به خطرناکترین مرز جهان خوش آمدید
نبرد سرزمینی در بلندای کوه هیمالیا
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از فارن پالیسی،الی راتنر: پاسخ دقیق به این پرسشها البته به میزان خردمندی و انسان دوستی رهبران این کشورها و همچنین درجه تخریب آن سلاحهای هستهای بستگی دارد که علیه طرف مقابل استفاده خواهد شد. با وجود این، هیچ عقل سلیمی حکم نمیدهد که در چنین شرایطی، روی سلامت عقلی رهبران سیاسی و درجه تخریب سلاحهای هستهای کشورهایی که با یکدیگر درگیر شدهاند، شرط بست. این شرطبندی بازنده و برنده ندارد، هر دو باید جانشان را نثار کنند. پس بهتر است همه مردم جهان دست به کار شوند و قبل از اینکه چنین کشورهایی وسوسه شوند تا سلاحهای هستهایشان را آتش کنند، هر طور شده اختلافشان را برطرف کنیم. این شوخی نیست و باید تنبلی را کنار گذاشت. اینکه چه اختلافی باعث بهکارگیری این سلاحها میشود هم تاثیری در تبعات مرگبار درگیری میان دو کشور هستهای نخواهد داشت. یک اختلاف مرزی هم کفایت میکند؛ اختلاف مرزی هند و چین. به گزارش حاشیه، یک شب پیش از آنکه پکن برنامه دفاعی دوسالهاش را منتشر کند و در حالی که متعهد شده بود این برنامه در راستای «توسعه اهدف نظامی» نخواهد بود، تقریبا 30 سرباز چینی، تا عمق 12 مایلی خاک هند پیشروی کردند. دست کم در پنج سال گذشته، تجاوز چینیها به مرز مشترک 2400 مایلی هند و چین امری عادی در رشته کوههای هیمالیا شده است. هندیها در سال گذشته، 400 و در سال جاری 100 مورد تجاوز سربازان چینی به مرز مشترک دو کشور را ثبت کردهاند. اما این برای نخستین بار از سال 1986 است که سربازان ارتش چین پس از شناسایی از سوی هندیها، از بازگشت به پشت مرز خودداری کردهاند. آنها در مقابل، سه چادر بزرگ برپاکرده و در آنها مستقر شدهاند. دهلینو بلافاصله سفیر چین را احضار کرد و مقامات ارتش هند هم به همتایان چینیشان اعتراض کردند. سربازان چینی در پاسخ، دو چادر دیگر برپا کردند و پرچمی برافراشتند که روی آن به انگلیسی نوشته بود: «شما در خاک چین هستید.» سه دور مذاکره بین دو طرف هم ناموفق بود. هر سه مذاکره به این دلیل به بنبست رسید که دولت چین از هندیها درخواست کرده بود خاک کشورشان را ترک کنند. علاوه بر این، سخنگوی وزارت خارجه چین، تجاوز سربازان کشورش به سرزمینهای مرزی را تکذیب کرد. او به نحو تناقضآمیزی گفت: «چین قاطعانه با هرگونه تجاوز به مرز و تغییر وضع موجود مخالف است.» «سلمان خورشید» وزیر امور خارجه هند در روز 25 آوریل اینگونه به وجود بحران در روابط هند و چین اعتراف کرد: «یک جوش کوچک، صرفا میتواند آکنه باشد. در این صورت نمیتوانید بگویید صورت زیبایی ندارید. این آکنه میتواند با یک پماد برطرف شود.» احتمالا خورشید از این گفته پشیمان خواهد شد، نه به این دلیل که او استعاره نامناسبی به کار برد، بلکه از این بابت که گفتهاش کاملا غلط بود. چین زمان عجیب و غریبی را برای تنش با هند انتخاب کرده است. در حالی که بیثباتی در شبه جزیره کره شعلهور شده و اختلافهای حاکمیتی شدیدی در آبهای شرق و جنوب چین دیده میشود، گشودن پرونده سرزمینی دیگر برای پکن کاملا غیرمنطقی است. هندیها هم بر این نظرند؛ یکی از ژنرالهای ارتش این کشور، عبور سربازان چینی از مرز را «تحرک مشکوک و غیرمنطقی» میداند. چه بسا، اقدام چینیها صرفا ناشی از زیرکی فرماندهان ارتش باشد؛ چه بسا چین میخواهد در آستانه سفر سلمان خورشید به پکن و سفر «لی کیانگ» به دهلینو، این پیام را به هند مخابره کند که چین از قدرت بیشتری به نسبت رقیبش برخوردار است. فراموش نکنید، سفر کیانگ به هند، نخستین سفر خارجی او از زمانی است که نخستوزیر شده است. حتی برخی رسانههای هند، گمانهزنی کردهاند که عبور بیسابقه سربازان کمونیست از مرز، به این دلیل باشد که چین دیگر تحمل استقرار گشتهای بازرسی و ساختوسازهای دولت هند در نزدیکی مرز را ندارد. چرا هند و چین به جان هم افتادهاند؟ وقتی که انگیزههای چین ناپیدا باشد، تعیین تبعات خطرناک وضعیت اخیر هم مشکل است. از نظر کمونیستهای چینی، تنش با هند در مقابل تنش کشورشان با آمریکا و ژاپن موضوعی فرعی به شمار میرود. اما تداوم اختلافات عمیق استراتژیک میان هند و چین میتواند همه این مسائل را تغییر دهد و حتی به افزایش تنشها در آسیای مرکزی و اقیانوس هند بینجامد. فراموش نکنید روغن سوزیهایی که این تنشها در موتور رشد اقتصادی آسیا به وجود آورده، میتواند اقتصاد جهانی را به دردسر اندازد. تاریخ بحران کنونی به قبل از تاسیس جمهوری خلق چین در سال 1949 و استقلال هند در سال 1947 باز میگردد. این اختلاف نخستین بار، میان بریتانیا و تبت در سال 1914 آغاز شد. مرز کنونی چین و هند را معاهده سال 1954 تعیین کرده است. تنشها از آنجا آغاز شد که دولت هند در سال 1962 به «دالایی لاما»ی 27 ساله، ناراضی سرشناس چینی پناهندگی داد. دولت چین در واکنش، در نقشههای رسمیاش، قلمرو تحت اداره هند را به عنوان خاک خود به تصویر کشید. روی زمین هم، زدوخوردها میان دو طرف به برچیده شدن ایستهای بازرسی هندیها منجر شد. به این ترتیب، چینیها پیروزی قاطعی در جنگ برابر هند به دست آوردند و وضعیت کنونی ماحصل همین جنگ است. تضادهای متقابل تا دههها، زدوخورد دو طرف را به دنبال داشت. تنها در این قرن بود که هند و چین تلاش کردند از راه افزایش نرخ تجارت و بازرگانی میان خود، روابطشان را بهبود بخشند. این نرخ در سال 2011 رقمی پایینتر از 3 میلیارد دلار بود؛ در حالی که در سال 2011 به بالاتر از 70 میلیارد دلار رسید. رهبران دو طرف در نظر دارند با وجود کاهش 12 درصدی حجم تجارت سالانهشان در سال 2011، نرخ تجارت میان خود را در سال 2015 به رقم 100 میلیارد دلار برسانند. اما وقتی به روابط تیره و تار چین با دومین شریک تجاریاش، یعنی ژاپن توجه کنیم، معلوم میشود همکاریهای متقابل اقتصادی، تضمینی بر مناسبات حسنه نیست؛ ضمن آنکه عدم توازن تجاری به سود چین، میتواند مشکلات عدیدهای برای هندیها بهوجود آورد. تعارضهای بیشماری میان دو قدرت هستهای دنیا وجود دارد. چین اغلب گلایه دارد که هندیها با پیشنهاد پناهندگی به دالایی لاما و رهبران دولت در تبعید تبت، عملا یکپارچگی قلمرو کشورشان را تهدید میکنند. هند هم از طرح گسترده چین برای احداث سدهایی بیشمار بر سر راه رود «برهماپودرا» که از تبت سرچشمه میگیرد اما روانه هند میشود بیم دارد. زندگی میلیونها نفر در هند به آب این رود وابسته است و این تنش میتواند به مشکلات فزاینده میان دو دولت بیفزاید. قطعا میلیونها هندی، به خطر افتادن زندگیشان را از چشم دولت خواهند دید و دست آخر «بی عرضگی» دولت در برابر اژدها را تنها دلیل افزایش نگونبختیشان خواهند دانست. همه اینها فشار زیادی به دولت هند خواهد آورد و میتواند به تنشزایی هر چه بیشتر کمک کند. نفوذ چین به اقیانوس هند، که دهلینو آن را حیات خلوت خود میداند، از دیگر دلایل جدی در افزایش نگرانیهای هند از همسایه شمالیاش است. رسانههای هندی در ماه آوریل از سندی در وزارت دفاع خبر دادند که بر مبنای آن، زیردریاییهای چینی بارها به اقیانوس هند رفتوآمد کردهاند. یک شرکت چینی در ماه فوریه تایید کرد که از بندر استراتژیک «گواتر» پاکستان استفاده میکند. این اقدام، هراس دهلینو از جستجوی چین برای یافتن پایگاهی قدرتمند در اطراف هند را احیا کرد. رقابت استراتژیک هند و چین به میانمار هم کشیده شده است؛ جایی که هر دو رقابت دیرینهای در آن کشور بر سر منافعشان دارند. این رقابت، همچنین با روابط دوستانه چین با پاکستان یعنی دشمن درجه یک هند هم داغتر شده است. بدگمانی عمومی هم در افزایش تنشهای سیاسی بیتاثیر نیست: نظرسنجیای که در سال 2012 انجام شد، نشان داد که تنها 23درصد از هندیها و چینیها نظر مساعدی به یکدیگر دارند. هندیها اکنون در حالی به واکنش درآمدهاند که سربازان چینی در خاکشان حضور دارند. مذاکرات فوری دیپلماتیک و سفر به چین از جمله اقدامات آنها برای رفع این بحران خواهد بود. ارتش هند، مانند بحران قبلی در حال افزایش حضور و توانمندیهایش در نزدیکی مرز مشترک است. حتی برخی از تحلیلگران هندی پیشنهاد دادهاند که دهلینو مجددا پرونده تسلط چین بر تبت را که میتواند برای چینیها دردساز شود، بگشاید. در دهه گذشته، هند رزمایش زمینی- دریایی مشترکی با ژاپن برگزار کرد و رزمایشهای مشترک اما پیچیدهتری را هم با سنگاپور در کارنامهاش جا داد. حتی اگر دیپلماسی بر بحران کنونی چین و هند غالب شود و دو طرف بتوانند مشکلاتشان را از راهحلهای سیاسی برطرف کنند، باز هم این هند است که نفوذ گستردهتری در کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا خواهد داشت. یک روزنامهنگار هندی مینویسد: «دهلی نو بهتر است سرش را به سوی کشورهایی چون ژاپن، ویتنام و حتی سنگاپور بچرخاند که از سلطه منطقهای چین هراس دارند.» شاید، این دلیل کافی باشد تا پکن به سربازان ارتش دستور دهد که فعلا در همان جایی که هستند بمانند. تکرار جنگ 1962 میان چین و هند بعید است. هیچ یک از دو کشور برای بسیج نیرو آمادگی ندارد و چین هم نمیتواند با اعزام شمار زیادی از نیروهایش پیروزی جنگ اول را تکرار کند. با وجود این، اگر دو کشور بهزودی به راهحلی سیاسی نرسند، رقابت دو کشور میتواند بر مناسبات دوستانه چند سال اخیرشان سایه اندازد. اختلاف بیشتر، تنش بیشتری به همراه خواهد آورد. این اصلی است که هم تاریخ و هم دیپلماسی مهر تایید بر آن میگذارد. نگرانی ابتدای این گزارش را که از یاد نبردهاید؟ اختلاف بیشتر میان دو کشور هستهای میتواند گریبان نیمی از کرهزمین را بگیرد. البته اگر به مانند این، هند و چین تنها در یک منطقه واقع شده باشند؛ وگر نه کار به کل کره خاکی میکشد.
دیدگاه تان را بنویسید