اصل «محرمانگی» در درمان ناباروری به روش اهدا

به گزارش نامه نیوز، دکتر محمدمهدی آخوندی، متخصص جنین شناسی و رییس مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری ابن سینا در رابطه با فرزندآوری و بحث تولید مثل گفت: فرزندآوری و فرآیند تولید مثل به تنهایی فرآیند پیچیده‌ای است؛ شامل عوامل بیولوژیک، محیطی و اجتماعی. همچنین مولفه‌های بسیاری در آن نقش دارند و از بارورها، اعتقادات مردم و هنجارهای آن جامعه نقش می‌پذیرد.

آخوندی در ادامه گفت: قطعا در جامعه‌ای همچون ایران که فرزندآوری از اهمیت بیشتری برخوردار است، نداشتن فرزند می‌تواند به مراتب آسیب بیشتری به خانواده وارد کند. بیش از 20 سال گذشته اغلب زوج‌هایی که برای امر درمان به مراکز درمانی مراجعه می‌کردند، افرادی بودند که به علت ناآگاهی از درمان و علل ناباروری با واقعه چند همسری و ازدواج‌های مجدد مواجه بودند، اما در حال حاضر با پیشرفت‌های حاصل شده و با توسعه‌ای که در اقدامات درمانی صورت گرفته، خوشبختانه آمار طلاق یا چند همسری ناشی از ناباروری رو به کاهش است و روش‌های نوین درمان ناباروری مورد استفاده قرار گرفته، می‌تواند در این رابطه به افراد کمک کند. این متخصص جنین شناسی ضمن اشاره به این موضوع که ممکن است برای برخی از زوجین استفاده از روش‌های معمول درمان ناباروری به دلیل عدم وجود یا نقص یکی از عوامل تولید مثلی قابل انجام نباشد، تصریح کرد: این قبیل زوجین می‌توانند از روش‌های جایگزین استفاده کنند. رییس مرکز فوق تخصصی ابن سینا خاطر نشان کرد: زوجین به طور میانگین، حداقل سه تا چهار سیکل درمانی را دنبال می‌کنند که در این جا سن از اهمیت بسیاری برخوردار است. همچنین اگر شرایط لازم فراهم باشد و مردم بتوانند این روند درمانی را به خوبی دنبال کنند، بیش از 90 درصد، امکان داشتن فرزند را خواهند داشت. رییس مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری ابن سینا در تشریح روند اهدا در درمان ناباروری، گفت: در واقع گامت‌ها یا همان سلول‌های مردانه و زنانه در محیط آزمایشگاه لقاح داده شده و پس از حدود سه روز، جنین چند سلولی به رحم منتقل می‌شود و این همان لقاح خارج رحمی است. اما هنگامی که تخمک یا جنینی وجود ندارد، پس از ارزیابی سلامت از اهدا کننده و دریافت کننده، جنین تشکیل و به رحم مادر منتقل می‌شود. در موارد اهدا جنین نیز، جنین از زوجین شرعی دریافت و به رحم فرد متقاضی دارای شرایط منتقل می‌شود. دکتر میلانی‌فر، متخصص حقوق و اخلاق پزشکی و عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن سینا نیز با تشریح روند درمان‌های شخص ثالث گفت: درمان‌های شخص ثالث مبحثی کلی است و زمانی که نوزادی بخواهد متولد شود، ما حداقل به سه عامل گامت مردانه، زنانه و محیط مناسبی جهت رشد و استقرار جنین نیازمندیم که فاکتور سوم یعنی محیط مناسب همان رحم مادر است. دکتر علیرضا میلانی‌فر افزود: به دلایل متعددی ممکن است که یکی از فاکتورهای سه گانه به صورت کلی از بین رفته باشد که این امر موضوع عجیبی نیست و مسلم آن است که این قبیل افراد با سایر افراد جامعه تفاوتی ندارند. تنها اینکه در روند درمان این افراد، آنچه را که در بدن آنها وجود ندارد، از فرد دیگری دریافت و جایگزین می‌شود و این همان درمان با کمک شخص ثالث است. زمانی که ما از گامت یا جنین فرد ثالث کمک بگیریم، به آن اهدا گفته می‌شود و به هنگام استفاده از رحم خانمی دیگر، آن را رحم جایگزین می‌گوییم. این متخصص اخلاق پزشکی در ادامه تاکید کرد: از نظر پزشکی، عمل اهدای گامت و جنین در مقام درمان صورت می‌گیرد و نکته مهم آن است که اهدا به عنوان آخرین راه برای درمان ناباروری به شمار می‌رود. میلانی‌فر با بیان اینکه اهدا جنین در قانون ایران امری پذیرفته شده و برخوردار از حمایت قانونی است، افزود: قانون نحوه اهدا جنین به زوجین نابارور در مجلس ایران در پنج ماده تصویب شده و آیین نامه اجرایی دارد و خدمتی است که علیرغم ظرافت بسیار، از نظر فنی، علمی و قانونی در کشور ما قابل ارایه است. وی در رابطه با شکل‌گیری رویه‌ای واحد در فرآیند اهدا افزود: یکسان‌سازی رویه، چند ویژگی مهم را دارا است؛ ابتدا آنکه منفعت آن مستقیما به بیماران و دریافت کنندگان خدمت می‌رسد. همچنین هر تغییر و نوآوری سریعا همه‌گیر خواهد شد، همه از مزایای آن استفاده می‌کنند و این استاندارد در اختیار همه قرار می‌گیرد. همچنین وقتی رویه یکسانی در مراکز وجود دارد، اعتماد سازی بیشتر شده و احتمالا پاسخ دهی بهتر می‌شود. وی با تاکید بر رعایت اصل محرمانگی درمان به روش اهدا تاکید کرد: اصولا تمام درمان‌های ناباروری و نه فقط اهدا باید محرمانه بماند، چرا که نهایتا با دخالت خانواده، بستگان و فشار جامعه نیز مواجه خواهد شد. دیگر آنکه در درمان‌های اهدا با توجه به مقررات موجود، باید اصل درمان اهدا، هویت‌های دهندگان، پذیرندگان و . . . پنهان و محرمانه بماند، چرا که در آینده زوجین نابارور و کودکان حاصل، عمیقا تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

منبع: ایسنا