دیدار آخر در استانبول
دور تازه مذاکره اتمی ایران و 1+5 در ترکیه برگزار خواهد شد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از متن، نشستی متفاوت از مذاکرات آلماتی در پیش است؟
هم ایران و هم گروه 1+5 متشکل از آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان، روسیه و چین، برای برگزاری دور دیگری از مذاکرات هستهای عجله دارند. نشان به آن نشان که علی صالحی، وزیر امورخارجه ایران چندی قبل خطاب به کاترین اشتون، نماینده 1+5 گفت که برای انجام و تعیین وقت نشستی دیگر، فوری با تهران تماس بگیرد. از آن طرف هم، گروه 1+5 بدون آنکه درخواست برگزاری جلساتی در سطح کارشناسی داشته باشند، بلافاصله با خواست ایران موافقت کرده و طی یک تماس تلفنی، هر دو توافق کردند که 25 اردیبهشت، نشست دیگری داشته باشند که به نظر میرسد آخرین دور از این سری مذاکرات باشد.
نکته جالبتر آنکه زمانی به این زودی برای انجام مذاکرات جدید، در حالی تعیین شد که کمی بیشتر از یک ماه پیش، یعنی 17 فروردین گذشته، ایران و اعضای گروه 1+5 دومین نشست خود را در قزاقستان به پایان رساندند، بدون آنکه حرفی درباره جلسه آتی زده باشند یا اشارهای ولو کوچک به مکان نشست بعدی بکنند. به همین خاطر هم بود که ناظران بینالمللی از شکست نشست آلماتی دو سخن گفتند. این فرضیه با توجه به اظهار نظر مقامات ایرانی و غربی از نتیجه نشست، قابل باور بود. کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا به صراحت اعلام کرد بر خلاف نشست اول آلماتی که اسفندماه برگزار شد، جلسه مورد اشاره راضیکننده نبود. اعضای گروه 1+5 انتظار داشتند تهران پاسخ آنان را به پیشنهادهایشان بدهد. گروه 1+5 پیشنهاد کرده بود به ازای کاهش تحریمهایی که به زعم آنان طی دو سال گذشته لطمه سنگینی به اقتصاد ایران وارد کرده است، تهران نیز شرط اعمال برخی محدودیتها بر برنامه اتمی کشور را بپذیرد. این انتظار وقتی تقویت شد که دو هفته قبل از آن، کارشناسان دو طرف، طی نشستی در استانبول ترکیه، درباره جزئیات و مسائل فنی موضوع مورد بحث، دیدار و گفتوگو کرده بودند. از این رو آنها امیدوار بودند با پاسخ نهایی ایران در خصوص پیشنهادشان مواجه شوند، اما وقتی برای دومین بار راهی آلماتی قزاقستان شدند، برخلاف انتظارشان، سعید جلیلی به جای آنکه پاسخی با خود از تهران آورده باشد، بستهای پیشنهادی روی میز گذاشت تا گروه 1+5 آن را بررسی کرده و پاسخ خود را اعلام کنند. در نهایت نیز قرار شد نمایندگان پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، به کشورهای خود بازگشته و این مساله را مطرح کنند و پاسخ آنان را به تهران اعلام کنند.
وقتی دو روز مذاکره تماموقت به پایان رسید، هیچ بحثی درباره جلسه بعدی مطرح نشد و کاترین اشتون دو روز پس از مذاکرات در آلماتی گفت مواضع طرفین هنوز از هم خیلی دور است. وی در عین حال افزود: «اعضای 1+5 هنوز منتظر پاسخ واقعی ایران به این پیشنهاد هستند.» ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس نیز که در بیانیهای گفت: «هنوز شکاف بزرگی بین طرفین مذاکره وجود دارد.»
در این شرایط، طی یک ماه گذشته خبری در مورد برنامه تازه تهران و این گروه درباره مذاکرات هستهای نبود، جز اینکه اوایل اردیبهشت، علی باقری، معاون سعید جلیلی در مذاکرات اتمی گفت: «تهران آماده است مذاکرات اتمی را با گروه 1+5 از سر بگیرد و در انتظار است از نظر اتحادیه اروپا درباره زمان انجام آن و جزئیات دیگر آگاه شود.» باقری همچنین تصریح کرد: «ما منتظر هستیم خانم اشتون به دکتر جلیلی تلفن بزند، و او آماده پاسخ دهی است.»
همچنین چند روز بعد، علیاکبر صالحی وزیر خارجه در دیدار با همتای سوئیسی خود تاکید کرد که ضروری است اشتون هر چه سریعتر با دکتر جلیلی تماس گرفته و نتیجه رایزنیهای خود با پایتختهای 1+5 را اعلام کند.
دفتر اشتون واکنشی رسمی به این درخواستها نشان نداد تا اینکه اواسط اردیبهشت دفتر وی خبر داد که رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا برای برگزاری دور تازهای از گفتوگوها در مورد برنامه اتمی تهران با سعید جلیلی، مذاکرهکننده ارشد اتمی ایران روز ١٥ مه (25 اردیبهشت) در استانبول دیدار خواهد کرد.
بنابر گزارش آسوشیتدپرس، «این دور از مذاکرات پیگیری آخرین دور گفتوگوهای پیشین در آلماتی خواهد بود که برای دستیابی به توافق ناکام ماند.» ایران بر به رسمیت شناختن حق خود برای غنیسازی اورانیوم پافشاری میکند و تاکید دارد که کشورهای غربی باید این حق را به رسمیت بشناسند. تهران در عین حال تصریح کرده در صورتی که خواستههایش محقق شود، حاضر به توقف فعالیت غنیسازی 20درصدی است.
پیشنهادهایی که به ایران ارائه شده است شامل حق خرید و فروش برخی از فلزات ارزشمند و انجام معاملات مالی در مقیاس کوچک بینالمللی است که هماکنون به دلیل تحریمها به شدت محدود شده است. اما تهران میگوید امتیازاتی که پیشنهاد شده به ازای درخواستهای موردنظر طرف مقابل بسیار ناچیز و کماهمیت هستند، زیرا غرب انتظار دارد در مقابل این مشوقها، علاوه بر تعلیق غنیسازی در سطح بالا، فعالیتهای اتمی سایت فردو نیز به حالت تعلیق درآید.
حال باید دید این دور از مذاکرات به چه نحو خواهد بود و به چه سمتی پیش خواهد رفت. بهخصوص که انتخابات ریاستجمهوری ایران نیز نزدیک است و همین که در زمانی حدود یک ماه مانده تا انتخابات، یک نشست برگزار خواهد شد، خودش قابل توجه است، چرا که در موارد مشابه، مذاکرات هستهای در آستانه انتخابات ریاستجمهوری ایران یا آمریکا، به محاق میرفت، اما اینک برخلاف دورهایی پیشین، اینگونه نشده است. به همین خاطر این طور به نظر میرسد که طرفین، به خصوص گروه 1+5 تمایل زیادی دارد تا نتیجه این سری از مذاکرات هستهای مشخص شود. همه اینها در حالی مطرح است که آمریکا 13 اردیبهشت اعلام کرد ایران به رغم تحریمهایی که تاکنون علیهاش به اجرا درآمده، در حال پیشبرد فعالیتهای هستهایاش است.
از سوی دیگر، به فاصله پنج روز بعد از نشست استانبول، دور دیگری از مذاکرات ایران و آژانس انرژی اتمی، در وین برگزار خواهد شد. این دهمین دور از مذاکرات آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران از اوایل سال ۲۰۱۲ میلادی و زمانی محسوب میشود که آژانس تردیدهایی را در رابطه با برنامه اتمی ایران ابراز کرد و مدعی شد که تهران احتمالا اهدافی غیرمسالمتآمیز از برنامههای هستهای خود دارد. به همین خاطر، قطعا نتیجه مذاکره اشتون و جلیلی بر روند مذاکرات تهران و آژانس، تاثیرگذار خواهد بود، چراکه از گذشته این واقعیت مشخص شده که نتیجه این دو نشست، بر یکدیگر اثر میگذارد، بدین شکل که موفقیت یکی، باعث تلطیف نشست دیگری میشود و بالعکس. لذا قابل قبول خواهد بود اگر با در نظر گرفتن همه این موارد و نکات، گفته شود که نشست استانبول، از اهمیت مضاعفی برخوردار است.
دیدگاه تان را بنویسید