نگاهی به آینده روابط ایران و آمریکا، با توجه به رخدادهای چند ماه اخیر
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از هفتهنامه متن، علی بیگدلی، استاد تاریخ روابط بینالملل و تحلیلگر مسایل سیاست خارجی
از جمله این اظهارنظرها میتوان به سخنان «ایهود باراک»، وزیر دفاع اسراییل اشاره کرد که گفته بود ایران از غنیسازی اورانیوم 20درصد دست برداشته است. همچنین «دیوید کامرون»، نخستوزیر انگلیس به صراحت اعلام کرده بود که کشورش هیچ برنامهای برای اقدام نظامی علیه ایران در دستور کار ندارد. به موازات همین سخنان، «محمدرضا آصفری»، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم از توقف غنیسازی اورانیوم 20درصد خبر داده بود، البته سخنان آصفری با وجود پوشش گسترده در رسانههای بین المللی، ساعاتی بعد تکذیب شد.
مجموعه اظهارنظرهای اخیر- هرچند بارها تکذیب شدهاند- نشان میدهد که نوعی دیپلماسی پنهان، میان ایران و آمریکا در جریان بوده است. به نظر میرسد در این دیپلماسی، تلاش دوطرف بر این بوده تا در مورد حادترین مساله اختلافی سالهای اخیر، یعنی پرونده هستهای، نوعی توافق حاصل شود.
توجه به دیپلماسی پنهان، میان ایران و آمریکا نشان میدهد که اوباما برای چهار سال آینده دولتش، توسعه روابط با ایران را در نظر گرفته است. نباید فراموش کرد که برنامههای او به نسبت رقیبش، میت رامنی بهمراتب نرمتر بود. در حالی که رامنی، اعتقاد راسخ داشت که سیاست اوباما باعث شده تا ایران بهاندازه چهار سال برنامه هستهایاش را توسعه دهد و بهترین راهکار آمریکا برای توقف فعالیتهای هستهای ایران، توجه و بزرگ کردن راه کار نظامی است اما اوباما بارها از اعتبار برنامهاش درباره پرونده هستهای ایران دفاع و گزینههای نظامی را رد کرد.
تصور میشود اگر خط موجود میان تهران و واشنگتن در چهار سال آینده ادامه یابد، ظرفیتهای دیپلماتیک میان دو طرف افزایش مییابد و میتوان توافق دودولت را بر سر برخی از مهمترین مسایل مورد اختلاف دید. اگرچه از همین روزها هم میتوان مهمترین موانع دستیابی به توافق همهگیر میان دو دولت را دید.
شاید بحران سوریه یکی از جدیتری موانع باشد؛ در حالی که تهران همچنان حمایتهایش از دولت بشاراسد را دنبال میکند، به نظر میرسد دولت اوباما در دوره دوم زمامداریاش در حال برنامهریزی برای یکسره کردن کار بشاراسد و حاکم کردن دولتی جدید در سوریه است. از آنجا که تهران، نظام بشاراسد را متحد استراتژیکش در منطقه میداند، باید اختلافنظر بر سر ماندن یا رفتن بشاراسد را چالشی جدی در برقراری روابط تهران و واشنگتن دانست.
از سوی دیگر، برخی مخالفتهای داخلی و خطقرمزهای سیاسی در ایران و آمریکا را باید یکی دیگر از موانع دانست. هنوز در ایران و در متن سیاست رسمی، برقراری رابطه با آمریکا یک تابو به شمار میرود و فعلا کسی را یارای شکستن این تابو نیست. دولت آمریکا هم برای آنکه بتواند با ایران رابطه برقرار کند باید پیشاپیش برای پرسشها و ابهامهای فراراه در برقرای روابط با ایران که در محافل متنفذ و رسمی سیاست در آمریکا وجود دارد، پاسخی در دست داشته باشد. چهبسا پشت سرگذاشتن این موانع داخلی از بسیاری از موانع خارجی سختتر باشد.
دیدگاه تان را بنویسید