سوریه؛ محور اصلی مذاکره اشتون و جلیلی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
محمدعلی صباحزنگنه* : نکته اول آنکه نشست وین و شرکت در جلسه آژانس انرژی اتمی براساس نشستهای فصلی است که هرساله و در تمامی فصول انجام میگرفته است و در این نشستها بهطور معمول مسائل فنی ایران و کشورهای عضو انپیتی در دستور کار این جلسات قرار میگرفته است. از سوی دیگر، کمی قبل از آنکه ایران در وین درباره مذاکرات هستهای گفتوگو کند، جلیلی و کاترین اشتون در نشستی در استانبول حضور یافتند. آنچه در مذاکرات استانبول مهم است و به نظر میرسد مذاکرات حول آن محور صورت بگیرد، بحث تحولات منطقهای در خاورمیانه است. بهواقع تحولات سریع منطقه و بالا گرفتن درگیریها در سوریه و موضوعهایی که در هفته گذشته در سوریه و اردن به وقوع پیوست، مذاکرهکننده ارشد اروپایی را بر آن داشته است تا مذاکراتی را با دبیر شورایعالی امنیت ملی انجام دهد و از این طریق، تحلیل ایران را نسبت به تحولات منطقه و بحران سوریه جویا شود. نکته بعدی آنکه مذاکراتی بین اشتون و جلیلی درباره موضوع هستهای ایران شکل خواهد گرفت ولی به نتیجه قطعی نمیرسد. نگارنده بعید میداند که مذاکرات جدید، نتیجه مشعشعی داشته باشد، اما طرح ادعاهای بزرگ از سوی ایران و
اتحادیه اروپا بدون آنکه به نتیجه برسد، آن هم به لحاظ تبلیغاتی، نکته مثبتی نیست که بعد مجبور شویم از این ادعاها عقبنشینی کنیم. مذاکرات دادوستد است و فن خودش را میطلبد. پذیرش مذاکرات یعنی پشت کردن به تنش. هم غرب و هم ایران مایل نیستند در این مقطع خاص، تنشهای موجود ادامه پیدا کند و به انبار باروت تبدیل شود و منفجر و غرب تمام تلاش خود را به کار میبندد که این اتفاق نیفتد. از سوی دیگر، با توجه به این نکته که ایران در آستانه انتخابات ریاستجمهوری قرار گرفته، بعید به نظر میرسد طرف غربی و بهطور مشخص اشتون بخواهد تاریخ دور بعدی مذاکرات را پیشنهاد داده یا نظر ایران را درباره دور بعدی مذاکرات جویا شود گرچه اوباما گفته است که مذاکره ایران بر سر مذاکرات هستهای، با نظر رهبر این کشور صورت میگیرد، اما آنها میدانند که اگر دولت ایران تغییر پیدا کند، تیم مذاکرهکننده نیز تغییر خواهد یافت. بنابراین به نظر میآید دیدار دوجانبه جلیلی و اشتون بدون توافق بر سر دور بعدی مذاکرات پایان خواهد یافت و آنها در این دیدار درباره موضوعات منطقهای صحبت خواهند کرد. در پایان باید به این نکته نیز اشاره داشت که گرچه گروه 1+5 تا انتخابات
ایران جلسه دیگری نخواهد داشت اما ابتکار ایران در بازگرداندن آرامش به منطقه تا حدود زیادی میتواند روی مذاکرات هستهای تاثیرگذار باشد، اما آنچه مشهود است اینکه در ایران یک وحدت رویه کلی نسبت به احقاق حقوق هستهای وجود دارد که بر اساس آن، روی حداقلهایی توافق هست، اما حداکثرها ممکن است به سلایق و نقطهنظرهای دولتمردان آینده ارتباط داشته باشد. بنابراین اشتون نیز مانند خاویر سولانا جوانب احتیاط را در برخورد با موضوع هستهای رعایت خواهد کرد.
*کارشناس روابط بینالملل
دیدگاه تان را بنویسید