بازگشت به شبهقاره
اهداف «کامرون» در سفر سومش به مستعمره سابق چه بود؟/دلجویی از بزرگترین دموکراسی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از متن، «ویلی برانت» صدر اعظم وقت آلمان در دهه 70، در برابر نماد قربانیان حکومت نازی لهستان زانو زد و اینک در قرن بیست و یکم «دیوید کامرون» نخست وزیر انگلستان در برابر نماد کشتار جیلان و الاباغ در زمان حکومت ویکتوریا زانو زد و حلقه گل نهاد. نشریات بریتانیایی از این سفر به عنوان کرنش بریتانیای کویر در برابر «مان موهان سینگ» نخست وزیر هند یاد کردند، کسی که معمار اقتصاد آزاد هند است. رشد اقتصادی و بازارهای هند هماکنون کشورهای غربی را در مسابقه سرمایهگذاری در بازار هند قرار داده است و در این میان هند با یک کارت برنده دیگر هم بازی میکند: «هند سد دفاعی غرب در برابر چین است.» نمایندگان شرکت رولزرویس، سازنده موتورهای جت مسافری و رئیس لیگ برتر فوتبال انگلیس کسانی بودند که نخست وزیر انگلستان را در سفر به شبهقارهای که زمانی فاتح آبهای جهان یعنی بریتانیای کبیر بر آن فرمان میراند، همراهی میکردند. چهار وزیر و 9 نماینده مجلس اعیان بریتانیا نیز در بین همراهان دیوید کامرون دیده میشدند. او نخستین باری نبود که از زمان دولت ائتلافی خود به هند میآمد، اما در این سفر در کنار سیکهای هندی و دوشادوش
«مان موهان سینگ» چنان آداب سفر را به جا آورد که گویا به سلک هندیها درآمده است، اما در همان زمان و در سلک یک نجیبزاده بریتانیایی که در آکسفورد فلسفه، سیاست و اقتصاد خوانده است؛ قراردادهای اقتصادی، ورزشی، سایبری، فرهنگی و نظامی فراوانی از امضا میکرد. همان گونه که نشریه انگلیسی اکونومیست به طعنه میگوید این بار در سفر سه روزه نخست وزیر انگلستان به هند، این بریتانیا بود که در برابر هندیها تعظیم میکرد. سفر سه روزه کامرون به هند از گرایش ترجیحی غرب در رابطه با بلوکهای قدرت شرق خبر میداد. در میانه بحران مالی غرب، کشورهای اروپایی و آمریکا گزینه جدیدی دارند، دیپلماسی اقتصاد جای جنگ با تروریسم را گرفته است. اگر این سفر را در چند لایه بررسی کنیم، نخستین اولویت مهمانان انگلیسی به ایجاد فرصت سرمایهگذاری در هند و دستیابی به بازار هند برمیگشت. با توجه به اقتصاد شکوفای هند، مشارکت در فرآیند رشد اقتصادی هند و ایجاد زمینه برای سرمایهگذاری در هند برای انگلیسیها بیشتر از هر چیز دیگری مهم بود. البته در کنار این اهداف، فرصتهای دیپلماتیک و فرهنگی هم دنبال شد. تسهیلاتی مانند ویزا برای دانشجویان هندی و تسهیل ویزا برای
تجار هندی به بریتانیا که سالانه به رقم 400 هزار درخواست میرسد از این جمله است. بنابراین بزرگترین هیات تحت ریاست بریتانیا را کامرون به هند برد که هیات متشکل از نمایندگان صد کمپانی شرکت بریتانیایی بود. در کنار تلاش برای دسترسی به بازار هند، مذاکراتی هم برای فروش تسلیحات و هواپیمای جنگی تایفون در دستور کار هیات بریتانیایی بود. هند و بریتانیا سالانه 25/6 میلیارد دلار تجارت دوجانبه دارند، این تجارت رشد سریعی داشته و انگلیس قصد دارد 28 میلیارد دلار در هند سرمایهگذاری کند. هماکنون 700 شرکت بزرگ بریتانیایی در هند مستقرند و شرکتهای مخابراتی در هند جزو سرمایهگذران بزرگ هستند. دوستی با هندیها، در غیاب حزب کارگر گسترش روابط هند و بریتانیا یکی از مهمترین اهداف سیاست خارجه کامرون است. این چیزی است که حزب کارگر حزب رقیب کامرون در سالهای گذشته چندان به آن اهمیتی نمیداد. اما بریتانیا شدیدا نیازمند افزایش تجارت با بازارهای رو به رشد هند است. بریتانیا هفتمین بازار صادراتی هند بعد از هلند است و بیست و یکمین منبع وارداتی انگلستان به شمار میرود. البته این غیر از اشتراکات زبانی، قانون و فرهنگی دو کشور است. در
بریتانیا 1 و 5 میلیون هندی زندگی میکنند که بزرگترین اقلیت در انگلستان هستند، با این حال هند و بریتانیا چندان رابطه تنگاتنگی نداشتهاند. هند شتابناک روند صنعتی شدن را میگذراند و به تکنولوزی غربی اعم از ماشینهای صنعتی آلمانی و تکنولوژی هستهای فرانسه چشم دارد. اما هند میتواند از بریتانیا هم بهره ببرد، سرمایهگذاری اقتصادی میتواند نرخ رشد اقتصادی هند را بالا ببرد. با این حال، یک مساله وجود دارد؛ هند برای طی این فرآیند عجلهای ندارد. این اعتماد به نفس از زمانی شروع شد که نخستوزیر کنونی هند در هیئت وزیر اقتصاد کشوری یک میلیاردی، معمار آزادسازی اقتصاد هند شد. هند هماکنون در لوای آزادسازی اقتصاد از متحدین سنتی خود فاصله گرفته و همین مساله موجب شده آمریکا و اروپا یکی از مشتریان اقتصاد رو به رشد این کشور باشند. شرمگین از اجداد استعماری تاریخ نشان داده هند در رابطه سیاسی با بریتانیا چندان مصر نیست. سرخوردگی از دوران استعمار بریتانیا یکی از دلایل هند برای کسب هویت در جهان مدرن است. حتی کسانی که مناسبات تاریخی هند و بریتانیا را مدنظر دارند، چندان آن را مثبت ارزیابی نمیکنند. به عنوان مثال، در نظر سیاست
خارجی هند، انگلستان در مورد پاکستان بیطرفانه عمل نمیکند، همان طور که در مورد مسلمانان هند در زمان استعمار عمل میشد. نسل جدید هند یا آنها که کمتر در مورد سابقه 200 ساله بریتانیا در هند اطلاعات دارند، به بریتانیا تمایلی ندارند. هنگامی که تونی بلر به هند سفر کرده بود، در یک مصاحبه تلویزیونی از او پرسیده شد که آیا به مسئولیت انگلستان در قبال آتش خاموشنشدنی کشمیر اعتقادی دارد. نخست وزیر وقت انگلستان با خونسردی تاکید کرد که دوران استعماری دیگر به پایان رسیده است. شاید بسیاری از هندیها متعجب بودند که پس نخست وزیر انگلیس چرا به هند آمده است. دیوید کامرون در این سفر به یکی از یادبودهای قتل عام 1919 که یکی از بدنامترین رسواییهای انگلستان در تاریخ استعماری هند بود، رفت. آیا این حرکت سمبلیک بدین معناست که سیاستمداران انگلیسی قرن 21 برای رفتار اجداد استعماری خود در قرن بیستم پوزش میخواهند؟ کامرون اولین نخست وزیری است که در مورد حادثه جیلان و الاباغ اظهار پشیمانی کرد. ملکه الیزابت هم در سال 1997 اظهارنظر مشابهی کرده بود که به دردناک بودن حادثه در زمان استعمار انگلستان بر هند اشاره کرده بود. با این حال از
آنجا که این سفر سوم کامرون به هند است یا به دلیل اینکه نقش انگلستان در هند کمرنگ شده است، این اظهارنظرها آنقدر انعکاس بیرونی نداشت. کامرون در دفتر یادبود جیلان نوشت این یک حادثه شرمآور بوده است، چیزی که چرچیل از آن به عنوان یک واقعه هیولایی یاد کرده بود. تاریخ استعماری انگلیس پر از پشیمانی و معذرت است، به شکلی که مقامات این کشور نگران این هستند که پوزش برای یک حادثه ممکن است راه را برای درخواستهای مشابه در سرتاسر جهان باز کند. شاید از خوششانسی کامرون بود که شاهزاده فیلیپ او را در این سفر همراهی نمیکرد. وقتی ملکه الیزابت از یادبود جیلان در 1997 دیدن کرد، شاهزاده فیلیپ گفته بود که در مورد تعداد کشتهها اغراق شده است. در حالی که کشتار جیلان در نظر هندیها یک واقعه فراموشنشدنی در تاریخشان به شمار میآید، اظهارنظر شاهزاده فیلیپ در آن زمان اعتراض بسیاری به پا کرد. میوههایی که کامرون چید با این همه تلاش دیوید کامرون برای احیای روابط با هند میوههایی هم داشت. انگلستان در حیدرآباد و چاندیگار دفتر عالی کمیساریای اجرایی باز کرده است. 5 مرکز تجاری هم در دیگر شهرهای هند افتتاح کرده. این بخشی از تلاشهای
بیشتری است که بریتانیا در مناطق رو به رشد هند چون بهار و گجورات متمرکز کرده. بریتانیا همچنین اعلام کرده کمک مالی به هند از سرگرفته میشود. سفر نخست وزیر به هند چشمی هم به رقابتهای انتخاباتی در داخل جزیره داشت. تقویت مناسبات تجاری با هند میتواند به معنای تقویت امکان بالقوه 1 و 5 میلیون رایدهنده هندی در انگلستان باشد. از آن سو، هند هم این مرزهای گشوده را بیپاسخ نگذاشته است. برخی مارکهای تجاری انگلستان نخستین شعب فروشگاهی خود را در هند افتتاح کردهاند. البته در این میان هند از سیاست محدودکننده مهاجرت در انگلستان و کاهش ویزای تحصیلی هندیها به بریتانیا خشنود نیست. اما دست آخر این انگلیس است که نیازمند نوعی موازنه دیپلماتیک با هند است. شاید نگینی که قبلا در تاج پادشاهی بریتانیا میدرخشید، دیگر چندان نیازمند بریتانیا نباشد. سفر دیوید کامرون به هند برای نخستین بار بود که از این واقعیت خبر میداد.
دیدگاه تان را بنویسید