«سکوت» دیپلماتیک و هوشمندانه ظریف در مقابل تندروهای مخالف توافقنامه ژنو/ هشدارهای ظریف به جان کری درخصوص هرگونه عدول از متن توافقنامه
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
خدیجه غبیشاوی
: در آستانه برگزاری دور جدید مذاکرات هستهای ایران و 1+5 (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) در وین اتریش، «محمد ظریف» وزیر خارجه ایران که برای شرکت در اجلاس امنیتی مونیخ راهی آلمان شده بود با «جان کری» وزیر خارجه آمریکا دیدار و گفتوگو کرد تا به گفته ظریف «نحوه پیگیری بحث هستهای و شروع و ادامه مرحله بعدی» محور این دور از مذاکرات تهران-واشنگتن باشد. این چهارمین دیدار وزرای خارجه ایران و آمریکا و دومین دیدار دوجانبه است که از زمان روی کار آمدن دولت روحانی در 24 خرداد گذشته، برگزار میشود. نشست مشترک ظریف و کری در نیویورک و در حاشیه حضور «حسن روحانی» در مجمع عمومی سازمان ملل متحد که مهر ماه گذشته برگزار شد نخستین تقابل دو جانبه تهران و واشنگتن پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود که با وعده تنش زدایی رئیسجمهور پیش و پس از انتخابات ریاست جمهوری صورت گرفت و با نخستین مکالمه تلفنی روحانی و اوباما ادامه یافت. دیدار روز گذشته کری و ظریف، که به درخواست وزیر خارجه آمریکا در سومین و آخرین روز از نشست امنیتی مونیخ، برگزار شد، مسائل کلی مرتبط با دور بعدی مذاکرات ایران و 1+5، نحوه پیگیری بحث هستهای، شروع و ادامه مرحله بعدی مذاکرات مورد بحث قرار گرفت. یک مقام وزارت خارجه آمریکا نیز در خصوص محتوای این دیدار دوجانبه اعلام داشت: جان کری در این دیدار بر اهمیت مذاکره دو طرف با حسن نیت و تعهد ایران به برنامه اقدام مشترک تأکید کرد. بنا به گفته وی وزیر خارجه آمریکا در این دیدار بر ادامه اجرای تحریمهای کنونی واشنگتن علیه ایران تاکید کرد. شنیدهها از چهارمین دیدار وزرای خارجه ایران و آمریکا در چهار ماه گذشته چندی پس از برگزاری این نشست دوجانبه حرف و حدیثهای بسیاری در خصوص جزئیات آن در رسانه های غربی منتشر شد؛ اداره کل دیپلماسی رسانهای اگرچه با انتشار اطلاعیهای در این باره تاکید کرد: هرگونه خبرسازی درباره محتوای این دیدار و گفتوگوی انجام شده دقیق نیست و مورد تایید وزارت امور خارجه قرار ندارد اما اخبار و جزئیات این دیدار خصوصی همچنان مورد توجه است؛ یک مقام ارشد در وزارت خارجه آمریکا گفت که جان کری وزیر خارجه آمریکا در ملاقات با همتای ایرانی اش محمد جواد ظریف، نگرانی خود را از تاخیر در انتقال سلاح شیمیایی سوریه به بندر لاذقیه این کشور و وضعیت انسانی در سوریه به ویژه در مناطق محاصره شده ابراز کرد. وی ادامه داد: کری از ایران خواست بشار اسد رئیس جمهور سوریه را به ایفای نقش مثبت برای پایان دادن به درگیری های مستمر در سوریه ترغیب کند اما ظریف به کری توضیح داد که او از اختیارات لازم برای سخن گفتن درباره سوریه برخوردار نیست. ظریف نیز درباره سخنانش در دیدار با کری گفت: اگر در تبدیل توافق موقت به توافق دائمی شکست بخوریم چنین اتفاقی یک فاجعه است. یک مقام آگاه دیگر نیز به یکی از خبرنگاران حاضر در مونیخ درباره دیدار دیروز (یکشنبه) گفت: وزیر خارجه ایران در حین ملاقات با همتای آمریکایی خود به جان کری یادآور شده که در صحبتهای خود باید به متن توافق ژنو استناد کرده و بدون مبنا فکت شیت (fact sheet ) صادر نکند. نشست دوجانبه ظریف-کری در سایه اختلافات درونی و خشم تندروها این دیدار در حالی برگزار شد که 3 روز پیش و در نخستین روز از برگزاری اجلاس مونیخ، جان کری در کنفرانس خبری مشترک با همتای آلمانی خود ادعا کرد که توافق هسته ای با ایران در نتیجه تحریم ها بدست آمده است. او در سخنانی تند نیز در اجلاس داووس حملاتی را متوجه ایران کرد و مدعی شد که در مرحله نهایی از اجرای توافقنامه ژنو فعالیت های هسته ای ایران به طور کامل تعلیق خواهد شد. پیشتر «باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا نیز در سخنانی در نطق سالانه خود در کنگره آمریکا به موضوع پرونده هسته ای ایران اشاره و ضمن تاکید بر وتوی هرگونه طرح تحریمهای جدیدی که از کنگره به کاخ سفید فرستاده شود، عنوان کرد که در صورت اطمینان یافتن از صلح آمیز نبودن برنامه هسته ای ایران گزینه نظامی علیه تهران روی میز خواهد بود. اظهارت رئیسجمهور و وزیر خارجه آمریکا، انتقادات بسیاری را در داخل کشور به همراه داشت و بسیاری خواستار پاسخگویی مناسب وزیر خارجه کشورمان به سخنان مقامات آمریکایی شدند. این درحالی بود که ظریف در حاشیه اجلاس داووس این سخنان اوباما و وزیر خارجه آمریکا را دارای مصرف داخلی دانست که در راستای آرام کردن تندروهای مخالف مذاکرات هسته ای با ایران عنوان شده بود. در میانه این انتقادات اما تکلیف برگزاری دور بعدی مذاکرات هسته ای میان ایران و گروه کشورهای 1+5 نیز مشخص و قرار شد طرفین به ریاست وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون» مسئول عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تاریخ 29بهمن در وین اتریش پای میز مذاکره بنشینند و در خصوص ادامه راه کارهای روی میز برای حل مسئله هسته ای ایران رایزنی کنند. امری که در ادامه مذاکرات 3 دور گذشته و توافقنامه مرحله اول بین ایران و 5+1 انجام خواهد پذیرفت. ایران و گروه کشورهای 1+5 پیشتر پس از برگزاری 3 دور مذاکرات فشرده و حساس هسته ای در ژنو سوئیس توانستند برای نخستین بار پس از 10 سال، با ارائه راه کار عملی به مناقشه هسته ای ایران پایان دهند و با تنظیم سندی که به امضا وزرای خارجه ایران و 1+5 رسید به مدت 6 ماه تعهداتی را اجرا کنند؛ بر اساس بخشی از این توافق نامه، غنی سازی 20 درصد در ایران متوقف و در مقابل بخشی از دارائیهای بلوکه شده ایران در غرب آزاد و بخشی از تحریمها نیز به طور موقت متوقف میشوند. با گذشت 2 ماه از امضای توافق نامه هسته ای میان ایران و غرب و همچنین گذشت قریب به 3 هفته از زمان اجرای این توافق نامه، میتوان گفت که تندروها در ایران و آمریکا از هیچ تلاشی برای ممانعت از اجرای این توافقنامه خودداری نکردند. در ایران، کارشناسان، مقامات و گروه های مخالف توافق هسته ای، روحانی و دستگاه دیپلماسی را به عدم اتخاذ راهبردهای مناسب سیاست خارجی در قبال غرب و در راس آنها آمریکا متهم و گواه مدعایشان را اظهارات اوباما و کری و ادامه روی میز بودن گزینه نظامی علیه ایران عنوان کردند در مقابل تندروها و لابی صهیونیسم در آمریکا نیز به هری دری کوبیدند تا بهانه نقض توافق ماه نوامبر را به دست واشنگتن و یا تهران دهند. تلاش برای اعمال تحریم های جدید علیه ایران از جمله مهمترین تلاش های سناتورهای کمیته روابط واشنگتن-تلآویو بود که با ایستادگی کاخ سفید و تهدید به وتوی این تحریم ها اکنون می توان آن را شکست خورده دانست. در همین راستا اما وزیر خارجه ایران، که همگان وی را دیپلمات کارکشتهای میدانند که توانست با لبخندهای دیپلماتیک و با تکیه بر نزدیک به 3 دهه تجربه در کنار رئیس جمهور صفحه جدیدی را در سیاست خارجی کشورمان ورق بزنند، بدون توجه به تحرکات تندرویانه در دو کشور ضمن دادن پاسخ مناسبی به سخنان مقامات آمریکایی میخ توافق ژنو را محکمتر کرد. وزیر امور خارجه ایران در نشست امنیتی مونیخ در این باره، عنوان داشت که آمریکا چندین سال است که به دنبال برچیدن کامل برنامه هستهای ایران بوده و همین امر از رسیدن به توافق جلوگیری کرده است. وی افزود: نتیجه تحریمهای غرب علیه ایران 18 هزار سانتریفیوژ جدید و خشم مردم نسبت به آمریکا بوده است.
دیدگاه تان را بنویسید