طمع اقتصادی-سیاسی ترکیه برای نزدیک شدن به ایرانِ بعد از توافق هستهای/ روحانی جا پای هاشمی میگذارد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز ، «حسن روحانی» در راس هیئتی بلندپایه و ویژه امروز پس از 20 سال به عنوان دومین رئیس جمهوری ایران به «جمهوری ترکیه» سفر می کند تا صفحه جدیدی در روابط تهران و آنکارا که موقعیت ژئوپلوتیکی آنها، این دو همسایه را از دیگر کشورهای منطقه متمایز می کند، گشوده شود. پس از سفر دو جانبه «هاشمی رفسنجانی» رییسجمهور وقت ایران به دعوت «سلیمان دمیرل» رئیس جمهوری ترکیه در سال 1996، حسن روحانی به عنوان رئیس جمهوری ایران در پاسخ به دعوت «عبدالله گل» رییسجمهور ترکیه به آنکارا سفر میکند و به مدت 2 روز به دیدار و رایزنی با مقامات ترک خواهد پرداخت. با انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس دولت یازدهم ایران، رجب طیب اردوغان به صورت تلفنی به روحانی تبریک گفت. احمد داود اغلو، وزیر امور خارجه وقت ترکیه نیز در مراسم تحلیف روحانی شرکت کرد و مقدمات دیدارهای رسمی را در حاشیه اجلاس سالانه سازمان ملل متحد مورخ سپتامبر ۲۰۱۳ تدارک دید. «رجب طیب اردوغان» نخست وزیر ترکیه هم به عنوان بلندپایه ترین مقام اجرایی ترکیه اسفند ماه سال گذشته به ایران سفر کرده بود. همچنین قدمزدن محمدجواد ظریف و احمد داوود اغلو در کنار رودخانه هادسون
نیویورک که به منظور مذاکراتی خصوصی بدون حضور دیپلماتهای دیگر انجام شد، گامی مثبت در جهت نزدیکی دیدگاههای دوطرف تلقی شد. بازگشت تهران و آنکارا به سمت یکدیگر و انجام دو سفر دوجانبه با گذشته کمتر از یک سال از آغاز به کار دولت یازدهم در حالی صورت می گیرد که دو کشور در سایه حمایت های ترکیه از مخالفان اسد و سیاست های تک بعدی دولت دهم در قبال دمشق و همچنین شکایت آنکارا از ایران در موضوع گاز، از یکدیگر دور شده بودند. «حمید ابوطالبی» معاون سیاسی دفتر رئیسجمهور و سفیر ایران در سازمان ملل متحد در این باره با بیان اینکه ایران و ترکیه حساسیتهای ویژه ژئوپلیتیکی دارند، ایران را مرکز ثبات وتوسعه و پل ارتباطی اقتصادی ترکیه با مشرق زمین می داند ومعقتد است« ترکیه به عنوان پل ارتباطی با اروپا و هر دو کشوربه عنوان ستونهای اصلی جهان اسلام در کسب بازارهای تجارت کالاهای حلال و توسعه و صنعت درجهان اسلام هستند.» ابوطالبی با بیان اینکه هیئت همراه روحانی تخصصیترین هیئت در تاریخ دیدارهای دو کشور در چهار دهه اخیر در کل منطقه است تاکید دارد« در این سفر اولین نشست شورای عالی رتبه همکاریهای ایران و ترکیه با شرکت نیمی از وزرای
کابینهها و ریاست روسای دولتین دو کشور تحولی مهم در راهبردی کردن روابط است.» در سفر سال گذشته اردوغان به ایران شورای عالی روابط ایران و ترکیه تاسیس شد و قرار است در سفر روحانی به ترکیه نخستین نشست دوجانبه در چارچوب این هیئت برگزار شود. گاز؛ نقطه مشترک روابط اقتصادی تهران-آنکارا حجم داد و ستدهای اقتصادی ایران و ترکیه تا پایان سال ۲۰۱۱ فراتر از ۱۶ میلیارد دلار بوده است و به گفته مقامات دو کشور سعی میشود تا سال ۲۰۱۵ این رقم به ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد و سفر روحانی به ترکیه در راستای اهداف بلند مدت افزایش داد و ستدهای اقتصادی به این رقم صورت گرفته است؛ این در حالی است که به موجب فشارهای کشورهای غربی و تحریم هایی که طی چند سال اخیر بر کشورمان تحمیل شد، ترکیه نیز مجبور شد روابط اقتصادی خود با ایران را کاهش دهد که کاهش ۴۰ درصدی واردات نفت از ایران یکی از این تاثیرات بود. از سوی دیگر، درک مشترک اقتصادی ایران و ترکیه موضوع گاز است و موضوعی مهم و حیاتی برای دو کشور محسوب می شود، ایران از طریق ترکیه گاز خود را به اروپا صادر می کند و «گاز» برگ برنده ایران در مناسبات با ترکیه محسوب می شود به گونه ای که
آنکارار نیز به گاز ایران نیاز جدی دارد و موقعیت مناسبی را برای این کشور فراهم کرده است. روابط گازی ایران و ترکیه در سفر 20 سال گذشته هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهوری وقت ایران به ترکیه کلید خورد و در طول سالیان گذشته به موازات روابط سیاسی دو کشور و منطقه و جهان دستخوش تحولات و بحران هایی شد. ترکیه که توانسته بود از دیگر کشورهای همسایه خود در زمینه واردات گاز تخفیف های قابل توجهی بگیرد نتوانست در این زمینه به مصاف ایران برود و به همین دلیل در زمینه شکایتی را متوجه ایران دانست. سوریه؛ عامل دوری و سپس نزدیکی ایران و ترکیه اما در سال های اخیر بحران سوریه، تنش هایی در روابط ایران و ترکیه به وجود آورد. حمایت آنکارا از مخالفان اسد و حمایت تمام قد ایران از دولت دمشق این دو همسایه را از یکدیگر دور کرد؛ اکنون و با تغییر سیاست های دولت یازدهم و همچنین تغییر مناسبات سوریه روابط تهران و آنکارا نیز سمت و سوی دیگری پیدا کرده است. گذشت زمان و عدم توفیق جریان مخالف اسد در سوریه، ترکیه را از موضع سابق در قبال سوریه عقب نشانده است و به نظر می رسد ترکیه سیاست خود در قبال سوریه را اصلاح کرده و به موضع ایران نزدیک تر شده است.
از سوی دیگر و با روی کار آمدن چکمه های ارتش در مصر و سقوط دولت برآمده از رای مردم پس از دیکتاتوری مبارک و همچنین روند رو به جلو پرونده هسته ای ایران و باز شدن تدریجی گره های پرونده تحریم های بین المللی علیه تهران، آنکارا را بر آن داشته است تا به دنبال تقویت روابط خود با ایران برآید و متحدی منطقه ای برای خود دست و پا کند . به گفته کارشناسان بعد از امضای توافق هستهای ژنو بین ایران و قدرتهای جهانی، ترکیه با مشاهده افزایش نفوذ و جایگاه سیاسی ایران، تصمیم به بازگشت از سیاستهای اخیر خود در خصوص همسایگان نمود و در صدد ترمیم روابط آسیبدیده خود و تنشزدایی برآمد. امضای چندین تفاهمنامه سیاسی با ایران در خصوص جنگ سوریه که ترکیه در آن به بنبست دیپلماتیک برخورده بود و همچنین افزایش تبادلات اقتصادی با ایران در پی کاهش تحریمهای اقتصادی که به موجب امضای تفاهمنامه مزبور امکانپذیر شده است، از جمله اقدامات ترکیه در منتفع شدن از فضای مثبت بوجود آمده بعد از توافق هستهای ژنو میباشد.
دیدگاه تان را بنویسید