گفتوگوی فارن پالیسی با سرگئی لاورف، وزیر امورخارجه روسیه
حتی زمان شوروی هم ایدئولوژیک نبودیم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از حاشیه، میخواستم درباره گفتوگوی اخیرتان با جان کری ـ وزیر امور خارجه آمریکاـ درباره سوریه سوال بپرسم. کری اظهار کرده که اراده و علاقه برای پیدا کردن راهحل برای بحران سوریه وجود دارد. او از راهحلی حرف زده که در آن روسیه و سازمان ملل طرحی برای پایان جنگ داخلی ارائه دهند. همزمان، کری در عربستان سعودی شما را بهدلیل فروش اسلحه به رژیم سوریه مورد نقد قرار داده است. خب، در مورد فروش اسلحه میدانید که هیچ وقت، هیچ وقت، عمل به قراردادهایی که قبلا بستهایم را پنهان نمیکنیم. قراردادی هم که با سوریه بستهایم مال مدتها پیش و قبل از زمانی است که این اتفاقات شروع شود. موضوع این قراردادها فروش سلاحهای دفاع ضدموشکی به دولت سوریه است و این هم کاملا روشن است که نیاز سوریه به این سلاحها کاملا مشروع است و تهدیدهایی متوجه این کشور کاملا واقعی هستند. بهعلاوه، برای هر کشوری داشتن امکانات دفاعی کاملا مشروع است و این حق را هیچ معاهده بینالمللی ممنوع نکرده است و ما هم هیچ معاهدهای را نقض نکردهایم. به همین دلیل است که فکر میکنم مساله مهم این است که از جوانب دیگر هم به ماجرا نگاه کنیم چون
اپوزیسیون سوریه هم مسلح شده و همانطور که میدانید، سلاحهایی هم از لیبی آمده؛ از جمله تسلیحات ضدهوایی قابل حمل توسط نفرات که سلاحهای بسیار خطرناکی هستند. ما باید این اطلاعات را کنار حرفهای رهبر ارتش آزاد سوریه بگذاریم که گفته همه هواپیماها از جمله هواپیماهای غیرنظامی و همه فرودگاهها از جمله فرودگاههای غیرنظامی اهداف مشروع هستند. این گفتهها بسیار خطرناک هستند. اما درباره وضعیت سوریه در کل، و موضع روسیه و آمریکا باید بگویم که ما مدام میشنویم باید موضعمان را تغییر بدهیم. دائم از نمایندگان رسمی وزارت امورخارجه و کاخ سفید میشنویم که میگویند: « ما از روسیه و چین میخواهیم موضع خود را تغییر دهند.» این گفته یعنی که کاخ سفید پیشاپیش موضع بر حقی دارد. با اینحال خوشحالم از سوی کسانی که از زمان ریاستجمهوری اسد، هرگونه دیالوگ با او را ممکن نمیدانستند، شاهد تغییر موضع مثبت هستیم. ما ثابت قدم بودیم. ما میگفتیم که اولویت اول برای ما توقف کشتارها و حفظ جان مردم است، و توقف خشونتها و شروع گفتوگوها بدون هیچگونه پیششرط بهترین راه برای رسیدن به این هدف است. تازه این موقع، برخی میگفتند «خب ما تنها وقتی
میتوانیم از ایده شما پشتیبانی کنیم که رئیسجمهور اسد کنار رفته باشد.» این خیلی ساده یعنی که برای برخی اولویت اول نه توقف کشتارها، بلکه برکنار کردن اسد و تغییر رژیم است. حالا ما همانطور که خودتان هم مستحضرید، شاهد تغییرات خوبی هستیم. نهتنها واشنگتن و کشورهای اروپایی که کشورهای عربی هم چیزهای تازهای میگویند که قبلا نمیگفتند؛ از جمله اینکه درباره شروع مذاکرات حرف میزنند. آقای خطیب، رهبر گروه ائتلاف ملی نیروهای نمیدانم چی انقلابی سوریه که در فوریه در آلمان با من دیدار داشت، علنا اعلام کرد که علاقهمند به شروع گفتوگو است. هر دو طرف هنوز پیششرط میگذارند اما نکته مهم این است که هردو برای شروع گفتوگوها ابراز تمایل کردهاند. بقیه مساله مستلزم کار دیپلماتیک است. اینجاست که میانجیهای بینالمللی میتوانند مفید و کمککننده باشند. این میانجی میتواند کسی مانند اخضر ابراهیمی باشد، میتواند دبیرکل سازمان ملل باشد، یا هر کسی که میتواند در ارنج کردن پارامترهای گفتوگوها از جا و مکان و زمان و ترکیب گفتوگوکنندهها موثر باشد. متاسفانه دیگر گروهها از آمادگی آقای خطیب حمایت نکردند. اگر جنگ در سوریه ادامه پیدا
کند، من این ترس را دارم که راهحل نظامی به رادیکالتر شدن کشور بینجامد. راهحل نظامی تنها دو فرجام دارد: یا دولت میبَرد یا اپوزیسیون. اگر اپوزیسیون در جبهه نظامی پیروز شود، این ترس وجود دارد که آنهایی که برای ائتلاف ملی یا شورای ملی سوریه انتخاب شدهاند، نتوانند به سوریه برگردند؛ چرا که آنهایی که اسلحه دارند، افراطگرایان، دست بالا را در کشور دارند. این مساله تاحدی علناً بیان نشده است اما وقتی سازمان ملل، جبهه النصر را در لیست گروههای تروریستی قرار داد، اعضای ائتلاف ملی سوریه علنا اعتراض و اعلام کردند که اینها مبارزان آزادی هستند. این نکته مهمی است که جبهه النصر بیشترین کمکهای مالی و بیشترین سلاح را جذب میکند. طبق برخی ارزیابیها مهمترین اپوزیسیون در صحنه و متاثر از القاعده است. باید حواسمان باشد که از چه کسی حمایت میکنیم. کسانی که امروز با فرانسویها و آفریقاییها در مالی میجنگند، همانهایی هستند که در لیبی مورد حمایت اروپاییها بودند. برخی از سلاحهایی که علیه فرانسویها در مالی به کار گرفته میشود، همانهایی است که اپوزیسیون لیبی از فرانسه دریافت کرده بود. بنابراین باید نگاه بلندمدتتری به
موضوعات داشته باشیم. هر کشوری متفاوت از کشورهای دیگر است، این قبول. اما آن فرایندی که در پسزمینه بهار عربی در حال روی دادن است، پدیدهای فراگیر است که جوانب مختلفی دارد. ×به نظر شما تحت چه شرایطی دخالت انساندوستانه موجه است؟ خب، خودتان میدانید که این موضوع بسیار مورد بحث قرار گرفته است. این را به عنوان قاعده و هنجار قانون بینالمللی عموما پذیرفتهاند که حق حاکمیت نمیتواند دستاویز نقض گسترده حقوقبشر، پاکسازی نژادی، نسلکشی، جنایت جنگی و غیره شود. بیانیه سازمان ملل در سال 2005 مفهوم «مسئولیت حفاظت» را مطرح کرده است و در این بیانیه تصریح شده است که تنها در زمانی که دولت تمام توانایی خود را از دست بدهد و قادر به حفاظت از جان مردمش نباشد، جامعه جهانی میتواند دخالت کند اما این هم تنها در زمانی است که شورای امنیت سازمان ملل چنین تصمیمی بگیرد. ×دیدگاه خود در حوزه روابط بینالملل را چگونه توصیف میکنید؟ بسیاری میگویند شما واقعگرا هستید ـ یک واقعگرای روسـ اینکه بیشتر به دنبال منافع روسیه هستید تا اینکه به دنبال ایدئولوژی باشید. این ارزیابی از خودتان را قبول دارید؟ خب اینها چیزهایی است که من
تلاش میکنم انجامشان دهم. من در روابط بینالملل ایدئولوژیک نیستم. همانطور که میدانید من کار دیپلماتیک را در زمان شوروی شروع کردم و علیرغم قدرت و قوت تبلیغات ایدئولوژیک در دم و دستگاه حزب کمونیست، میتوانم این را با صراحت بگویم که ما در زمینه سیاسی بسیار هم عملگرا بودیم. دستور کار ما در وزارت امورخارجه فدراسیون روسیه، اتخاذ سیاستی است که کشورها را به هم نزدیک کند، نه اینکه خطوط ایدئولوژیکی ایجاد کنیم که بیشتر جداکننده باشند. همین حالا، به اندازه کافی مرزبندیهای ایدئولوژیک جداکننده داریم. ×در سند جدیدی که توسط رئیسجمهور پوتین در فوریه امضا شد، ایده اصلی سیاست خارجی اینگونه مطرح شده، روسیه دارد نقش «متعادل کننده» در جهان بازی میکند. روسیه علیه کدام کشور دارد تعادل ایجاد میکند. آیا این روزها، ناتو یا سازمان ملل را مخالفان روسیه میدانید؟ خیر. این دو کشور را مخالف نمیدانیم. دکترین نظامی روسیه هم میگوید که ناتو تهدیدی نیست. اما تلاش ناتو برای نقشآفرینی جهانی و حضور نظامی جهانی را تهدید میدانیم. خود ناتو را تهدید نمیدانیم اما تمایل آن برای بهدستآوردن همه چیز را تهدید میدانیم. بهعلاوه،
گسترش ناتو را همراه با نزدیکتر شدن زیرساختهای نظامی به مرزهایمان میبینیم و این امر را نه تهدید اما خطرناک میدانیم. ×شما ماندگارترین وزیر امورخارجه در دوران بعد از سقوط شوروی بودهاید. آیا در این مدت رویکرد سیاست خارجی روسیه تغییری هم کرده است. بین وقتی که مدودف رئیسجمهور است و زمانی که پوتین به قدرت برمیگردد، فرقی دیده میشود؟ یادتان هست که ما در کنار فرانسه و آلمان مخالف جنگ عراق در سال 2003 بودیم، باز یادتان هست که چه موضعی در قبال لیبی داشتیم و الان هم چه موضعی در برابر سوریه داریم. بسیاری از همتایان اروپایی به ما گفتهاند که ما هزینه این موضعگیریها را پرداخت خواهیم کرد و فرصتمان در بهار عربی را از دست خواهیم داد و اینجور و آنجور میشود. اما همه آنحرفها غلط از آب درآمد. در عراق، ما دولتی داریم که برآمده از دخالت آمریکاییهاست اما خواهان دوستی با روسیه است. مقامات تازه لیبیایی از ما خواستهاند که پروژههای نیمهتمام اقتصادی و غیره را ادامه بدهیم. این نه به خاطر آن است که خودمان این پروژهها را از دوره قذافی شروع کرده بودیم، بلکه به آن دلیل است که در این جهان مدرن نمیتوان متکی بر یکی
بود و با دیگران حرفی نزد.
دیدگاه تان را بنویسید