سایه اما و اگرهای پیچیده بر روابط ایران - پاکستان /از خط لوله «صلح»ی که دو کشور را دشمن کرد تا ماموریت مرد محبوب سعودیها برای میانجیگری بین تهران - ریاض
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
خدیجه غبیشاوی ، در نهایت پس از گذشت چند ماه از انتشار خبر تمایل نخست وزیر پاکستان برای سفر به ایران و به تاخیر افتادن این سفر، «نواز شریف» امروز یکشنبه، وارد فرودگاه مهرآباد تهران می شود تا در سفر 2 روزه عالی ترین مقام پاکستان در ایران صفحه جدیدی در روابط تهران-اسلام آباد گشوده شود. «نواز شریف» در انتخابات پارلمانی پاکستان در اردیبهشت سال گذشته بر سر کار آمد و در ایران «حسن روحانی» نیز توانست در انتخابات ریاست جمهوری خرداد ماه گذشته پیروز شود. از پاییز گذشته تاکنون هراز چندگاهی مقامات سیاسی عالی رتبه پاکستان از تمایل نخست وزیر این کشور برای سفر به ایران و گسترش همکاری های اسلام آباد خبر داده و از قریب الوقوع بودن این سفر گفتند با این حال، تا به امروز این سفر به دلایلی مختلفی همچون مشکلاتی که در روابط میان دو کشور به وجود آمد این سفر را به تاخیر انداخت تا امروز «نواز شریف» در راس هیاتی بلند پایه، برای سفر 2 روزه وارد تهران شود و مورد استقبال رسمی مقامات کشورمان قرار بگیرد. پیش از او آصف علی زرداری رییسجمهوری وقت پاکستان 12 مرداد برای شرکت در مراسم تحلیف رییسجمهوری منتخب ایران به تهران سفر کرد.
همچنین دوم مهر ماه حاشیه شصت و هشتمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک فرصتی شد تا محمد نواز شریف، نخستوزیر پاکستان و حسن روحانی رییسجمهوری اسلامی ایران با یکدیگر در نیویورک دیدار کنند. به گفته منابع خبری پاکستان نخستوزیر این کشور قرار است برای تبادل نظر و تصمیمگیریهای مهم درباره روابط دوجانبه و بررسی مسائل مرزی با مقامهای ارشد ایران، به تهران سفر کند. پاکستان به عنوان یکی از همسایه های شرقی ایران که دارای بیش از 900 کیلومتر مرز مشترک با ایران است از اهمیت استراتژیکی برای ایران برخوردار است؛ عضویت دو کشور در سازمان همکاری های اکو برای عمران و بازسازی منطقه، عضویت دو کشور در سازمان همکاریهای شانگهای، حضور نماینده و حافظ منافع ایران در سفارت پاکستان در واشنگتن و همکاری های هسته ای دو کشور به همراه دیگر مسائل امنیتی و اقتصادی همگی از تهران و اسلام آباد شرکایی مهم ساخته است. در این بین و از زمان روی کار آمدن نواز شریف در پاکستان و حسن روحانی در ایران، روابط رو به گسترش دو کشور دست خوش تحولات و مشکلاتی و موانعی در مسیر بهبود شد. خط لوله صلح که قرار بود گاز صادراتی ایران را به هند و پاکستان
ارسال کند و تا سال 2014 به بهره برداری برسد ولی با تعلل هند و پاکستان نیمه کاره رها مانده است و همچنین ماجرای ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرزهای مشترک ایران و پاکستان از سوی گروهی تروریستی در خاک پاکستان از جمله مهمترین علل به تاخیر افتادن سفر نواز شریف به تهران و تیره و تار شدن روابط دو کشور بود. گامهای هماهنگ وزیر کشور و وزیر خارجه با سیاست خارجی دولت در سفر به اسلامآباد همزمان با روی کار آمدن دولت حسن روحان اما دو نفر از مقامات عالی رتبه کشورمان به این کشور سفر کدند تا نخستین گام های هماهنگ با اهداف سیاست خارجی دولت حسن روحانی در عرصه سیاست خارجی برداشته شود. بر همین اساس، محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان آذر ماه گذشته برای شرکت در شانزدهمین نشست وزرای امور خارجه کشورهای اسلامی در حال توسعه (دی هشت) و دیدار با مقام های ارشد پاکستان وارد شهر اسلام آباد شد. شانزدهمین اجلاس شورای وزرای «دی هشت» با سخنرانی افتتاحیه مشاور ارشد نخست وزیر در امنیت ملی و امور خارجی پاکستان و با حضور «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، «هادی شوشتری» نماینده مجلس شورای اسلامی، «احمد داوود اوغلو» وزیر
امور خارجه ترکیه، «علی ساریکیا» دستیار ویژه نخست وزیر ترکیه، «واردانا» معاون وزیر امور خارجه اندونزی و مقامات ارشد کشورهای مصر، نیجریه، مالزی و بنگلاش برگزار شد. این نخستین سفر مقام بلندپایه دولت یازدهم از زمان روی کار آمدن حسن روحانی در ایران به پاکستان بود که وزیر خارجه کشورمان ضمن دیدار با مقامات عالی رتبه این کشور زمینه تحقق همکاری های دوجانبه در موضوعات تجاری، امنیتی و اقتصادی را فراهم کرد. اخیرا نیز «عبدالرضا رحمانی فضلی» وزیر کشور نیز در رأس یک هیئت بلندپایه سیاسی و امنیتی روز دوشنبه 15 اردیبهشت وارد اسلامآباد شد. وی این سفر را بنا به دعوت «چودری نثار علیخان» وزیر کشور پاکستان و با هدف گفتوگو و رایزنی در خصوص فعالسازی همکاریهای امنیتی بین دو کشور انجام داد و طی آن با مقامات عالی رتبه پاکستانی دیدار و گفت وگو کرد وی در این سفر 2 روزه همچنین با نواز شریف، نخست وزیر پاکستان نیز دیدار کرد و در خصوص روابط دوجانبه گفت وگو کرد. اما روابط دو کشور گرچه همواره با ابراز علاقه دو کشور به گسترش همکاری ها همراه بوده است اما اتفاقاتی گاه و بیگاه روابط تهران- اسلام را دستخوش تنش و بدبینی کرده است. مواردی همچون
خط لوله صلح و اقدامات تروریستی در مرزهای دو کشور. خط لوله صلحی که تهران و پاکستان را دشمن کرد «خط لوله صلح»؛ نام خط لوله گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان است که براساس توافقنامه هایی که میان طرفین به امضا رسید، ایران متعهد شد به مدت ۲۵ سال، گاز خود را با قیمت توافقی به هند و پاکستان بفروشد. این مسیر اقتصادیترین روش تامین انرژی شبه قاره هند است. در حالی که مذاکراتی پیرامون پیوستن ترکمنستان و قطر به ایران برای تامین گاز طبیعی این پروژه بزرگ مطرح شده است اما موانعی بر مسیر اجرای این طرح بزرگ سایه افکنده است. علیرغم گسترده گی و ویژگی هایی که این طرح نه تنها از جنبه تامین انرژی برای هند بلکه به عنوان یک عامل کاهش تنش در روابط فی ما بین هند و پاکستان دارد، دهلی اما تحت فشارهای واشنگتن از مشارکت در این طرح کناره گیری کرد. ساخت این خط لوله از سال ۲۰۰۲ شروع شد و در حالی که قرار بود در سال ۲۰۱۴ به بهرهبرداری برسد اجرا و بهره برداری از این خط لوله علاوه بر هند شاهد تعلل پاکستان در ساخت این خط لوله در خاک این کشور و نیمه کار ماندن آن نیز بود که اکنون به نیمه کاره ماندن آن منجر شده است. بر اساس آنچه
رسانه های پاکستانی عنوان کرده اند ناتوانی اسلام آباد در تامین هزینه ها مهمترین علت تعلل و نیمه کاره رها ماندن این خط لوله است. اسلام آباد در همین زمینه از شرکت های ایرانی، روسی و چینی خواست تا در تکمیل این طرح مشارکت کنند و در همین مسیر درخواست وام 500 میلیون دلاری خود را از ایران مطرح کرد. در همین راستا بیژن زنگنه وزیر نفت دولت یازدهم عنوان کرد که تا زمانی که هند به عنوان دومین مصرفکننده گاز این خط لوله اعلام آمادگی نکند، ایران تمایلی به بهرهبرداری از این مسیر انتقال نخواهد داشت.
مرزبانانی که ربوده شدند؛ اسلام آبادی که همکاری نکرد تب و تاب ناشی از به گروگان گرفته شدن پنج سرباز ایرانی در مرزهای مشترک ایران و پاکستان از نخستین روزهای پس از هفدهم بهمن ماه سال 92 آغاز شد؛ «محمد جواد ظریف» دو هفته پس از این حادثه با همتای پاکستانی خود تماس برقرار کرد و ضمن تاکید بر آنکه آزادی مرزبانان ایرانی از اولویت های وزارت خارجه ایران است خواستار اهتمام دولت پاکستان برای ازادی سربازان بیگناه ایرانی شد. در این بین اما مقامات پاکستان به هر دری زدند تا
حضور و وابستگی این گروه در قلمرو این کشور را کتمان کنند تا از هرگونه همکاری در این زمینه سرباز زنند. با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال 92 اما برخی از مقامات ایرانی از تلاش ها و رایزنی هایی درجهت ازادی مرزبانان ایرانی در استانه عید نوروز خبر دادند؛ در آن زمان معاون وزیر کشور عنوان کرد که از مکان نگهداری سربازان ایرانی باخبر هستیم و به دلیل آنکه این گروه در خاک پاکستان قرار دارد مسئولیت این گروگانگیری را تماما متوجه دولت پاکستان می دانیم. پس از آن اما در حالی که تنها چهار روز از آغاز سال جدید می گذشت و وعده مسئولان داخلی برای آزادی مرزبانان ایرانی محقق نشده بود، انتشار خبری در وبلاگ و صفحه فیس بوک گروه جیش العدل مبنی بر به شهادت رساندن «جمشید دانایی فر» یکی از سربازان ایرانی به دلیل عملی نشدن درخواست های این گروه از حکومت ایرانی همه را در بهت و شوک فرو برد و منجر به آن شد که همگان بیش از پیش حکومت پاکستان را متهم ردیف اول این جنایت احتمالی در ناتوانی در نگهداری از مرزهای خود معرفی کنند. در این بین، وزارت خارجه پاکستان با طرح ادعایی، فضای متشنج به وجود آمده ناشی از اعدام سرباز ایرانی را تشدید و عنوان کرد که
گروه جیش العدل و مرزبانان به گروگان گرفته شده ایرانی در خاک پاکستان نیستند و تلاش ها و جستجوهای دولت اسلام آباد برای پیدا کردن آنها بدون نتیجه به پایان رسیده است. این ادعا اما از سوی مقامام های ایرانی بی پاسخ ماند تا کلاف سر درگم به گروگان گرفته شدن سربازان ایرانی پیچیده تر شود. حسن روحانی، رئیس جمهوری کشورمان نیز با برقراری تماس تلفنی با نخست وزی پاکستان خواستار اقدام جدی و فوری اسلام اباد برای ازادی مرزبانان ایرانی شد. احضار سفیر پاکستان به وزارت خارجه و تشکیل کمیته ویژه ای در کمیسیون امنیت ملی و وزارت خارجه کشورمان برای پیگیری ویژه این موضوع گام های بعدی دولت و مجلس برای نجات جان مرزبانان بود. در نهایت مرزبانان ایرانی با تلاش و اهتمام مقامات کشورمان و سران اهل تسنن و قبایل بلوچ سالم به کشورمان بازگشتند اما همچنان از سرنوشت دانایی فر خبری منتشر نشده است. پاکستان میانجی روابط ایران و عربستان می شود؟ بسیاری از ناظران معتقدند نواز شریف علاوه بر مسائل دوجانبه، بهبود روابط منطقه ای را نیز در دستور کار خود دارد و بویژه تلاش خواهد کرد به عنوان کشوری دوست با ایران و عربستان سعودی، برای رفع تنشها و نزدیکی
دوباره تهران - ریاض میانجیگری کند. چه آنکه برخلاف آصف علی زرداری رئیس جمهور سابق این کشور که سعودی ها به او اعتمادی نداشتند، نواز شریف یکی از مقامات سیاسی مورد اعتماد عربستان است. با این حال، پس از حرف و حدیث های فراوان و به وجود آمدن موانع گسترده ای در مسیر روابط تهران-اسلام آباد، نواز شریف امروز وارد تهران می شود تا صفحه ای نوین در روابط دو کشور گشوده شود.
مرزبانانی که ربوده شدند؛ اسلام آبادی که همکاری نکرد تب و تاب ناشی از به گروگان گرفته شدن پنج سرباز ایرانی در مرزهای مشترک ایران و پاکستان از نخستین روزهای پس از هفدهم بهمن ماه سال 92 آغاز شد؛ «محمد جواد ظریف» دو هفته پس از این حادثه با همتای پاکستانی خود تماس برقرار کرد و ضمن تاکید بر آنکه آزادی مرزبانان ایرانی از اولویت های وزارت خارجه ایران است خواستار اهتمام دولت پاکستان برای ازادی سربازان بیگناه ایرانی شد. در این بین اما مقامات پاکستان به هر دری زدند تا
حضور و وابستگی این گروه در قلمرو این کشور را کتمان کنند تا از هرگونه همکاری در این زمینه سرباز زنند. با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال 92 اما برخی از مقامات ایرانی از تلاش ها و رایزنی هایی درجهت ازادی مرزبانان ایرانی در استانه عید نوروز خبر دادند؛ در آن زمان معاون وزیر کشور عنوان کرد که از مکان نگهداری سربازان ایرانی باخبر هستیم و به دلیل آنکه این گروه در خاک پاکستان قرار دارد مسئولیت این گروگانگیری را تماما متوجه دولت پاکستان می دانیم. پس از آن اما در حالی که تنها چهار روز از آغاز سال جدید می گذشت و وعده مسئولان داخلی برای آزادی مرزبانان ایرانی محقق نشده بود، انتشار خبری در وبلاگ و صفحه فیس بوک گروه جیش العدل مبنی بر به شهادت رساندن «جمشید دانایی فر» یکی از سربازان ایرانی به دلیل عملی نشدن درخواست های این گروه از حکومت ایرانی همه را در بهت و شوک فرو برد و منجر به آن شد که همگان بیش از پیش حکومت پاکستان را متهم ردیف اول این جنایت احتمالی در ناتوانی در نگهداری از مرزهای خود معرفی کنند. در این بین، وزارت خارجه پاکستان با طرح ادعایی، فضای متشنج به وجود آمده ناشی از اعدام سرباز ایرانی را تشدید و عنوان کرد که
گروه جیش العدل و مرزبانان به گروگان گرفته شده ایرانی در خاک پاکستان نیستند و تلاش ها و جستجوهای دولت اسلام آباد برای پیدا کردن آنها بدون نتیجه به پایان رسیده است. این ادعا اما از سوی مقامام های ایرانی بی پاسخ ماند تا کلاف سر درگم به گروگان گرفته شدن سربازان ایرانی پیچیده تر شود. حسن روحانی، رئیس جمهوری کشورمان نیز با برقراری تماس تلفنی با نخست وزی پاکستان خواستار اقدام جدی و فوری اسلام اباد برای ازادی مرزبانان ایرانی شد. احضار سفیر پاکستان به وزارت خارجه و تشکیل کمیته ویژه ای در کمیسیون امنیت ملی و وزارت خارجه کشورمان برای پیگیری ویژه این موضوع گام های بعدی دولت و مجلس برای نجات جان مرزبانان بود. در نهایت مرزبانان ایرانی با تلاش و اهتمام مقامات کشورمان و سران اهل تسنن و قبایل بلوچ سالم به کشورمان بازگشتند اما همچنان از سرنوشت دانایی فر خبری منتشر نشده است. پاکستان میانجی روابط ایران و عربستان می شود؟ بسیاری از ناظران معتقدند نواز شریف علاوه بر مسائل دوجانبه، بهبود روابط منطقه ای را نیز در دستور کار خود دارد و بویژه تلاش خواهد کرد به عنوان کشوری دوست با ایران و عربستان سعودی، برای رفع تنشها و نزدیکی
دوباره تهران - ریاض میانجیگری کند. چه آنکه برخلاف آصف علی زرداری رئیس جمهور سابق این کشور که سعودی ها به او اعتمادی نداشتند، نواز شریف یکی از مقامات سیاسی مورد اعتماد عربستان است. با این حال، پس از حرف و حدیث های فراوان و به وجود آمدن موانع گسترده ای در مسیر روابط تهران-اسلام آباد، نواز شریف امروز وارد تهران می شود تا صفحه ای نوین در روابط دو کشور گشوده شود.
دیدگاه تان را بنویسید