ائتلاف شیعه - سنی؛ نوری المالکی را از کرسی نخست وزیری عراق دور میکند؟/ مروری بر انتخابات پارلمانی عراق از نگاه جریانات و احزاب سیاسی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
خدیجه غبیشاوی ، سومین انتخابات پارلمانی عراق پس از سقوط حکومت «صدام حسین» کمتر از دو هفته دیگر برای انتخاب 325 نماینده مجلس این کشور برگزار می شود. در این انتخابات بیش از 17 میلیون نفر از مردم عراق واجد شرایط انتخاب نمایندگانی هستند که قرار است نخست وزیر و رئیس جمهوری عراق را انتخاب کنند. عراق از سال 2003 و پس از تهاجم نظامی ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش که منجر به سقوط حکومت صدام شد تاکنون دو انتخابات پارلمانی برگزار کرده است و اکنون در آستانه برگزاری سومین انتخابات مجلس قانون گذاری است که از جهات مختلفی از اهمیت بیشتری نسبت به دو انتخابات پیشین دارد. با بررسی شاکله فضای سیاسی در عراق روشن است که 3 جریان اصلی شیعی، سنی و کرد فرایند سیاسی این کشور را تشکیل می دهند که همواره در انتخابات های گذشته تبادل کرسی ها و سمت های سیاسی و همچنین تک و پاتک ها انتقاد و هجمه و حمایت میان این سه گروه در جریان بوده است که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت. تغییر آرایش جریان های سیاسی و تجربه نزدیک به یک دهه حکومت دولت «نوری المالکی»، کنار رفتن «مقتدی صدر» از روحانیون با نفوذ و رهبر جریان صدر از دنیای سیاست و
خروج نیروهای نظامی خارجی از عراق همگی باعث شده است تا نتایج این دوراز انتخابات دور از تصور و پیش بینی باشد. بر این اساس، بیش از 17 میلیون نفر از جمعیت بیش از 31 میلیون نفری مردم عراق واجد شرایط شرکت در این انتخابات هستند. قرار است این انتخابات از تاریخ 27 آوریل آغاز خواهد شد و تا 30 ادامه خواهد یافت، طی دو روز اول یعنی 27 و 28 آوریل این انتخابات برای عراقیهای ساکن خارج از این کشور برگزار خواهد شد. در این انتخابات 9040 نامزد برای کسب 328 کرسی پارلمانی با یکدیگر رقابت خواهند کرد. آرایش جریان های سیاسی انتخابات پارلمانی عراق جریان های با نفوذ شیعی؛ از نوری مالکی تا مجلس اعلای عراق جریان بانفوذ شیعی در عراق به جریان های «ائتلاف شهروند»، ائتلاف«دولت قانون»، «جریانات صدر» تقسیم می شود که هریک به تنهایی از نفوذ و حمایت ویژه ای در بخش های مختلف مردم عراق برخوردارند. ائتلاف شهروند جریان ائتلاف شهروند به رهبری «سید عمار حکیم» رئیس مجلس اعلای عراق از 18 حزب و تشکل دیگر از جمله «کنفرانس ملی عراق» به رهبری «احمد الچلبی» و «علی الدباغ»، سخنگوی دولت عراق و «جواد البولانی»، وزیر کشور عراق از جمله
نیروهای عراقی تاثیر گذار در عرصه سیاسی تشکیل شده است. ائتلاف شهروند به ریاست سید عمار حکیم از زمان وفات «عبد العزیز الحکیم»، رهبر سابق مجلس در آگوست 2009 میلادی با ضعفهایی مواجه شده است به گونهای که در انتخابات پارلمانی سال 2010 تنها موفق به 35 کرسی شد. «سید عمار حکیم» خط مشی اصلاحی این جریان را بر سه پایه استوار دانسته است؛ اول آنکه عراق با اتحاد و یکپارچگی اداره شود، بدون فرصت حل بحرانها را از دست بدهیم. دوم آنکه نقشه قانونی شفاف و روشن برای بازنگری در ساختار حکومتی عراق ارائه شود. سوم آنکه انقلابی اداری و واقعی در موسسات و دستگاههای دولتی عراق ایجاد کنیم. نامزدهای مورد نظر این ائتلاف برای نخست وزیری افرادی چون «عادل عبد المهدی» و «باقر جبر صولاغ» و «احمد الچلبی» است. دولت قانون ریاست ائتلاف دولت قانون همانند دور پیشین انتخابات پارلمان این کشور بر عهده نوری المالکی، نخست وزیر کنونی عراق است. ائتلاف «دولت قانون عراق» در انتخابات پیشین پارلمانی این کشور در 2010 میلادی توانست 89 کرسی پارلمانی را در اختیار بگیرد، دولت قانون برای حضور در این دور از انتخابات با 12 گروه و تشکل سیاسی عراقی ائتلاف کرده
که برنامه های انتخاباتی خود را به سه سطح ملی، استان ها و شهرستان ها و خدماتی تقسیم کرده است. نوری المالکی توانست در انتخابات های پیشین پارلمانی عراق با کسب اکثریت کرسی های پارلمان در دور نوبت متناوب به سمت نخست وزیری عراق دست پیدا کند. نوری المالکی در حال حاضر نیز اصلی ترین گزینه ائتلاف دولت برای نخست وزیر عراق است که با انتقادات بسیاری از سوی ائتلاف جریان صدر و سنی عراق مواجه بوده است. جریانات صدر جریانات صدر متشکل از «کتله الاحرار»، «تجمع شراکه الوطنیه» و «طیار النخب» از مهمترین و بانفوذترین جریانهای شیعه عراق محسوب می شوند. این جریان در سال 2003 میلادی هم زمان با سرنگونی رژیم سابق عراق تاسیس شد. این جریان در انتخابات پارلمانی عراق در دسامبر سال 2005 میلادی در قالب ائتلاف ملی عراق حضور داشت، ولی با وجود آمدن اختلافاتی بین رهبران این حزب و «نوری المالکی»، در زمان دولت اول مالکی موجب جدا شدن آن از ائتلاف و حضور مستقل در انتخابات شوراهای استانی عراق در سال 2009 میلادی و انتخابات پارلمانی عراق در سال 2010 میلادی شد که با کسب 40 کرسی موفقیت نسبی برای آنها به همراه داشت. با توجه به آرایش جدید نیروهای
سیاسی عراق به نظر می رسد که جریان صدر در حال نزدیک شدن به به «ایاد علاوی»، نخست وزیر سابق عراق جهت رویارویی با ائتلاف نوری المالکی است که جبهه سختی را مقابل نخست وزیر کنونی عراق به وجود خواهد آورد. رهبری «جریان الاحرار» را پیشتر مقتدی صدر برعهده داشت، اما طی ماههای اخیر پس از آنکه انتقادات تندی را علیه دولت مالکی کرد، یکباره تصمیم به کناره گیری از عرصه سیاست کرد و تاحدی از فعالیتهای سیاسی عراق کناره گیری کرد. هرچند جریان الاحرار هم اکنون دیگر به طور مستقیم تحت رهبری مقتدا صدر نیست، ولی همچنان یکی از جریانهای سیاسی قدرتمند عراق به ویژه در جنوب این کشور است که از حمایت معنوی مقتدی صدر بهرهمند است. جریان های با نفوذ سنی، از رئیس پارلمان عراق تا نماینده محکوم جریان های «متحدون»، «العراقیه العربیه» و ائتلاف «الوطنیه»مهمترین جریان های اهل سنت در عراق برای حضور در انتخابات پارلمانی را تشکیل می دهند. جریان المتحدون ریاست جریان المتحدون برعهدهی «اسامه النجیفی» رئیس پارلمان این کشور است.جریانات اهل تسنن عراق شانس اصلی پیشتازی در انتخابات پارلمانی این کشور را در اختیار دارند. جریان متحدون در عراق
از جمله جریانهایی است که طی سالهای گذشته همواره از مخالفان دولت «نوری المالکی» به شمار میآمده، به همین دلیل در انتخابات آتی پارلمانی عراق از جمله سرسختترین رقبای دولت ائتلاف قانون به رهبری نوری المالکی است. متحدون اعلا کرده است که برای مقابله با ائتلاف نوری المالکی و ممانعت از پیروزی وی در انتخابات رایزنیهایی را با جریان صدر و مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق آغاز کرده است. ائتلاف متحدون در تبیین و تشریح برنامه انتخاباتی خود اظهار میکند که «برای فردایی بهتر در عراق تلاش میکند». رهبری جریان ائتلاف متحدون را «اسامه النجیفی» برعهده دارد که پست ریاست پارلمان عراق را نیز تصدی میکند و گزینه اصلی تصدی پست «نخست وزیری» این ائتلاف برای دولت آینده عراق به شمار میآید. العراقیه العربیه و الوطنیه جریان «متحدون» به رهبری «اسامه النجیفی» رئیس پارلمان عراق یکی از جریان های سنی با نفوذ در عراق را تشکیل می دهد. «العراقیه العربیه» به رهبری «صالح مطلک» نی مطلک یکی از نمایندگان پارلمان عراق است که یکی از منتقدان دولت نوری المالکی به شمار می رود. و ائتلاف «الوطنیه» به رهبری «عیاد علاوی» مهمترین جریانهای اهل سنت را
تشکیل میدهند. جریانات پرنفوذ کرد؛ از رهبری بارزانی تا اتحادیه میهنی به ریاست جلال طالبانی در بین کُردها نیز 2 جریان «حزب دموکرات» به رهبری «مسعود بارزانی» رئیس منطقه کردستان عراق و «اتحادیه میهنی» به رهبری «جلال طالبانی» نیز از پرنفوذترین جریان های سیاسی در مناطق کردنشین عراق برشمرده می شوند. مسعود بارزانی هم اکنون ریاست منطقه کردستان را در اختیار دارد و جلال طالبانی نیز در سمت ریاست جمهوری این کشور حضور دارد که در ماه های اخیر به دلیل بیماری در بستر بیماری قرار دارد. توصیه و واکنش علما و روحانیون عراق به انتخابات پارلمانی «آیت الله سیستانی» مرجع عالیقدر شیعیان در عراق از تمام مردم این کشور خواست تا در انتخابات پارلمانی این کشور مشارکت کنند. «احمد الصافی» نماینده آیتالله العظمی علی سیستانی در سخنانی در این باره گفتند: باید در انتخابات مشارکت کارآمدی از سوی مردم صورت بگیرد؛ چرا که انتخابات راه مهمی برای تغییر دادن اوضاع نابسامان کشور است و درست نیست که در این انتخابات مشارکت صورت نگیرد. وی افزود: مرجع عالیقدر شیعیان از هیچ فهرست خاصی حمایت نمیکند و راه را در مقابل مردم برای انتخاب
نامزدهایشان باز گذاشته است و هر گونه حرف و حدیثی پیرامون حمایت مرجع عالیقدر شیعیان از برخی از نامزدها یا فهرستها دروغ و توهمی بیش نیست. در همین ارتباط، چندی پیش مقتدی صدر و آیت الله سیستانی در نشستی مشترک در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور اوضاع سیاسی و امنیتی عراق و نیز انتخابات پارلمانی عراق را بررسی کردند. در این نشست این دو مقام بر لزوم مشارکت مردم عراق و احساس مسئولیت آنها برای انتخاب شخص شایستهتر و باکفایتتر در انتخابات پارلمانی آتی تاکید و اعلام کردند: انتخابات تنها راه برای تغییر اوضاع به شرایط بهتر است. از سوی دیگر همچنین حجتالاسلام و المسلمین شیخ «فواد کاظم المقدادی»، دبیرکل اتحادیه علمای مسلمان عراق با اشاره به انتخابات پارلمانی عراق گفت: آیتالله سیستانی از نامزدهای انتخابات پارلمانی عراق خواسته است که منافع حزبی و فردی را بر منافع کلان و عمومی کشور ترجیح ندهند و در وعدههای انتخاباتی خود صادق و امین باشند. وی افزود: عراق این روزها در شرایط پرمخاطره سیاسی و امنیتی به سر میبرد و غرب عراق همچنان شاهد فعالیتهای تخریبگرانه گروههای تروریستی است، اما این اوضاع امنیتی نسبتا ناآرام
باعث نشده که تاب و تب تبلیغات انتخابات پارلمانی در این کشور دستخوش تغییر شود و تبلیغات نامزدهای انتخاباتی در شهرهای مختلف این کشور همچنان ادامه دارد. بر اساس آخرین آمار منتشر شد در سال 2009، جمعیت عراق حدود ۳۱ میلیون نفر است که عربها 80 درصد، کردها 20 درصد و غیره در حدود 5 درصد از جمعیت ایم کشور را تشکیل می دهند. بر همین اساس در حدود 65 درصد از مردم این کشور را شیعیان، 32 درصد را سنیان و 3 درصد را مسیحیان و پیروان سایر ادیان تشکیل می دهند.
دیدگاه تان را بنویسید