عربستان؛ هم مشکل، هم راهحل تروریسم!
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
مجید تفرشی*:
عربستان حین برگزاری کنفرانس مبارزه با تروریسم در مورد مسائل تروریست دچار تناقض است، به این صورت که به دلیل اینکه عربستان متحد استراتژیک غرب است، پس در مبارزه با تروریسم هم متعهد به امنیت خودش و هم امنیت بینالمللی است. از سوی دیگر، این کشور خاستگاه تروریست است. به زبان دیگر عربستان به دلیل چالشهای امنیتی در عرصه ملی و بینالمللی، موظف و نیازمند به انجام تعهدات مبارزه با تروریسم است. همزمان نیازمند پیگیری تعهدات خود با اتحادیه اروپا و آمریکا است. با این تعاریف عربستان هم بخشی از مشکل تروریسم و هم بخشی از راهحل تروریسم است. چیزی که واقعیت دارد و قابل اثبات است این است که عربستان یا عربهای سعودی، خاستگاه بخشی از تروریسم در دنیا و حامی گروههای افراطی سلفی و القاعده هستند. این ویژگی موجب شده که این کشور خواسته یا ناخواسته در ردیف کشورهای اشاعهدهنده تروریسم قرار گیرد. قضیه دیگر مربوط به آینده حکومت عربستان و کشورهایی میشود که نوعی دلبستگی یا وابستگی به عربستان دارند. نمونه برجسته آن دولتهای بحرین و یمن هستند. در این کشورها بخش قابل توجهی از جمعیت شیعه اثنی عشری هستند که اعمال فشار عربستان موجب تضییع حقوق آنان شده و همین مساله باعث ایجاد یک چالش امنیتی برای عربستان شده است. برگزاری کنفرانس مبارزه با تروریسم نیز در این چارچوب و فریم ورک معنی پیدا میکند. عربها از یک طرف خشمگین و نگران این نکته هستند که ممکن است خود آنها دچار هراس از تروریسم شوند. در حالی که دستکم بخشی از جامعه عربستان و حکومت عربستان متهم هستند که حامی حرکتهای تروریستی هستند. برای تبیین بیشتر این موضوع، باید به این نکته توجه کرد که تروریسم به دو شکل در جهان شناخته شده. یکسری حرکتهای تروریستی مثل اقدامات القاعده که به شکل رسمی اجماع جهانی در مورد آنها وجود دارد. اما حرکتهای آزادیبخش و اعتراضی هم در سطح جهان وجود دارد که نیروهای مخالف، آنها را تروریسم قلمداد میکنند، مثلا شیعیان بحرین همیشه در معرض تبعیض بودهاند. اتهامی که دولت دستنشانده بحرین- دولتی که حرفشنوی کامل از عربستان دارد- مطرح میکند تروریسم بودن مخالفان است. این به تبع سیاستهای عربستان است که مخالفان خود را تروریست میخواند، در حالی که 75 درصد مردم بحرین شیعه هستند. عربستان سعی میکند معترضین بحرین را در قالب تروریسم جا بزند. بنابراین یکی از شبههافکنیهای کنفرانس، مبارزه با تروریسم، طرح تروریسم در این قالب است. مساله دیگر در مورد این کنفرانس که با حضور اتحادیه اروپا و زیر چتر سازمان ملل برگزار میشود، این است که هرگونه تعامل بینالمللی برای مبارزه با تروریسم، بدون حضور آمریکا و اتحادیه اروپا ممکن نیست. سازمان ملل به عنوان یک سازمان فراملیتی تعهداتی دارد که باید با چتر حمایتی سازمان ملل صورت بگیرد. در اینجا بحث مشارکتهای نظامی ناتو و کشورهای عربی که تحت نفوذ آمریکا و اروپا هستند، مطرح میشود. بحث مانورهای تسلیحاتی و نظامی و آموزش نیروهای این کشورها وجود دارد که این کنفرانس میتواند انگیزه بیشتر برای فروش تسلیحات و ایجاد نیاز برای کالاهای تسلیحات باشد. درنهایت کنفرانس مبارزه با تروریسم در عربستان به تاریخچه گروههای تروریستی چون القاعده هم ربط پیدا میکند. القاعده با توافق کشورهای عربی و آمریکا، برای حمایت از مجاهدان افغانستان که گروههای سلفی و عرب بودند به وجود آمد. بنلادن 1980، با بنلادن قرن 21 متفاوت بود. آن زمان بنلادن قهرمان آمریکا در تجاوزطلبی شوروی بود. این بود که پس از دفع تجاوز شوروی، اگر عربستان هم میخواست، نمیتوانست این شهروند ثروتمند را سر جایش بنشاند. بن لادن شریک تجاری آمریکا بود و از منافع غرب تفکیکناپذیر بود. بدین صورت تفکیک منافع غرب و کشورهای عربی و حامیان عربستان از شبکه القاعده و سلفیگری و وهابیگری، کار سختی است. القاعده هماکنون تبدیل به جام شکستهای شده که در جهان پخش است، سلولهای القاعده خودمختار شدهاند و از شبکه مادر فرمانبری ندارند. ماجرای تروریسم نیز به سهولت و یکپارچگی دوران بن لادن نیست. همین جریان، خطر تروریسم کور و غیرقابل مهار را بیشتر کرده، پس به همان حرف نخست میرسیم که عربستان حین برگزاری چنین کنفرانسی، هم بخشی از مشکل و هم بخشی از راهحل تروریسم است.
دیدگاه تان را بنویسید