وقتی زنها فرمانروای ژاپن میشوند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
یکی از ویژگیهای قرن هشتم میلادی در تاریخ ژاپن فرمانروایی زنان متعددی میباشد که سالها با اقتدار تمام زمام امور را بدست گرفتند و از نفوذ فراوانی برخوردار بودند. ازجمله امپراتریس جیتو، امپراتریس گمهای، امپراتریس گینشو، امپراتریس کوکین، امپراتریس شوتوکوکه به عنوان ملکه سلطنتی در تاریخ ژاپن به سلطنت رسیدند. از میان ایشان برخی هستند که در طول زمامداری شان بسیار با اقتدار عمل کرده و اقدامات مفیدی انجام دادهاند به خصوص ملکه گِمّهای زنی که درمیان سالهای ۷۰۷ تا ۷۱۵ برتخت امپراتوری ژاپن نشست .
آبه هیمه (گمه ای) چهارمین دختر امپراتور تنجی، خواهر ناتنی کوچکتر ملکه جیتو از یک مادر متفاوت و همسر ولیعهد کوزاکابه نو میکو ، پسر امپراتور تممو و ملکه جیتو بود. وی پس از مرگ پسرش, امپراتور مومو در سال 707 ، به تخت نشست چرا که نواده اش هنوز برای تصدی مقام امپراتوری بسیار کوچک بود و قادر به انجام مسئولیت های امپراتوری نبود. همزمان با به قدرت رسیدن ملکه در اوایل قرن هشتم میلادی مذهب شینتو و تاثیر پذیری از فرهنگ چین رواج بسیاری داشت . از طرفی قدرت خاندان آسوکا نیزکه در امور سیاسی از مشاورین اصلی امپراطور و خاندانش محسوب می شدند سبب هراس فرمانروای تازه گردید. به همین دلیل اشراف قدیمی و برخی از روحانیون شینتو از فرصت بهره بردند و علیه ایشان وارد عمل شدند. گام مهیی نیز با پیوستن به ایشان پس از شکست آشوکا توسط بزرگان فرمان اصلاحات را در سال 710 صادر نمود که به (تایگا) معروف گشت. بر طبق مفاد این عهد نامه تمامی خاندان آشوکا از میان رفتند. از این پس امپراطور فرمانروای مطلق سراسر ژاپن بود و تمامی بزرگان به عنوان فرماندار یا مامور او در مناطق مختلف حکومت مییافتند. رنگهای خاص طبقات و شکل گیری مراتب درباری نیز از دیگر مفاد این فرمان بود. بدین ترتیب از این زمان تا سال 794 امپراطوران با کمال قدرت به حکومت پرداختند. در این دوران معادن مس در موساشی حوالی توکیوی کنونی کشف شد. این دوره به مناسبت امپراتوری گِمّهای و کشف معدن مس به " وادو " wado به معنی" مس ژاپن " نامگذاری شد. در ادامه ضرابخانهای نیز در استان اومی تاسیس گشت و سکه ضرب شد اما در این دوران هنوز به شکل گسترده مورد استفاده قرار نمیگرفت .
در این زمان بنا به فرمان امپراطور سه جلد کتاب درباره تاریخ ژاپن منتشر شد و ملکه گِمّهای، همراه با سایر مقامات دربار، اعتبار فراوانی برای ادامه و تشویق در انجام این پروژه صرف کردند. در ادامه کتاب فودوکی با فرمان سلطنتی آغاز به تالیف شد، این کتاب اطلاعات تمام استان ها را در خود داشت و حتی درباره گیاهان و حیوانات ژاپن نیز مطالبی در آن نگارش شده بود .
کمی بعد به دلیل سفرهای مدام امپراطور و نبود پایتخت مشخص همراه با گسترش دربار و مشکلات انتقال آن ، ملکه گم مهای شهر هیجیکیو (نارا) را به عنوان مرکز حکومت خود برگزید و آن را با کاخهای زیبا مزین نمود. این امر در آخرین سال سلطنت مومو آغاز شده بود، اما این کار قبل از مرگ امپراتور خاتمه نیافته بود . نارا از شهر چنگآن که پایتخت امپراتوری تانگ در چین بود الگوبرداری میکرد و با تمام توان در صدد وارد کردن تمدن چین بود. بمرور تأثیر از فرهنگ چینی بشدت سراسر جامعه را در برگرفت بطوریکه مذهب بودایی رونق دوچندانی یافت و معابد با شکوهی به فرمان امپراطور بنا گردیدند که با مجسمههای بزرگ و مجلل تزئین شدند. امپراتور و اطرافیان او باور داشتند که بودیسم نهادهای جامعه ژاپن را استحکام میبخشد در نتیجه به گسترش این آیین همت گماشتند . هرچند این تلاشها سبب نشد تا آیین بودایی تبدیل به دین رسمی مردم گردد، اما جایگاه امپراتور و خانواده او را در میان مردم بالاتر برد. در ادامه ادبیات ، فلسفه و هنر پیکره تراشی نیزگسترش چشمگیری پیدا کرد. از جمله آثار مهمی همچون کوجیکی و نیهونشوکی، نوشته شدهاندکه طبیعتی سیاسی داشتند و در جهت توجیه برتری و تقویت بنیان امپراتوری بودند. نکته کلی نظریه چینی کنفوسیوسی این بود که امپراتور یا ملکه مستقیماً به آسمان پیوند دارد و بنابراین به شیوهای آسمانی حکومت میکند. از این قرار، مطابق این تعالیم هرگز هیچ طغیان و شورشی علیه حاکم سلطنتی ژاپن توجیهپذیر نیست . با انجام این اقدامات بنیادین قرن هشتم میلادی به عصر نارا معروف گردید .
با تثبیت شرایط اجتماعی فعالیتهای اقتصادی و اجرایی در دوره نارا افزایش یافت. در ادامه نارا از طریق راهها به مراکز استانی پیوند خورد و مالیاتها به صورت کارآمد و منظم دریافت شد. با این همه تنها طبقات بالای جامعه تحت تأثیراین تحولات قرار گرفتند و باقی اجتماع که اکثراً از کشاورزان و دهقانان بودند رویه سابق را دنبال میکردند. این قشر از جامعه تنها به وظیفهشان یعنی پرداخت مالیات در زمان مقرر اشتغال داشتند. با این اقدامات حکومت ژاپن قدرت بسیاری یافت و روابط دوستانهای با پادشاهی کرهای سیلا و روابطی رسمی با امپراتوری چین برقرار نمود .از این پس هر بیست سال یک مرتبه نمایندگان سیاسی به دربار تانگ اعزام میگشت و حتی راهبان چینی نیز برای آموزش آیین بودایی به ژاپن سفر کردند .
با این همه سرانجام در سال 715 ، گِمّهای مجبور شد به نفع گنشو کناره گیری کند. او نیز در نهایت توسط برادر کوچکترش از قدرت خلع شد و امپراتور شومو به تخت نشست .
سالها بعد امپراتریس کوگیوکو (درگذشته ۶۶۱ م ) که نام اصلی او «هیتاراشی-هیمه» بود در ادامه روند اصلاحات (ننگویا) شیوه نامگذاری خاص برای سالها و دورههای چند ساله را که سلفش به تقلید از چین آورده بود، برانداخت. وی کمی بعد کاخی در اوکاموت ساخت که نخستین بنایی بود که بام آن از سفال ساخته شده بود. در دوران فرمانروایی او بود که برای نخستین بار جشن اموات یا ابن گرفته شد .
سرانجام در اواخر قرن هشتم میلادی نارضایتی بزرگان از روند موجود سبب شدکه از به حکومت رسیدن زنان جلوگیری شود . جهت کاهش نفوذ بودائیت نیز امپراطور کام مو پایتخت را به شمال و شهر ناگوئو منتقل نمود و پس از مدتی به کیوتو (هی آن کیو) رفت . بدین ترتیب آنجا برای سالها به مرکز امپراطوری مبدل گردید. از این پس فرمانروایان تنها به امور مذهبی اشتغال یافتند و این نظامیان فئودال بودند که به اداره امور سیاسی میپرداختند .
کاتازاوا، ی.، تاریخ فرهنگ ژاپن، مترجم :ع.پاشایی، وزارت امورخارجه ژاپن(سفارت ژاپن )،تهران،1375،چ دوم صص 21-26
دولاندلن ، ش ، تاریخ جهانی ، مترجم احمد بهمنش , دانشگاه تهران ، 1386 چ دهم ، صص 306-308
پری ، م ، تاریخ جهان ، مترجم: عبدالرحمان صدریه ، فردوس،تهران،1377، چ اول صص287-288
مرتون ، ا.، تاریخ و فرهنگ ژاپن، مترجم:مسعود رجب نیا ، امیر کبیر ،تهران،1364،چ اول صص43-45
دیدگاه تان را بنویسید