رییس مرکز هنرهای نمایشی: بودجه تئاتر نصف شد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، یکسال پیش که «قادر آشنا» از اداره ارشاد استان البرز به ریاست مرکز هنرهای نمایش منصوب شد؛ گفت قولی نخواهد داد که نتواند به آن عمل کند. اما سعی میکند تا جایی که بتواند در خدمت تئاتر کشور باشد. حالا بعد از یکسال از حضورش در خیابان شهریار و در آستانه انتخابات میگوید با چشماندازی که تصویر کرده با اینکه متفاوت است اما تا حدودی به آنها رسیده است. هرچند قبول دارد در برخی از اهداف نتوانسته است به جایی که دوست داشته برسد. آشنا در گفتوگو با «شرق» در باره وضعیت تئاتر صحبت کرده است که اهم این صحبتها را در ادامه میخوانید:
- واقعیت این است هر مدیری برای چشمانداز یکساله خود باید برنامهریزی داشته باشد که در این زمان به اهداف کوتاهمدتی دسترسی داشته باشد. من از بدو ورودم این دغدغه را داشتم که این یکسال زمان اندکی است و دوران گذار. به همین دلیل به عنوان یک ایرانی و کسی که کشورم را دوست دارم و هر ماموریتی را به من بسپارند کارم را انجام میدهم به این دوره نگاه کردم. یکی از مهمترین نکتهای که به نظرم میآید و ممکن است از نظر دیگران قابل نقد باشد؛ سعی کردم فضای حاکم بر تئاتر کشور را به سمت آرامش پیش ببرم. تلاش کردم که در این فضای موجود گفتوگوی خودمانی با پیشکسوتان داشته باشم. به عبارت سادهتر بنا را بر این گذاشتیم اگر مشکلاتی وجود دارد را در درون خانواده تئاتر مرتفع کنیم. به نظر میآید تا حدود زیادی توانستیم این امر را تحقق بخشیم و هم فضای عمومی کشور و هم فضای عمومی تئاتر را به گونهای با همکاری هنرمندان به جلو ببریم تا با آرامش همه چیز میسر باشد. هر چیزی که اتفاق میافتد در درون خانواده تئاتر حل شود. نکته بعدی نگرش نسبت به مساله تئاتر بود. من معتقدم نگرش به تئاتر باید تغییر کند. البته نسبت به وضعیت فرهنگ و هنر به صورت عام و به صورت خاص تئاتر باید تغییر کند. به تئاتر باید آنگونه هست و جایگاهی که دارد، اهمیت دهیم. بدون تعارف تئاتر هنریاست که جوهر و ذاتش فکر و اندیشه است. اگر این جوهر را از آن بگیرید دیگر تئاتر نیست چیز دیگری است. این را باید در بین مردم در یک ضلع و هنرمندان در ضلع دیگر و مدیران و مسوولان دولتی در یک ضلع مثلث هنر را جا بیندازیم. من تلاش زیادی برای این تغییر نگرش انجام دادم اما نتوانستم به توفیق زیادی برسم.
- توفیقات ما در این حوزه کم بود. تلاش زیادی هم شد حالا به موضوع پایان دولت یا بحث شرایط اقتصادی که حاکم بر کشور بود، باز میگردد. یکی از آن بحث بودجه بود. ساخت و سازهای تئاتر و سیاستگذاری و مسایل دیگر بود. وقتی به بحث سیاستگذاری میرسید با مشکل پایان دولت روبهرو بودیم. وقتی به بودجهگذاری و زیرساختها میرسیدیم بحث تحریمها به وجود میآمد. پس آمدیم این موضوع را مطرح کردیم که تئاتر ایران تنها چهارراه ولیعصر نیست. تنها توجهکردن تئاتر به این چهارراه محصورکردن تئاتر در یک محدوده خاص است. باید از محدوده تئاترشهر و حتی ایرانشهر بیرون برویم و تا جایی که میتوانیم از تهران خارج شویم و به مراکز استانها برویم. به همین دلیل هم بحث تئاترشهرهای استانها و موضوع تئاتر خصوصی را مطرح کردیم. خوشبختانه توانستیم در پنج استان کشور تئاترشهر راهاندازی کنیم. به نظر من این اتفاق مهمی است. الان خیلی از استانهای ما در نوبت راهاندازی تئاترشهر هستند. باید به حداقل استانداردها برسیم.
- باید تا جایی که میتوانیم روی سلایق اهتمام داشته باشیم. برای همین هم در اولین اقدام شورای نظارت ارزشیابی تفاهمنامهای با تئاتر آزاد امضا کرد. از تشکلها نهادهایی که در بخش خصوصی فعالیت میکنند حمایت میکنم. معتقدم نهادهای غیردولتی میتوانند بازویی قدرتمند برای دولت باشد. «تئاتر آزاد» هم دست ماست. تمام آثاری که به صحنه میرود با نظارت ماست. مجوز میگیرند. اما از نگاه ما نظارت بر تئاتر آزاد بر نظارت در تئاترشهر خیلی تفاوتی نمیکند. نظارت باید انجام گیرد. اما تئاتر آزاد در حوزه شادی و نشاط است و در حوزه مبانی و اندیشه ورود پیدا نمیکند؛ حوزههای اصلاحی الفاظ و ادبیات میشود؛ گاهی حرکات باعث مناقشه است. اما در بخش تئاتر حرفهای چون آدمهای دانشگاهی و اندیشمند هستند، مطالبی که مینویسند و مینگارند با نگاه عمیقتری نوشته میشود. هر چه نگاه عمیقتر باشد حساسیت را بیشتر میکند. برای همین فکر میشود که نظارت آنجا بیشتر است. اما من با شما همعقیده هستم که نظارت در بخش تئاتر حرفهای بیشتر است. فرآیندش هم طولانیتر است. اما چون کارهای تئاتر آزاد سطحیتر است، میزان حساسیت کمتر است. هرچند که من به بعضی از کارهای تئاتر آزاد انتقاد دارم. تصورم این است که شادی و نشاط مردم باید متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی باشد.
- به نظر من ما با خانه تئاتر در بالاترین سطح از همکاری قرار داریم. چه با مدیرعامل محترم و چه اعضا و چه کانونهای مختلف خانه تئاتر. این ارتباط به معنی نقدنکردن نیست. منتها همکاری داریم. اما در مورد بودجه، سال گذشته بر اساس بودجه 18میلیاردتومانی تفاهمنامهای که با خانه تئاتر بسته شد، 200میلیونتومان بود. بودجه 18 میلیاردی 50درصد شد و نیمی از آن پرداخت نشد. این بودجه عملکردی بود که محقق شد. در نیمه دوم سال بحث بودجه اصلاح و ابلاغ شد نیمی از بودجه اولیه بود. به همین نسبت بودجه خانه تئاتر هم نصف شد و صدمیلیون باید پرداخت میشد. این مبلغ، آن چیزی است که ما به حساب خانه تئاتر واریز کردیم. حتی ما به کانون بازیگران کمک کردیم. این جدا از مبلغی است که توافق شده است. من قبول دارم که این مبلغ کمتر از توافق است و به دولت میگویم که چرا از مبلغی که باید در اختیارم قرار گیرد کم شده است. از یک نگاه توافق ما 200میلیونتومان بود و باید به خانه تئاتر میدادیم. اما بودجه در دست من نصف بودجه اولیه بود. معتقدم حمایتها باید انجام گیرد و خانه تئاتر را به عنوان نهاد کاملا صنفی قبول دارم و با آن همکاری میکنیم.
- نکته مهم و درستی را مطرح کردید. در بدو ورود به مرکز هنرهای نمایشی به همراه تعدادی از مدیران مجموعه هنرهای نمایشی بازدیدی هم از سالنهای تئاتر نصر و پارس داشتیم. دستور اکید هم داریم که تئاتر نصر بازسازی شود. اما یک مشکل مهمی که وجود دارد بحث مالکیت تئاتر نصر است. این ملک سه تا صاحب دارد. بنیاد مستضعفان و کمیته امداد و جهاد دانشگاهی از یک سو وزارت فرهنگ و ارشاد از سوی دیگر به دنبال در دستگرفتن مالکیت این بنا هستند. سند تئاتر مربوط به یک دستگاه است، متولی ادارهاش یک نهاد دیگر. سه جلسه که حداقل در دوتا از آنها شرکت کردم، سعی کردیم به یک جمعبندی برسیم که چه باید کنیم. معاونت حتی حاضر شد مبلغی را برای کار بگذارد تا این به سرانجام برسد. اما این مشروط بر این بود که بگویند بعد از پایان گرفتن بازسازی این برای موزه تئاتر مورد استفاده قرار گیرد. چون ما تصمیمگیرنده نهایی نیستیم. همین الان هم معاونت هنری و مرکز هنرهای نمایشی آمادگی دارد که این سالن را آماده بهرهبرداری کند، بدون اینکه مالکیتش تغییر کند. به شرطی که تا یک دورهای بهرهبرداریاش به دست مرکز هنرهای نمایشی باشد. حتی سازمان میراث فرهنگی هم قرار شد که وارد این ماجرا شود و بازسازی تئاتر نصر را انجام دهد. منتها سیاست مرکز هنرهای نمایشی و معاونت این است که در صورت بازسازی، ادارهاش را خودمان به دست بگیریم. اداره تئاتر هم همینگونه است. این ساختمان هم همین مشکل را دارد. یک ملکی بود که در اختیار تئاتر بود. قرار بود بازسازی شود. هزینه لازم را هم در اختیار قرار گرفت. بعد مالکش یک موسسه خصوصی شد. حالا باید موسسه فرهنگی که مالکش هست پای کار بیاستد تا ساخت و ساز این سالن انجام شود. این زمانبر است. جوری که معاونت هنری دیگر کار را رها کرد.
- آنچه در مورد دبیر جشنواره امسال به ذهنم آمده این است که ایشان بهترین انتخاب بود. با نگاهی که من داشتم بهترین انتخاب بود. نمیگویم گزینهای بهتر نبوده است. من در مورد جشنواره نگاه خاصی دارم. فجر ویترین تئاتر ایران تنها نیست چهارچوب تئاتر است. باید سطح تئاتر ایران را با فجر سنجید. گاهی فکر میکنیم که با جشنواره کار ما تمام میشود. اما اینگونه نیست. بسیاری از گروهها بعد از برگزاری جشنواره ما را رصد میکنند و جشنوارههای خارجی کارها را میبینند. ما سه، چهار ماموریت را برای فجر تعریف کرده بودیم. اولا اینکه دبیرخانه در طول سال فعال باشد. بعد دبیر در طول سال باید دبیر باشد و در طول سالجاری باشد. این سه ماموریت امسال اتفاق افتاده است. دبیرخانه در حال فعالیت است. فراخوان جشنواره منتشر شده و حتی پوستر جشنواره هم آماده است. آقای کشنفلاح، دبیر جشنواره گذشته قبل از من انتخاب شده بود. حتی فراخوان هم قبل از حضور من نهایی شده بود. من در مورد جشنواره سیویکم نمیخواهم حرف بزنم. اما در مورد این جشنواره جاری که مسوولیت دارم، میگویم که تا امروز روند خوبی داشته است. چارچوب تا آخر خرداد از شورای سیاستگذاری و دبیر بخشها انتخاب میشوند. یکی از دغدغههای من این است که فراخوان بخش بینالملل را آماده کنیم. از قبل از این هم دغدغهاش را داشتم. یک فراخوان منتشر میشود و بعد چند کار دعوت میشود. این گروههایی که میآیند با صد سوال روبهرو میشوند. ما باید به این سوالها قبل از اینکه فراخوان دهیم، باید از قبل بگوییم که این جشنواره ما است و ملاحظات فرهنگیمان این است و این سطح کار را میپذیریم. بعد گروه با یک دید باز شرکت کنند. در جشنواره سیودوم ما یک فراخوان نهایی با این خصوصیات آماده شده است. این جزییات کلیت را به وجود میآورد. اما برای دبیر که گفتید من سه نکته در ذهن داشتم. باید سند جشنواره فجر را بنویسد. بعد چشماندازی برای دوره چهارساله داشته باشیم.
دیدگاه تان را بنویسید