اهالی هنر، «آذریزدی» خود را به تصویر کشیدند/ مرادی کرمانی: این آقا «قصههای مجید برای بچههای خوب» را نوشته/ صحت: فکر میکردم این نویسنده انسان خیلی مرفهی است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، یکی بود یکی نبود، قصهگوهایی بودند که برای کودکی ما قصه گفتند و شبها و روزهایمان را پر از شعر و شعور و کلمه کردند. یکی از آنها «مهدی آذریزدی» بود که لااقل در حافظه کودکان سه نسل بهخوبی پررنگ است و با «قصههای خوب برای بچههای خوب» خیلیها را از کودکی با اعجاز کلمات آشنا کرده. او که در شناسنامه، نامش «مهدی آذرخرمشاهی» است بهروایت صحیحی که پدرش پشت جلد قرآن تحریر کرده، روز دوم پنجه سال 1300 شمسی بهدنیا آمده و انگار در طالعش قصهگویی قرار داشته چرا که بیش از نیمقرن، روایتگر داستانهایی بوده که کودکی را معنایی دیگر میدادند. از آن روز تا امروز ادبیات کودکان، وامدار اوست، چه شنونده «کلیلهودمنه» بوده باشید و چه «مرزباننامه» را برای کودکانتان خوانده باشید. چهارسال است که آذریزدی، لبهایش از گفتن و دستهایش از نوشتن باز مانده و دیگر قصه نمیگوید اما هربار یادآوری قصههای قدیمیاش یا خواندن آن در گوش کودکان نسل بعد، زندهکننده یاد اوست. در روزهایی که با نام پیرمرد قصههای خوب گره خورده، «شرق» از اهالی هنر خواسته است، «آذریزدی» خودشان را به تصویر بکشند: هوشنگ مرادیکرمانی . نویسنده
اتفاق مهمی که «مهدی آذریزدی» در کارنامهاش دارد این است که او تعداد زیادی از کودکان و نوجوانان و حتی جوانها را با ادبیات کهن ما بهنحوی دلانگیز آشنا کرد. قبل از او هم بودند کسانی که میخواستند، افرادی را که با زبان کهن فارسی آشنا نیستند، با شیوه سادهنویسی با ادبیات سنتی و کلاسیک آشنا کنند اما تصور نمیکنم کسی مثل «آذریزدی» در این زمینه موفق بوده باشد. او داستانهای گذشتگان را برای کودکان بازگو کرد و این اتفاقی است که در همه جای دنیا رخ میدهد اما در ایران پیش از «آذریزدی» کسی چنین نکرده بود. به قول «باستانی پاریزی» ما هر دو بچه ریگوشن کویریم اما نه بهخاطر همشهریبودن بلکه بهخاطر جایگاه والای «آذریزدی» باید بگویم او یکی از پایههای ادبیات داستانی ایران است که توانست داستانهای کلاسیک را از زبان سخت به زبانی شیرین تبدیل کند. همیشه به همه سفارش میکنم که خوب است کودکان نسل امروز را هم با «قصههای خوب، برای بچههای خوب» آشنا کنیم. «آذریزدی» همیشه خاطرهای تعریف میکرد و میگفت که یکبار در یزد میرفتم که دیدم گروهی جوان در حال جشن و پایکوبی هستند، یکی از جوانها دست مرا گرفت و رو به جمع گفت این آقا
«قصههای مجید برای بچههای خوب» را نوشته و همه کف زدند و من دیگر نگفتم که این دوتا کتاب با هم تفاوت دارند و با خنده میگفت که آن روز بهجای تو هم، برای من دست زدند. من و «مهدی آذریزدی» هر دو فرزند کویریم و رنجکشیده. معتقدم او کار مهمی در ادبیات ایران کرد. خصوصا در بازنویسیها و سادهسازی ادبیات گذشته برای نسل امروز. خیلی از ما آشنایی با «کلیلهودمنه»، «مرزباننامه» و «قصههای قرآن» را مدیون قلم شیرین و جذاب او هستیم. با اینکه امروز دیگر نیست تا باز هم بنویسد، اما همچنان در زمینه بازنویسی قصههای کهن برای کودکان، بیاغراق یکهتاز است. اسدالله امرایی . مترجم آقای «آذریزدی» از معدود کسانی بود که در قصهگویی و داستان، تاثیر بسزایی داشت. کتابهای او مسبب آشناکردن بچهها با داستان بود و شاید بتوان از او در کنار دو، سه شخصیت تاثیرگذار ادبیات کودک مثل صمد بهرنگی یا فضلالله مهتدیصبحی یا علیاشرف درویشیان نام برد. آثار او در آشناکردن بچهها با کتاب و مطالعه موثر بود. هر یک از نویسندههایی که نام بردم به شیوه خودشان قصه میگفتند و طرفداران خودشان را داشتند، اما «قصههای خوب برای بچههای خوب» سالهای سال
مجموعهای بود که با توصیهکردنش به بچهها میشد آنها را به داستانخواندن علاقهمند کرد. من هم تقریبا هر وقت میخواستم برای بچهها کتاب بخرم یکی از کتابهای این مجموعه را میخریدم. در خانه خودمان هم این کتابها بود و بچههایم میخواندند و هر وقت هم برای دیگران میخواستم کادو بخرم حتما کتابی از این مجموعه را هدیه میدادم. محمد صالحعلاء . گوینده و نویسنده فکر میکنم «آذریزدی» چند کار بزرگ کرد. نخست اینکه تا قبل از او و حتی بعد از او، بچهها در قصهها تنها با قیافه اشیا آشنا میشدند. «آذریزدی» بچهها را با جان کائنات آشنا کرد. بهطور مثال، یک گربهای که در یک خانه زندگی میکند و اشیایی نظیر تلویزیون را میبیند، از جانشان هیچ باخبر نیست و تنها آنها را میبیند بیاینکه بداند آنها در ذات چه هستند. «آذریزدی» بچهها را با جان قصهها و کلمات آشنا کرد. کتابهایی که برای تدریس دانشگاهی بودند را برای بچههای دبستانی بازگویی کرد. حاکمیت گستردهای به فرهنگ کودک داد و مجموعه آثار او توانست در بین بچههای ایرانی، نادانی را از پا درآورد و برای این کار عمرش را گذاشت. معمولا همه ما وقتی برای کودکان قصه مینویسیم، همه
شتابزده و بیصبریم اما «آذریزدی» با صبوری و بردباری این مجموعه قصهها را پدید آورد. درواقع تمام آنان که دستکم آثار او را خواندند یک بدهکاری بزرگ به او دارند. اگر بخواهیم حساب و کتاب کنیم، معلوم میشود همه ما چه بدهکاری بزرگی به او داریم. بهخصوص کسانی که از مواهب تحصیل در این مملکت استفاده کردند اما دانششان را منتقل نکردند. چون «آذریزدی» هیچ دینی به ما ندارد. او مدرسه نرفته. ازدواج نکرده. از کودکی کار سخت کرده و همیشه چشمانش در حسرت مدرسهرفتن پر از اشک بود. او با کارگری در کتابخانه با کسانی چون «زرینکوب» و «ندوشن» رفیق شد. «آذریزدی» به ما بدهی ندارد و طلبکار هم هست و مردم ما باید غرامت این زحمات را به او بدهند. فکر میکنم خوب باشد برای پرداخت این غرامت یک جایزه کتاب کودک به نام او تاسیس کنیم یا کتابهای او را با کاغذ کاهی ارزان برای تمام کودکان این سرزمین تکثیر کنیم تا همه از او بیاموزند. «آذریزدی» مشق عشق است. نمونه بزرگ انسانیت است. مثلا او «مولوی» را از زبان مغلق و پیچیده که برای بزرگترها هم سختخوان بود، به زبانی ساده برای کودکان بازگو کرد. او باتری چراغ قوهای بود که خودش دست کودکان این مملکت داد
تا از تاریکی جهل نترسند. افسوس که این باتری دیگر شارژ نمیشود و او تکرارشدنی نیست. او با یک تقوای فرهنگی کار میکرد و خودش نویسندهای با تبار اخلاقی بود و این مهم، برای کسی که برای کودکان مینویسد اولین شرط است چراکه با اخلاق و تقوایش میتواند در جان و روح کودک رویداد ایجاد کند. حاکمیت فرهنگی خیلی گستردهتر از حاکمیت بر سرزمینهاست. کارهای او به چندین زبان ترجمه شده و خدا را شکر حاکمیت فرهنگیاش فقط مربوط به مرزهای ایران نیست.مردی که هرگز فرزند نداشت برای همه کودکان این سرزمین پدری کرد و حالا بر ماست که غرامت عشق بینهایت او را بپردازیم. باید فرهنگمان را انبارگردانی کنیم و بدهیمان را به امثال «آذریزدی» پرداخت کنیم. سروش صحت . بازیگر و نویسنده من هم در دوران نوجوانیام «قصههای خوب، برای بچههای خوب» را خواندهام. چندتا از کتابهای مجموعه را داشتم و همیشه دلم میخواست سایر جلدهایش را هم داشته باشم. البته در آن دوره کتابهای دیگری هم بود که میخواندم اما این کتاب یکی از معروفترین کتابهای آن زمان بود و تقریبا همه همسنهایمان کتابهای آن مجموعه را داشتند. البته بعضیها هم «تنتن و میلو» میخواندند و
بعضی هم «گردونه دانش». اما من همیشه دلم میخواست همه «قصههای خوب» را داشته باشم و دلم میخواست عکس «مهدی آذریزدی» را هم ببینم. سالها بعد وقتی برای اولینبار که او را دیدم، باورم نمیشد که این مرد همان نویسنده داستانهای خوب کودکی ما باشد. آن زمان فکر میکردم این نویسنده انسان خیلی مرفهی است. وقتی دیدم او اینهمه رنج دیده است تعجب کردم. «مهدی آذریزدی» کار بزرگی برای آشنایی نوجوانهای نسل ما با ادبیات کهن و داستانی انجام داد. امروزه بازنویسی متون کهن برای نوجوانان خیلی رایج شده اما او اولین کسی بود که این کار را کرد و این کار او اتفاق مهمی برای آشنایی چند نسل از نوجوانان با ادبیات بود که تقریبا هرگز تکرار نشد.
دیدگاه تان را بنویسید