گفتوگو با «فرمان» سینمای ایران پس از 30سال غیبتش از پرده / ملک مطیعی: ما مسنترها باید مودبانه کنار میرفتیم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
«قیصر!!! کجایی که داشتو کششششتن!!!» صدای ایرج ناظریان روی چهره فرمان (ناصر ملکمطیعی) هیچگاه ماندگارترین دیالوگ تاریخ سینمای ایران را از ذهنها محو نمیکند، همانطور که پس از 30سال دوباره این بازیگر با حضوری هرچند کوتاه، در فیلم «نقش نگار» علی عطشانی، نامش را بر سر زبانها انداخت. دیالوگ بداهه ملکمطیعی همچنان از دیالوگهای ماندگار سینمای ایران است و چهرهاش پس از 83 سال سن همچنان چهرهای خاطرهانگیز و تاثیرگذار نشان میدهد. شاید به این خاطر که خاطرهها ماندنیترین چیزهایی هستند که برای هرکسی میماند. حال، ناصر ملکمطیعی شاید نخستین چهرهای نباشد که پس از سالها سکوت کاری و خبری به سینما بازگشته است؛ پیش از این ایرج قادری، سعید راد و سعید کنگرانی نیز به این جرگه پیوسته بودند. از ناصر ملکمطیعی درباره حضور تازهاش پس از 30سال دوری از سینمای ایران پرسیدیم و او سرخوشانه از حضور دوبارهاش با «حاشیه» صحبت کرد.
چه شد که پس از 30 سال دوباره به سینما بازگشتید؟
بازیکردن در سینما دوباره برایم انگیزهای ایجاد کرده است. دوری آزارم میداد و دوستداشتم دوباره به سینما بازگردم. افکار و اندیشههای من همیشه بهدنبال سینما بوده است. با سرنوشت و تقدیر هم نمیشود مبارزه کرد. در جلسهای که سر صحنه فیلمبرداری حاضر شدم، دوباره آن حالوهوا مجذوبم کرد و خواستم آنجا باشم. به من پیشنهاد شد در نقشی که از پیش برای من نوشته نشده بود، حاضر شوم و من هم این کار را کردم.
*چه نقشی در فیلم «نقش نگار» بازی میکنید؟ آیا این قصه حالوهوای فیلمهای گذشتهتان را دارد؟
درباره نقش لازم نیست خیلی کندوکاو کنیم چون خیلی اتفاقی در این فضا قرار گرفتم. البته باید بگویم که داستانها و فضاها، دیگر آن داستانها و فضاهای گذشته نیست و نباید از فیلم و من آن توقعات را داشت. من هم دیگر آن جوان رعنا نیستم و نمیتوانم بار یک فیلم را بهتنهایی بهدوش بکشم، مگر آنکه فیلمی ساخته شود که شخصیت آن و قصهاش در حالوهوای من و سنوسالم باشد. حضور من در این فیلم و در سینما بیشتر شبیه ادایدینی به ملتم بوده است. با این حضور میخواهم بهنوعی پاسخگوی محبت و لطف آنان باشم. بیشتر سلاموعلیک و احوالپرسی با اهالی سینما و این مردم است. مردم خیلی نباید از من توقع داشته باشند. از طرفی، کمی تطبیق خودم با این فضا هم برایم مشکل بود. این را خوب میدانم که این فضای سینمای ایران نیست که باید با من هماهنگ شود بلکه من هستم که باید خودم را مطابق با شرایط و این فضا کنم. حال باید دید چه قبول افتد و چه در نظر آید.
*آیا این تحریم از سینما خودخواسته بود یا ملکمطیعی از سینما کنار گذاشته شد؟
از روز پس از اتمام فیلمبرداری «برزخیها»ی ایرج قادری تا مدتها بعد از آن، به من پیشنهادهای بازی داده میشد اما خیال بازنشستگی داشتم. سنم بالا رفته بود و شرایط مملکت بهگونهای دچار دگرگونیهایی شده بود. جوانان به سینما راه پیدا کرده بودند و ما مسنترها باید مودبانه کنار میرفتیم. هیچ چیز دیگری غیر از این نبود.
*این همه سال دور از سینما چه میکردید و با اینکه خودتان تصمیم به این هجران داشتید، دوری از سینما برایتان دشوار نبود؟
در این سالها سعی میکردم و میخواستم خودم را پیدا کنم. من از زندگی خصوصیام دور افتاده بودم و لازم بود به آن بازگردم. در این مدت به زندگی شخصیام رسیدگی کردم و کتاب خواندم و با دوستانم مشغول شدم. میخواستم بفهمم دورواطرافم چه خبر است. البته در این مدت خلوت خوب و آرامی هم داشتم، گرچه دلم پیش معشوقم بود. حالت خاصی است وقتی از کودکی به کاری مشغول باشی و ناگهان ترکش کنی. من از مدرسه هم به این کار مشغول بودم، حتی در دوران مدرسه انجمن نمایش را اداره میکردم.
*مردم همچنان دل در گرو قهرمانانی دارند که بر چهره شما نشسته است. آیا این قهرمان مردم است که دوباره به سینمای ایران بازگشته است؟
این محبت مردم است اما ناصر ملکمطیعی مدیون دوستان و دیگرانی است که آتش سینما را گرم نگه داشتهاند. بسیاری از همنسلان من در این مدت درگذشتهاند که خدا همه آنها را رحمت کند. من خود را از هیچیک از زحمتکشان سینما جدا نمیدانم، حتی آنان که در این سینما ریلگذاری کردهاند و کمک فیلمبردار بودند، همه در روشن نگهداشتن آتش سینما سهیماند. حتی آنهایی که کنار در استودیو میایستادند که ما را تماشا کنند. تنور سینما را این آدمها داغ کردند. من از آن نسلم و بهجا ماندهام.
*پس درهای سینما برای مردی باز شده که از سفر بازگشته است؟
تازه هنوز دم در ایستادهام و در میزنم. آن در زیاد هم باز نشده، میخواهم به زور وارد شوم [میخندد].
*چقدر با بهروزشدن سینما موافقید؟
فضا خیلی تغییر کرده است. آن زمان که ما وارد سینما میشدیم با اینکه مرد بودیم، جرات نمیکردیم به برخی اطرافیانمان بگوییم بازی میکنیم. بازیگری و سینما کاری نبود که کسی به آن اهمیت دهد و افتخار کند. حتی فضای موسیقی، هنر و ... هم خیلی گسترده نشده بود که همهخواه باشد. احساس میکنم امروز خانوادهها خودشان میخواهند فرزندانشان به سینما بروند و بازیگر شوند. حتی سینما این روزها دانشکده و حامی و ناظر و جشنواره هم دارد. سینما دیگر بازار پیدا کرده و کممایه و دست به دهان نیست.
*از آنجایی که فضا تغییر کرده بهنظرتان خیلی چیزها جابهجا نشده است؟ دوست ندارید گوش عدهای را بهخاطر کجسلیقگی بپیچانید؟ این حس همیشه برای قدیمیهای سینما وجود دارد.
خیلی نمیشود به این مساله پیله کرد. سینما جذابیتهای مخصوص خود را دارد. مثل بازیای است که نتایج مشخصی ندارد و خیلی حساب شده هم نیست. نمیشود فهمید چهچیز موردقبول قرار میگیرد و چهچیزی با شانس مواجه میشود و موقعیت و مقام تاثیرگذاری دارد. گرچه هرچه تجربه و مهارت بیشتر باشد، نتایج بهتر است اما خیلی نمیشود حسابشده عمل کرد. بازیگری باید در ذات آدم باشد. تکنیک و خلاقیت هم لازم است. باید نبض جامعه در دستشان باشد، شاید بشود اینها را گفت.
*در مراسم بزرگداشتی که سوم آبانماه به نامتان برگزار شد، اهالی فوتبال و غیرهنرمند هم شرکت داشتند. آنان از دوستان شما بودند؟
سر صحنه فیلمبرداری بودیم که گفتند ساعت هفت جمع شوید فلانجا و ما رفتیم دیدیم جشن گرفتهاند. تهیهکننده هم با عدهای از دوستان و آشنایانش آمده بود. کیک بریدند و شام خوردند و صحبت کردند. برخی چهرهها همهجا هستند چون مورد محبت مردم قرار میگیرند. این روزها هم که فوتبال اوضاع پررونقی دارد، فوتبالیستها و هنرمندان کنار قرار میگیرند و هرجا اینها هستند، آنان هم هستند و هرجا آنها هستند، اینها هم شرکت میکنند.
*آیا از بازی در این فیلم راضی بودید؟ چنددرصد از ملکمطیعی آشنا در ذهن مردم، در فیلم «نقشنگار» حضور دارد؟
چیزی نبود که ناراضی باشم. قرار نبود متنی برای تیپ و کاراکتر من نوشته شود. در آن فیلم هم خودم هستم. مثل زندگی معمولی و همه نقشهایم. من در نقشهایم هم سعی نکردم بازی کنم؛ به استثنای نقش امیرکبیر یا قلندر و ... که تیپ خاصی میطلبید، اگر نه همهجا تیپ مشخصی دارم و همیشه خودم هستم.
*آیا حضور در این فیلم برگ سبزی است که به سینما دادهاید و از این پس شما را روی پرده سینما و صفحه تلویزیون خواهیم دید؟
بستگی دارد چقدر پذیرفته شوم. اگر من را بپذیرند و برایم نقشی درنظر بگیرند در خدمتشان هستم. خودم هم راضیام. حالا زمانی است که به روحیهام در این سن نگاه میکنم و اینکه چطور زندگی خواهم کرد. حالا که 83 سال سن دارم و این سن کمی نیست، دوباره راه افتادهایم و این مردم هستند که باید بر ما ببخشند.
دیدگاه تان را بنویسید