کد خبر: 116270
تاریخ انتشار :

در صدقه، حق رجوع وجود ندارد

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

«فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْراً یَرَهُ ،وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً یَرَهُ‏ »
«پس هر کس به مقدار ذرّه‏اى کار نیک کرده باشد همان را ببیند، و هرکس هم وزن ذره‏اى کار بد کرده باشد آن را ببیند» (سوره زلزلة)
چنانکه می دانید یا اگر نمی دانید با مطالعه این یادداشت متوجه خواهید شد ، 14 اسفندماه هر سال در تقویم ایرانی ، روز احسان و نیکوکاری نامیده شده است.
با توجه به اینکه این مهم از عهد باستان در فرهنگ غنی ایران رواج داشته و بعد از ورود اسلام نیز بنابر آموزه های دینی و سفارشات مکرر معصومین ، رواج بیشتری یافته است ، به نظر نگارنده خالی از لطف نیست چند خطی به بررسی اجمالی نهاد « صدقه» که از مصادیق و صور احسان بوده و از آن جهت که در خصوص اعمال و افعال مردم است ، جنبه فقهی و حقوقی می یابد بپردازیم.
به طور کلی می توان گفت صدقه به معنای بخششی است که به منظور کسب ثواب و اجر اخروی نسبت به نیازمندان و مساکین صورت می گیرد.
از نظر فقه شیعه در صدقه دادن نیازی به معین بودن مقدار آنچه داده می شود ، نیست و همین امر یکی از وجوه تمایز صدقات از زکات است؛ چراکه برای زکات صرف نظر از شرایط شرعی و وجوب آن ، دادن مقدار معین از اموال مشخص و مخصوصی شرط است.
بنابراین از منظر فقهی صدقه مالی است که کسی مجاناً و بلاعوض به ملکیت درآورد ، که در اینجا مقصود از بلاعوض ، بلاعوض دنیوی است ، اگرچه برای آن عوض اخروی وعده داده شده است.
قانون مدنی ما در ماده 807 صراحتاً بیان داشته است : « اگر کسی مالی را به عنوان صدقه به دیگری بدهد ، حق رجوع ندارد.»
به نظر اکثر حقوقدانانی که در این خصوص به بحث و تبادل دیدگاه پرداخته اند ، دلیل عدم حق رجوع در صدقه این است که صدقه در زمره تعهدات طبیعی قرار دارد.
تعهدات طبیعی ، تعهداتی هستند که برای متعهد له ( کسی که تعهد به نفع او شده است ) قانوناً حق مطالبه وجود ندارد ، اما اگر متعهد با اراده و میل خود ، این تعهد را ایفاء نماید دیگر حق رجوع از آن را نخواهد داشت و دعوی استرداد او نیز در محاکم علی القاعده مسموع نخواهد بود. مانند آنچه که در خصوص دینی که مشمول مرور زمان شده یا پرداخت نفقه گذشته اقارب جاری و ساری می باشد .
بنابراین می توان گفت که تعهدات طبیعی که صدقه نیز جزء آنها برشمرده می شود ، گرچه ضمانت اجرا قانونی نداشته اما حقوق و تکالیف اخلاقی که در ذهن و وجدان انسان ها احساس می شود ، افراد را مکلف به ایفاء آن می نماید و در واقع تعهدات طبیعی به این ترتیب در برابر تعهدات قانونی یا حقوقی قرار می گیرند و در واقع زیربنای اخلاقی می یابند و سرنوشت آنها در راستای ایفاء یا خلاف آن به دست متعهد خواهد بود.
منبع:قانون

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها