کد خبر: 142203
تاریخ انتشار :

4 محور اختلافی ایران و 1+5 برای رسیدن به توافق نهایی/ ایران یا آمریکا؛ کدام یک از مذاکرات دوجانبه سوئیس دست‌پر بیرون می‌آیند؟

4 محور اختلافی ایران و 1+5 برای رسیدن به توافق نهایی/ ایران یا آمریکا؛ کدام یک از مذاکرات دوجانبه سوئیس دست‌پر بیرون می‌آیند؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه نیوز ، «تلاشی برای شکست بن‌بست مذاکرات میان ایران و گروه 1+5 بر سر برنامه‌ هسته‌ای تهران.» این جمله ای است که مقام ارشد آمریکایی پیش از آغاز مذاکرات دوجانبه تهران و واشنگتن در ژنو برای تقسیر آن به کار برد؛ تلاشی که از عزم هیئت های ایرانی و غربی برای حل پرونده هسته ای ایران در زمان تعیین شده و پشت سر گذاشتن اختلافات بر سر میز مذاکرات دوجانبه، حکایت دارد. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه در نخستین روز از این مذاکرات عنوان داشت: انتظار ما این است که در این دور بتوانیم از کلیات وارد جزئیات شویم و نگارش متن توافق جامع را آغاز کنیم؛ انتظاری که از مذاکرات وین 4 داشتیم. در همین رابطه، برخی از رسانه ها مدعی شدند که کاخ سفید از ویلیام برنز مسئول تیم مذاکره کننده آمریکا در مذاکرات ژنو خواسته است میز مذاکرات هسته ای با ایران را دست خالی ترک نکند. اما دور چهارم مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 اواخر اردیبهشت ماه گذشته در حالی در وین اتریش برگزار شد که دو طرف ابراز امیدواری کرده بودند از این دور به بعد وارد تدوین پیش نویس توافق جامع خواهند شد؛ مذاکراتی که با «عدم پیشرفت ملموس» به دلیل آنچه رسانه ها زیاده خواهی و عمیق بودن شکاف ها، عنوان کرده بودند به پایان رسید. با این حال بر خلاف پیش بینی ها و انتظارات، دو طرف تا ورود به مرحله تدوین پیش نویس توافق جامع با یکدیگر فاصله داشتند. با این وجود مذاکره کنندگان به پایبندی به موعد مقرر برای دستیابی به توافق جامع تلاش می کنند. در توافق اولیه هسته‌ای ذکر شده بود که طرفین شش ماه از آغاز عملیاتی شدن مفاد توافق وقت دارند تا به توافق جامع نهایی دست یابند. البته در توافق اولیه تا شش ماه فرصت تمدید برای مذاکرات در نظر گرفته شده است. ۲۰ ژوئیه (30 تیرماه) زمان در نظر گرفته شده برای دستیابی این و گروه 1+5 به توافق جامع است. با این حال به گفته بسیاری از کارشناسان، به دلیل گستردگی و تعدد موارد اختلافی، امید قطعی برای دستیابی به توافق جامع تا پیش از تاریخ مورد نظر وجود ندارد. شاید به دلیل همین دشواری مذاکرات از وین 4 به بعد است که عباس عراقچی اعلام می کند «مذاکرات واقعی آغاز شده است. عدم حصول نتیجه در این دور از مذاکرات هم نشان داد که ایران و 1+5 به مرحله سخت مذاکرات رسیده اند، مرحله ای که به دلیل حاکم بودن فضای بی اعتمادی پیشرفت در آن به کندی حاصل می شود. هنوز میان دو طرف شکاف های پر نشده بسیاری باقی است که دست یابی به توافق جامع و نهایی را سخت و مشکل می کند و همین شکاف ها اعضای گروه 1+5 و ایران را به مذاکرات دوجانبه روی آورده است تا در فضایی خارج از مذاکرات رسمی طرفین بر سر اختلافات فی ما بین متمرکز شوند و راه حل سیاسی مناسب مورد نظر خود را برای دستیابی هرچه سریعتر به توافق نهایی و جامع را کسب کنند. چرا که از این مرحله به بعد یعنی پس از حصول توافق جامع، عملا باید پرونده هسته ای ایران به سمت عادی شدن سوق پیدا کند و از یک سو تحریم های و فشارها از روی برنامه هسته ای ایران برداشته شود و از سوی دیگر جامعه جهانی حساسیتی نسبت به برنامه هسته ای ایران نداشته باشد. از همین رو، شنبه گذشته مقامات کاخ سفید از دیدار دوجانبه مقامات ارشد ایرانی و آمریکایی در ژنو خبر دادند و روز گذشته هیئت ایرانی و آمریکایی راهی سوئیس شدند تا بر سر میز مذاکره به بررسی اختلافات خود بپردازند؛ نشست دو جانبه ای که رسانه های خارجی از آن به عنوان تلاش تهران و واشنگتن برای برون رفت از بن بست مذاکرات نام بردند و گفتند که انتظار می رود طرفین همه تلاش خود را برای بررسی شکاف ها و نزدیک تر کردن دیدگاه های خود در آستانه دور بعدی مذاکرات رسمی ایران و 1+5 در وین برای شروع نگارش متن توافق نامه صورت دهند. در همین رابطه عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه در نخستین روز از حضور در ژنو، هدف از برگزاری این دیدارها را رایزنی های جزئی‌تر و مفصل‌تر برای بررسی بیشتر گزینه‌ها و حالات مختلف دانست تا دو طرف بتوانند دیدگاه‌هایشان را به هم نزدیک‌تر کنند. قرار است هیئت ایرانی پس از ادامه دیدار دوجانبه امروز با هیئت آمریکایی به ایتالیا برود و با هیئت روسی نیز دیدار و مذاکره کند و در ادامه برنامه دیدار دوجانبه با هیئت های آلمانی و فرانسوی را نیز برگزار کند. اگر چه ایران و گروه 1+5 برای برخی موراد اختلافی همچون راکتور آب سنگین توانسته اند به راه حل هایی دست پیدا کنند اما اختلافاتی دیگری از جمله تعداد سانتریفیوژ های فعال در ایران، برنامه تحقیق و توسعه، جدول زمانی لغو تحریم ها و همچنین چهارچوب زمانی توافق جامع هسته‌ای، میان دو طرف وجود دارد. تعداد سانتریفیوژها؛ حقی که غرب با زیاده خواهی به دنبال کتمان آن است ایران در خصوص تعداد سانتریفیوژها در حالی تاکید دارد که تعداد دستگاه های خود را دست کم در 19 هزار سانتریفیوژ فعلی حفظ کند غربی ها بر کاهش دستگاه های فعال در ایران تاکید دارند. سانتریفیوژها یکی از عمده اختلافات ایران و گروه 1+5 را تشکیل می دهد و تعداد سانتریفیوژهای فعال و تعدادی کعه قرار است در آینده راه اندازی شود محل مناقشات گسترده ای است؛ آمریکا که با هدف محدود کردن برنامه هسته ای ایران وارد این دور از مذاکرات شده است تعداد 4 تا 5 هزار سانتریفیوژ را برای ایران مناسب ارزیابی می کند. از سوی دیگر اما موضع ایران در مذاکرات این است که باید بتواند به اندازه ظرفیت غنی سازی داشته باشد که بتواند سوخت مصرفی نیروگاه بوشهر را تولید کند. نیروگاه بوشهر سالانه 30 تن دی اکسید اورانیوم 5 درصد مصرف می کند و برای تامین سوخت آن، ایران باید 54000 ماشین سانتریفیوژ نوع اول را به طور کامل راه اندازی کند. ایران در مذاکرات تاکید کرده است اصراری به استفاده از نوع خاصی از ماشین ها ندارد ولی تعداد و نوع ماشین ها باید به اندازه ای باشد که در مجموع ایران بتواند 120 هزار سو (SWU) غنی سازی لازم برای تامین سوخت راکتور بوشهر را انجام بدهد. ایران اکنون حدود 8000 ماشین فعال دارد. تعداد کل ماشین های نصب شده ایران در نطنز و فردو 21000 عدد است. منابع مطلع می گویند موضع فعلی ایران در مذاکرات این است که هیچ ماشینی را برنمی چیند و همین تعداد ماشین را حفظ خواهد کرد ولی آماده است درباره برنامه زمان بندی افزایش این تعداد ماشین ها به 54000 عدد با 1+5 مذاکره و تفاهم کند. برنامه موشکی؛ تلاش تندروها برای به چالش کشیدن مذاکرات با وجود آنکه ایران بارها بر غیرقابل مذاکره بودن توان موشکی خود تاکید کرده، اما آمریکا و کشورهای اروپایی اصرار دارند که این موضوع باید در توافق پایانی لحاظ شود. یکی از دیپلمات‌ها می‌گوید ممکن است تلاش برای امتیازگیری، بر روی میزان توان حمل موشک و همچنین آزمایش‌های موشکی متمرکز شود. یکی از عمده تحلیل های رسانه ای در غرب نیز بحث توان موشکی ایران بود و رژیم صهیونیستی به همراه تندروهای آمریکایی بر این باور هستند که باید توان موشکی ایران به عنوان بخشی از توافق جامع نهایی مورد بررسی قرار بگیرد و مورد کنترل قرار بگیرد. پس از آنکه دور چهارم مذاکرات وین نیز بدون پیشرفت به پایان رسید برخی از رسانه های یکی از عمده اختلافات این دور از مذاکرات را خواست آمریکا برای مذاکره بر سر توان موشکی ایران و مخالفت هیئت مذاکره کننده کشورمان با این موضوع عنوان کردند. مدت گام نهایی؛ تلاش واشنگتن برای طولانی کردن روند برداشته شدن تحریم ها آمریکا و متحدانش اعلام کرده‌اند که محدودیت‌ها بر برنامه هسته‌ای ایران باید حداقل تا 10 سال ادامه داشته باشد، اما تهران اعلام کرده این زمان باید بسیار محدود باشد. بر این اساس، واشنگتن در چهارمین دور از مذاکرات وین پیشنهادی را به ایران مطرح کرده است که بر اساس آن از تهران خواسته شده توافق نهایی میان ایران و 1+5 در مدت زمان 10 تا 15 سال به اجرا دربیاید و در این زمان بر اساس گام هایی که تهران در خصوص اعتماد سازی در برنامه هسته ای خود بر میدارد، تحریم ها نیز برداشته می شود؛ پیشنهادی که با مخالفت تهران مواجه شد. ایران اما می خواهد در پایان یک دوره مشخص اعتمادسازی که شامل برخی محدودیت ها و افزایش بازرسی ها باشد، برنامه هسته ای خود در عرصه بین المللی حالت عادی پیدا کرده و به عنوان یک عضو پیمان عدم گسترش سلاح های هسته ای (ان پی تی) بتواند بدون هیچ گونه محدودیتی به تعیین حجم موردنظر خود برای برنامه غنی سازی بپردازد. غنی سازی؛ مهمترین اختلاف نظر ایران و غرب موضوع حجم و ظرفیت برنامه غنی سازی ایران، مهمترین موضوعی است که اکنون دو طرف درباره آن اختلاف نظر دارند. بر این اساس و به گفته رسانه های غربی، ایران باید با اتخاذ تصمیمی راهبردی، در حجم برنامه غنی سازی خود تغییر ایجاد کند. اگر این کشور آماده انجام چنین کاری باشد، رسیدن به توافق تا تابستان امسال امکان پذیر است. در غیر این صورت، کار به مانع خواهد خورد. کنگره آمریکا و همچنین مقامات اسرائیلی خواستار آن هستند که در توافق نهایی، ایران از ظرفیت غنی سازی معادل تنها سه هزار سانتریفیوژ نسل اول و ذخیره محدودی از اورانیوم 3.5 درصدی برخوردار باشد که آستانه دستیابی ایران به سلاح هسته ای را به یک سال برساند. برخی کارشناسان عدم اشاعه می گوید که متقاعد کردن ایران برای محدود کردن حجم برنامه غنی سازی خود در کوتاه مدت و میان مدت، احتمالاً مهمتر از تعداد سانتریفیوژهایی است که ایران می خواهد طی یک یا دو دهه آینده نصب و راه اندازی کند. این در حالی است که ایران بر اساس توافق ژنو غنی سازی خود را در سطح 20 درصد متوقف کرده است و غنی سازی کمتر از 5 درصد در جریان است و بر این اساس حق غنی سازی برای ایران به رسمیت شناخته شده است؛ غرب اما می خواهد ظرفیت غنی سازی ایران در توافق نهایی از این سطح هم کمتر باشد.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها