار مهمی را به من ثابت کرد. هموطنانم نشان دادند که تا چه حد دوست دارند در سطح جهانی به خاطر فرهنگ غنیشان شناخته شوند. متاسفانه امروزه تصویر کشور من بیشتر به خاطر سیاست در جهان انعکاس پیدا میکند.
بعضی از مسوولان فرهنگی واکنش مثبتی نسبت به اسکار شما از خود بروز ندادند. آیا جایزه اسکار مثل سپر محافظی از شما در برابر برخی مشکلات حمایت کرد؟
منتظر برخی واکنشهای منفی در ایران بودم. سیستم در ایران خیلی یکدست و یکپارچه نیست بعضیها دنبال ناسازگاری میگردند و همیشه هم همینگونه باقی خواهند ماند. اما تا وقتی که نارضایتی خودشان را فقط با سکوت اعلام میکنند من هیچ مشکلی ندارم و کاملا راضی هستم.
چند سالی است که خلاقیت زیادی در فیلمسازان ایرانی دیگر به چشم نمیخورد. چه اتفاقی در ایران افتاده که اوضاع به این شکل درآمده است؟
تولیدات هنری هر کشوری در سرتاسر دنیا دچار افت و خیزهای زیادی میشود. در واقع در ایران هم ما شاهد پسرویهایی در سالهای اخیر بودهایم. دلایل متعدد و به هم پیوستهیی را میتوانیم برای این پسروی برشمریم. برای تولید هر اثر هنری باید نوعی شور و هیجان وجود داشته باشد. اگر این انرژی و شور و هیجان را از دست بدهید مشخص است که دیگر نمیتوانید شرایط مناسب برای ساختن فیلمی که دوست دارید بسازید را فراهم کنید. واقعیت این است که چندین و چند کارگردان اخیرا دیگر در ایران فیلم نمیسازند اما تعداد بیشماری هم در ایران ماندهاند و برای ادامه کارشان تلاش زیادی میکنند. اینها مسائلی هستند که نمیتوانیم آنها را نادیده بگیریم. اما من مطمئن هستم که این شرایط مقدمه یک خیز و پیشروی بزرگ را فراهم میکند و باعث بروز خلاقیتهای دوباره و قابل توجه میشود.
به نظر میرسد از سال 2009 به این سو کشور شما در نوعی بی هیجانی گرفتار شده است....
اصلا این گونه نیست که تسلیم این شرایط افسردگی شده باشیم. هنوز تعداد زیادی هستند که به امید روزهای بهتر تلاش میکنند و به آینده امیدوارند اصلا این کلیشه که ایرانی جماعت منفعل و سرگردان هستند را دوست ندارم، کلیشهیی که میگوید ما هر چه سر راهمان قرار بگیرد را میپذیریم. آنچه امروز با آن روبهرو هستیم دوران گذار جبری است اما هنوز با انرژی تمام پیش میرویم.
کشور شما تحریمهای اقتصادی را تجربه میکند. آیا زندگی شما به عنوان یک ایرانی و یک هنرمند تحت تاثیر این تحریمهای اقتصادی قرار گرفته است؟
قطعا که تحت تاثیر قرار گرفته است. همه فشار تحریمها را حس میکنند و زندگی روزانه هم دچار تغییرات شده است. بسیاری از بیماران خاص دیگر نمیتوانند داروهای خود را دریافت کنند. اصلا درست نیست که بگوییم این تنها دولت است که فشار تحریمها را حس میکند و تنها دولت هدف تحریمها قرار گرفته است. این مردم هستند که در درجه اول عواقب تحریمها را باید تاب بیاورند. تحریمها نشاندهنده ترسو بودن قدرتهای بزرگ است. تحریم روش درستی برای تحت فشار قرار دادن دیگر دولتها نیست.
دیدگاه تان را بنویسید