کد خبر: 163797
تاریخ انتشار :

پیر محمد ملازهی: زنگ خطر کودتا در پاکستان به صدا در آمده است/ پاکستان همچنان نیازمند کمک‌های خارجی و آمریکا است

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه نیوز به نقل از ایسکانیوز: هزاران نفر از هواداران دو حزب (تحریک انصاف و جنبش مردمی) به رهبری عمران خان و طاهر قادری در اسلام آباد دست به تظاهرات گسترده علیه دلت زده اند. سران احزاب مخالف دولت با اعلام باطل بودن انتخابات سراسری سال گذشته که به قدرت رسیدن نواز شریف منجر شد، استعفای وی و برگزاری انتخابات جدید مجلس را خواستارشده اند، اما دولت و کمیسیون انتخابات پاکستان این اتهام را رد کرده اند. تحلیل شما از اعتراضات اخیر پاکستان چیست؟ علت اعتراضات اخیر پاکستان این است که دو گروه دست به اعتراض زدند یکی حزب تحریک عوامی است که «طاهر القادری» رهبر مذهبی آنان است و یک گروه دیگر سیاسی است که «عمران خان» از حزب تحریک انصاف رهبر آن است. بسیاری از تحلیل گران این دو گروه را به عنوان گروه مستقل ارزیابی نمی کنند بلکه اعتراضات آنها را نتیجه زایش بازیهای سیاسی و مذهبی ارتش می دانند. بنابراین اعتراضات آنها به عنوان یک حرکت مستقل ارزیابی نمی شود اما آنها حاضر نیستند از مواضع شان کوتاه بیایند. این اعتراضات حقیقتا تا حدی تهدید ها را افزایش داده و معترضان بعد از پایان مهلت ضرب الاجلی که اعلام کرده اند وارد منطقه ممنوع می شوند و پارلمان را تصرف کنند و مقر نخست وزیری را می گیرند. این نشان می دهد که این گروه ها باید از پشتوانه قوی برخوردار باشند تا بتوانند دست به چنین حرکت هایی بزنند در غیر این صورت نمی توانستند تا این حد جلو بروند. ولی جدا از این مسائل به هر حال پاکستان یک سری مشکلات دارد که با آنها دست و پنجه نرم می کند. به عنوان مثال اقتصاد این کشور به شدت ضعیف شده است. مسئله تامین سوخت یک مسئله جدی بر سر راه این کشور است؛ قرارداد تامین سوختی هم که با ایران بسته بودند که گاز ایران به پاکستان منتقل شود نتوانستند اجرایی کنند. اختلاف نظرها بین ارتش و دولت نواز شریف بر سر چگونگی حمله ارتش به وزیرستان شمالی و گروه تحریک طالبان هم همچنان بر سر جای خود باقیست. با تمام این اوصاف نواز شریف تلاش کرد که به این مشکلات از طریق مسالمت آمیز پاسخ دهد. از آنجایی که برداشتش این بود که اینها از ناحیه سران ارتش حمایت می شوند رفت با نظامیان وارد مذاکره شد و امتیازاتی هم داد؛ از جمله اینکه اگر ارتش دست به کودتا نزند دولت حاضر است تا 50 میلیون دلار اضافه بر بودجه ای که مد نظر ارتش بود برای حمله به وزیرستان در اختیار ارتش بگذارد به علاوه اینکه از عملیات ارتش در وزیرستان شمالی هم حمایت می کند. در مجموع دو طرف هم یعنی هم مخالفان و هم دولت در موقعیت سختی قراردارند. مخالفان نمی توانند بیش از این تدارک این همه افراد را برای تظاهرات در اسلام آباد ببینند به همین خاطر به قول القادری تصمیم گرفتند پارلمان در خیابان تشکیل دهند و نهایتا دولت را برکنار کنند. اقدام دولت برای مقابله با اعتراض ها چگونه بوده است؟ در این باره باید توان نیروهای امنیتی و نظامی برای مقابله با تظاهر کنندگان را در نظر گرفت. دولت نواز شریف در این مورد 3 جریان امنیتی اطراف آن مناطقی که تظاهر کنندگان می خواهند تصرف کنند ایجاد کرده است ؛ یکی نیروهای پلیس و امنیتی خط مقدم هستند، دیگری نیروهای رزمی هستند و گروه سوم هم نیروهای کماندوی ارتش هستند. لذا مخالفان باید از 3 تور امنیتی عبور کنند تا بتوانند پارلمان را تصرف و دولت را بگیرند و نهایتا امیدوار باشند که نواز شریف از قدرت کناره گیری کند. من فکر می کنم که نواز به این سادگی از قدرت کنار نخواهد رفت مگر اینکه ارتش دست به کودتا بزند. یعنی احتمال دارد کودتا اتفاق بیفتد؟ اگر اوضاع از کنترل خارج شود و دولت نتواند جلوی مخالفان را بگیرد احتمالا ارتش به بهانه اینکه امنیت و استقلال کشور را تامین کند و بگوید کیان کشور در خطر است دست به کودتا بزند. اما باید گفت که کودتا هم مشکل را حل نمی کند؛ زیرا مشکلات پاکستان بر سر جای خودش باقیست و حتی ممکن است این مشکلات تشدید هم بشوند. بنابراین کودتا هم به نظر من راحت نیست. اما اگر شرایط بحرانی و از کنترل خارج شود ارتشی ها دست به کودتا خواهند زد ولی خودشان مستقیما قدرت را بر دست نمی گیرند یعنی همان چیزی که عمران خان اعلام کرد و گفت که نخست وزیر بعدی است. ممکن است با معترضان کنار بیایند و یک جریان سومی خارج از حزب مردم و حزب مسلم لیگ نواز بر سر قدرت بیاورند سپس اعضای کوچکتر را در کنار هم قرار بدهند و این جریان سوم را تقویت کنند. این احتمالش است که ارتش همچنان در پشت پرده باشد. واکنش نواز شریف در صورت کودتا چگونه خواهد بود؟ بخش سیاسی در موقعیتی نیست که بتواند با ارتش مقابله کند ولی مسئله ای که وجود دارد این است که ممکن است که طرفداران نواز شریف بروند به طرف نوعی مقاومت مسلحانه و آن وضعیت را بسیار خطرناک می کند و کشور می رود به سمت ناامنی بیشتر و کشت و کشتار. به نظر من اگر چنین اتفاقی بیفتد با توجه به اینکه تحریک طالبان در منطقه وزیرستان شمالی با ارتش می جنگد شرایط به سمت فروپاشی این کشور می رود و مسئله قومیتی می شود؛ پنجابی ها پشت سر نواز شریف قرار می گیرند، سندی ها پشت سر حزب مردم و بلوچ ها به حمایت از احزاب بلوچ با آنها متحد می شوند و پشتون ها هم به همین شکل. در این صورت پاکستان یک گام به سمت فروپاشی پیش می رود. در هر حال باید توجه باشیم که ارتش پاکستان یک ارتش قدرتمندی است و توان این را دارد که مخالفان را از سر راهش بردارد. آیا فکر می کنید خواسته های تظاهر کنندگان بحق است و آیا تقلب صورت گرفته است؟ هیچ نشانه قانع کننده ای مبنی بر این که تقلب برای تغییر نتایج آراء صورت گرفته باشد وجود ندارد. پاکستان یک ساختار قدرتی دارد که قبل از آن که رای به صنوق ریخته شود از طریق سران عشایر و افراد با نفوذ در جاهای مختلف رای را می خرند و افرادی که پول در اختیار داشته باشند می توانند این کار را انجام دهند. اما وقتی رای به صندوق ریخته شد دیگر امکان تقلب و دستکاری در آن وجود ندارد. ولی بعید به نظر می رسد در این انتخابات تقلبی صورت گرفته باشد. به اضافه اینکه اگر واقعا تقلبی صورت گرفته بود باید حزب مردم که رقیب اصلی قدرت است شاکی می شد زیرا بیشترین رای را بعد از نواز شریف به دست آوردند. اما این حزب الان شکایتی ندارد و در کنار نواز شریف قرار گرفته و مدعی اند باید از دولت حمایت کرد. ولی درست کسانی مدعی قدرت شدند که مانند عمران خان رای بسیار کمی داشتند و یا مانند القادری که اصلا در انتخابات مطرح نبود. باید گفت حتی اگر الان مجددا الان بخواهد انتخابات برگزار شود یا حزب مردم یا حزب نواز شریف پیروز می شود. بنابراین تقلبی که این گروه مطرح می کنند به نظر نمی آید که خیلی جدی باشد. در صورت تشدید ناامنی ها و عدم مصالحه میان مخالفان و دولت وضعیت این کشور را در آینده چطور ارزیابی می کنید؟ پاکستان به هر حال یک دولت ورشکسته است نباید تصور کنیم که یک دولت است که تمام ساختارهایش سر جای خودشان است و همه کارشان را انجام می دهند. منظور از فروپاشی این نیست که همین فردا پاکستان با فروپاشی مواجه می شود. بلکه منظور این است که روند تاریخی تشکیل پاکستان تا به امروز و در آینده به سمت فروپاشی و تجزیه قومی و ایالتی پیش می رود. هر کدام از قومیت های پاکستان به نوعی با دولت مرکزی هماهنگ نیستند. بنابراین در بلند مدت دولت پاکستان با فروپاشی مواجه خواهد بود و این نوع حرکت های که هم اکنون در حال انجام است پروسه فروپاشی این کشور را به جلو می اندازد و به اصطلاح شرایط را به گونه ای به پیش می برد که آن گروه هایی که به دنبال فروپاشی پاکستان هستند از این مسئله سود می برند. در کنار اینها در عین حال باید به این مسئله توجه کنیم که یک بخش سیاسی در پاکستان داریم که دو تا حزب اصلی هستند (حزب مردم و حزب مسلم لیگ نواز). یک بخش نظامی قدرتمند هم داریم که آن هم ارتش است که نزدیک به 67 سال گذشته راس قدرت بودند و بقیه زمان ها هم پشت پرده فعالیت می کردند. یعنی دو سوم دوران حیات سیاسی پاکستان را ارتشی ها بر سر قدرت بودند. بنابراین این یک بحث جدی است که رقابت بر سر قدرت در اسلام آباد به شکل آرام امکان پذیر نشده و جدال بین دمکراسی خواهان پارلمانی و احزاب طرفدار ارتش یا به شکل مستقیم یا غیرمستقیم وجود داشته است. در این عرصه به نظر نمی آید که فروپاشی پاکستان به سرعت صورت بگیرد زیرا این کشور ارتش قدرتمندی دارد؛ هرچند اگر ارتش هم قدرت را در دست بگیرد به اینکه بتواند مشکلات را حل کند نمی توان خیلی خوش بین بود. بنابراین پاکستان همچنان در این وضعیت باقی خواهد ماند و رقابت ها بر سر کسب قدرت پا برجاست و همچنان پاکستان نیازمند کمک های خارجی و آمریکا است.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها