چرا «باسم یوسف» میتواند مصریها را معذب کند؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از متن، بهاره ابراهیمی، «لیلا الحسینی»، زن خانهدار اهل قاهره، 47ساله، میگوید: «این برنامه بسیار خوب است. او («یوسف») واقعیت را بیان میکند و بخشی از حقیقت را به نمایش میگذارد. اما بعضی وقتها ما از اینکه او از کلمات ممنوعه استفاده میکند، احساس خوبی نداریم. در کل من شیوه او را زیاد نمیپسندم؛ اما فکر نمیکنم که او باید به زندان برود، بلکه باید وقتی از خطوط عبور میکند، به او اخطاریه بدهند.» به گزارش المونیتور، درحالی که بسیاری با نقد طنزآمیز «یوسف» از دولت «محمد مرسی» موافقند، بازی او با کلمات اغلب باعث دوپهلوگویههایی میشود که از هنجارهای اجتماعی مصر تخطی میکند. برای مثال او با کلمه ممنوعه «تخصی» (به معنی اختگی) بازی کرده و «تقصی» (به معنی محرومیت) را به کار میبرد؛ که به طرز زیرکانهای هنوز معنی اختگی را نیز در خود دارد. «شرین عبدل منام»، 48 ساله و محقق در «مرکز ملی مطالعه جمعیت»، عقیده دارد: «اجرای «باسم» از حد و مرزهایی که خانوادهها ما را براساس آنها تربیت کردهبودند، عبور میکند. من خجالتزده و شرمگین میشوم که این برنامه را با بچههایم ببینم؛ و حتی تنهایی هم خجالت
میکشم که آن را تماشا کنم. به نظر من او باید مجازات و محاکمه شود؛ چون الگوی بدی برای اصحاب رسانه است.» «اسامه مفتاح»، 28ساله و کارمند بخش خصوصی در قاهره، با این نظر مخالف است. او میگوید: «اینکه از «بسام یوسف» بخواهند لحن برنامه خود را تغییر بدهند، نامطلوب است، چون در این صورت کل لحن طنز و فضای برنامه تغییر میکند.» او در عین حال اذعان میکند: «من «البرنامه» را دوست دارم. ولی گاهی اوقات که با مادر یا خواهرم پای برنامه نشستهام، احساس معذببودن میکنم.» و با نیشخندی ادامه میدهد: «همه این برنامه را تماشا میکنند؛ اما به تنهایی.» «یوسف» که اخیرا از سوی مجله «تایم» یکی از 100 فرد تاثیرگذار سال لقب گرفت، جایگاه منحصربهفردی در بین رسانههای مصری کسب کرده است. برخلاف خیل عظیم گویندگان و مجریان عصا قورتداده تلویزیونی، او با زبان طنز منحصربهفردش به شرایط سیاسی کشور میپردازد. براساس نظر «تارک رادوان»، معاون پژوهشی مرکز «رافیک حریری» در شورای آتلانتیک، سبک طنزآمیز «یوسف» برای حفظ جو سیاسی بعد از انقلاب و بقای بحثهای آزادانه شدیدا ضروری و مهم است؛ چرا که تلاشهای زیادی برای از بین بردن اینگونه فضاها میشود.
در پیشنویسِ قانون اساسی جدید، که توسط مجمع نمایندگان اسلامگرا تهیه شده است، تمسخر رئیسجمهور غیرقانونی است و حفظ موازین اخلاقی، اصول و نظم اجتماعی از وظایف دولت است. در 31 مارچ، «یوسف» در پی شکایت مدعیالعموم، «طلعت عبدالله»، برای بازجویی احضار شد. او متهم به توهین به رئیسجمهور و نقض قانون اساسی بود. اما سرانجام با قرار وثیقهای به ارزش 15 هزار پوند آزاد شد. در ششم آپریل، دادگاهی در قاهره حکم او را لغو کرد و در دوم مِی، «خالد منصور»، یکی از نویسندگان برنامه نیز با قرار وثیقه آزاد شد. «رادوان» معتقد است که شکایت از «یوسف» مشخصا با انگیزهای سیاسی صورت گرفته است. «افرادی مثل اخوانالمسلمین و وکلای آنها، این سبک جدید را که تابوهای اجتماعی را میشکند، نوعی هتک حرمت میدانند و میخواهند «یوسف» را مجازات و خاموش کنند.» حملات قانونی بر علیه «یوسف» زمانی شروع شد که یک نظرسنجی که توسط مرکز نظرسنجی عمومی مصر صورت گرفته بود، محبوبیت رئیسجمهور «مرسی» را در حال کاهش نشان داد؛ فقط 46درصد موافق عملکرد او بودند. و در واقع حامیان او بعد از 100 روز اول ریاستجمهوریاش، از 78درصد به 46درصد تنزل پیدا کرده بودند.
«یوسف» تابهحال بسیار مورد حمله مفسران تلویزیونی اسلامگرا قرار گرفته است. «شیخ خالد عبدالله»، از شخصیتهای تلویزیونی شبکه سلفی «الناس»، یکی از منتقدین سرسخت «یوسف» است که اغلب به توهینهای شخصی هم متوسل میشود. «رادوان» میگوید: «از وقتی اسلامگراها قدرت را بهدست گرفتهاند و بعد از ریاستجمهوری«مرسی»، نظرات و صداهایشان بالا گرفته است، هر کلمهای که از دهانشان خارج گشته، خوراک «یوسف» شده است برای اینکه به آنها گیر بدهد.» چرا آنها که «البرنامه» را نمیپسندند، نمیتوانند فقط کانال را عوض کنند و بگذارند این کشمکش موجود در مصر خودش مسیر تعادل بین حقوق فردی و مصلحت اجتماعی را بازیابد. «رادوان» در مورد دو دسته از فعالان اجتماعی مصر توضیح میدهد؛ دستهای که موافق آزادیهای فردی مثل آزادی بیان، آزادی عضویت در گروهها و تجمعات اجتماعی و آزادی مذهب هستند؛ و دستهای که دغدغهشان حدود حقوق اجتماعی است؛ اینکه چگونه کنشهای فردی به کل اجتماع ضربه میزنند. برای دسته دوم، «البرنامه» «یوسف» ضربهای است علیه کل جامعه مصر و بنابراین لحنی که او به کار میگیرد، جرمی است علیه کل جامعه. «عادل عبدل الصادق»، از جامعهشناسان
رسانه در مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک «الاهرام»، ضدیتی بین حقوق فرد و اجتماع در جامعه مصر نمیبیند. از دیدگاه او مساله تمرین «آزادیهای فردی مسوولانه» است؛ چیزی که «یوسف» از آن منحرف شده است. در هر صورت، با درنظر گرفتن این نابههنجاری هم، «باسم یوسف» بازتابدهنده جامعه زیرزمینی مصر است. اگر او چیزی را عنوان میکرد که در گفتارِ روزمره مردم باب نبود، به آن نمیخندیدند. اما حال که به آن میخندند، پس حتما جزو زبانشان است.
دیدگاه تان را بنویسید