دلیل این همه ناآرامی در بازار ارز چیست؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از روزنامه ابتکار،روز 12 شهریور رئیس کل بانک مرکزی ضمن تکذیب ادعای گروهی از کارشناسان اقتصادی مبنی بر اینکه قیمت دلار به 3 هزار تومان طی روزهای آینده خواهد رسید، از کاهش روند نزولی قیمت سکه و طلا در بازار خبر داد و گفت: با نزدیک شدن نرخ بازار آزاد دلار به نرخ مرجع و کاهش تفاوت آن قیمت سکه و طلا طی روزهای آینده روند نزولی خواهد داشت.
محمود بهمنی با بیان اینکه نرخ ارز در بازار آزاد به طور یقین طی روزهای آینده با روند نزولی مواجه میشود، پیش بینی کرد: نرخ دلار در بازار رسمی تا مرز یک هزار و 500 تومان کاهش پیدا خواهد کرد. دو روز بعد، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور نیز در یک برنامه زنده تلویزیونی در واکنش به سوال مجری مبنی بر این که گفته میشود دلار سه هزار تومان خواهد شد، آن را جنگ روانی خواند و گفت که دولت در حال تدبیر بازر ارز هست.
حالا کمتر از یک ماه پس از این واکنشها بازار ارز ایران روزهای پرهیجانی را سپری میکند. موضوعی که اگرچه نوسانات لحظه آی آن را به صورت امری عادی درآورده است، اما همگان را به دنبال پاسخ این سئوالات میفرستد که واقعا علت این اتفاقات عجیب و غریب و لحظه ای چیست؟ دست چه کسانی در کار است؟چه کسی یا کسانی پشت این اتفاقات بزرگ ایستاده اند؟ مقصر این ماجرا کیست؟
چه کسی مقصر است ؟
التهابات روز گذشته بازار ارز و طلا سبب شد تا برخی از نمایندگان مجلس مقصر اصلی این وضعیت را دولت بدانند و حتی با ادبیاتی شدیداللحن رئیس جمهور را نیز یکی از مقصران این موضوع قلمداد کنند.موسی الرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه در گفت وگو با «فردا»شخص رئیس جمهور را مقصر آشفته بازار سکه و ارز در کشور دانست و گفت که اگر ایشان به هشدارها و تذکرهای مجلس توجه میکرد و خود را مفسر قانون نمیدانست، وضع اقتصادی به اینجا کشیده نمیشد.وی گفت: در بودجه 91 مقرر شد که دولت بازار ارز را به دو روش ارز مرجع و ارز شناور مدیریت کند.
بدین ترتیب نرخ ارز مرجع توسط بانک مرکزی 1226 تومان تعیین و بنا شد که ارز شناور هم 2 تا 5 درصد پایین تر از نرخ ارز در بازار آزاد ارائه شود تا هم در بازار ارز تعادل ایجاد شود، هم واردات در کشور مدیریت شود و هم مشکلات واردکنندگان کاهش پیدا کند. اما با گذشت چندین ماه از سال، همچنان دولت حاضر نشده ارز شناور را وارد بازار کند و از اجرای قانون سرباز زده است.
این نماینده مجلس با ادعای دولت مبنی بر وارد کردن 25 میلیارد دلار ارز در بازار، گفت: آنها باید به این مهم پاسخ دهند که این میزان ارز کی و چگونه وارد بازار ارز شده است که هنوز شاهد نابسامانیها در بازار ارز هستیم. وی با اشاره به تاثیر مستقیم نوسانات بازار بر ارزش پولی کشور، تصریح کرد: نوسانات بازار ارز که مسئولیت آن به طور مستقیم بر عهده رئیس جمهور است، باعث کاهش 50 تا 60 درصدی ارزش پول ملی شده است.
همین کاهش ارزش پول منجر به افزایش سرسام آور طلا و ارز در کشور شد. عضو کمیسیون برنامه و بودجه همچنین به بهانههای مسئولان اقتصادی دولت در عدم کنترل بازار اشاره و عنوان کرد: هم تحریم و هم فشارهای خارجی در نوسانات بازار نقش دارند، اما این چیزی نیست که مختص به این دولت باشد، اگر هم آنها نقش پر رنگی در بازار داشته باشند، به دلیل عدم توانایی دولت در کنترل بازار و نداشتن برنامههای مدون برای ارتقای سلامت اقتصادی در کشور است. ثروتی ادامه داد: عدم توانایی دولت در برنامه ریزیهای اقتصادی هم تنها به دلیل نداشتن اشراف کامل بر اقتصاد است. متاسفانه دولتمردان اقتصاد داخلی کشور را رها کرده و مدام به سیاست خارجی میپردازند.
وی گفت: مجلس در این چند وقت از تمامی ابزارهای قانونی خود اعم از تذکر و سئوال و انتقاد استفاده کرده اما گویا هیچ یک از اینها جلودار این اقدامات دولت نیست، دیگر کاری از دست مجلس بر نمیآید. جعفر قادری سخنگوی کمیسیون حمایت از تولید ملی نیز در گفت وگو با «فردا» مشکل بازار ارز و سکه را ناشی از بی تدبیریهای دولت دانست و تاکید کرد که مجلس باید فکری به حال این بی تدبیریها و جلوگیری از افزایش قیمتها داشته باشد. وی ادامه داد: خیلیها معتقد است که با راه اندازی اتاق مبادلات ارزی همه چیز آرام خواهد شد، میگویند ارز را به قیمت دو درصد زیر قیمت بازار خریداری میکنند اما کارمزد صرافی سه درصد است که اضافه میشود.
این یعنی عدم مدیریت که آن هم باید توسط مجلس رفع و رجوع شود. باید به گونه ای به بازار شوکی وارد کنیم تا بلکه کمی ساماندهی در ارز و سکه داده شود. در این رابطه باید چارچوب مدیریت حوزه ارز را مشخص کنیم. این نماینده مجلس با اشاره به وعدههای مسئولان بانک مرکزی و وزارت اقتصاد به مردم برای بازگشت آرامش به بازار، گفت: این سخنان تنها در حد شعار باقی مانده است و هیچ تلاشی برای جلب اعتماد مردم صورت نمیگیرد، هر برنامه ای که از سوی آنها اعلام میشود، مدتی بعد با 180 درجه تفاوت در کشور اجرا میشود.
نادران متهم میکند
اما شدیدترین موضع گیری از سوی الیاس نادران اتخاذ شده است. وی که سخنانش نه تنها دولت و مجموعه اقتصادی ان را مقصر میداند، بلکه انگشت «اتهام» را به سوی رئیس جمهور نشانه میرود و او را متهم میکند که « تعمدا بازار را آشفته نگه داشته است»این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای که با «مهر» گفت وگو کرده است، با ابراز تاسف از افزایش لحظه ای قیمت دلار در بازار به رغم پیگیریهای انجام شده و انتقادات به نابسامانیهای موجود بازار ارز، اظهارداشت: واقعا نمیدانم آقای احمدی نژاد چه فکری در سر دارد؟ چه برنامه ای دارد و توقعش از نظام چیست و چطور قرار است این نابسامانی را مدیریت کند.
وی ادامه داد: من وضعیت موجود را حمل بر بی عرضگی و ناتوانی نمیدانم، به نظرم کاملا برنامه ریزی شده است. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد: موضوع این است که این بازار تعمدا مدیریت نمیشود، با توجه به گزارشاتی که مسئولان اجرایی به مجلس ارائه کردند ما از لحاظ ذخایر ارزی و فروش نفت مشکل آنچنانی نداریم که این وضعیت در پی آن به وجود آید. نماینده تهران تاکید کرد: بخش اعظم مشکل امروز بازار ما به اراده دولت برمی گردد. واقعا نمیدانم چه پیش خواهد آمد؟ بهتر است آقای احمدی نژاد از برنامههای خود به مردم بگوید تا آنها قضاوت کنند.
طرحی برای ممنوعیت خرید و فروش ارز
این انتقادات تتند وتیز نمایندگان از دولت سبب شد تا آنان با ارائه طرحی دو فوریتی « سلب اختیار دولت از بازار ارز» را در مجلس پیگیری کنند.ادر قاضیپور نماینده مردم ارومیه، ضمن اعلام ارائه طرح دو فوریتی مجلس برای کنترل و سلب اختیار دولت از بازار ارز، علت اصلی افزایش بیسابقه نرخ دلار را دخالت دولت برای جبران کسری بودجه خود در طرح ماندگار و همچنین تداوم پرداخت یارانه نقدی مرحله اول خبر داد.
نادر قاضی در گفت وگو با ایلنا، با تاکید براینکه دولت خود عامل اصلی آشفتگی بازار ارز است از طرح دو فوریتی مجلس برای کنترل بازار ارز و سلب اختیار در حوزه ارز در هفته آینده خبرداد و گفت: براساس این طرح دو فوریتی، ارز تنها از طریق بانک مرکزی و در چارچوب ضوابطی که مجلس تعیین میکند ارائه میشود و صندوق توسعه ملی نقش خزانه دولت را ایفا خواهد کرد.به گفته قاضیپور در حال حاضر دولت با راه اندازی مرکز مبادلات ارزی نه تنها نرخ ارز را شناور نکرده بلکه این نرخ را به چهار نرخ تبدیل کرده و در حال حاضر نرخ ارز در بازار رسمی، بازار سیاه، مرکز مبادلات ارزی و بازار مرجع مبادله میشود.قاضیپور تصریح کرد: دولت در حال حاضر دچار کسری مالی شده و همین امر باعث شده تا از محل مرکز مبادلات ارزی مبادرت به ارزآوری و تامین کسری مورد نیاز خود کند.
وی البته در توضیحی در رابطه با این طرح میگوید که این طرح با قید دوفوریت یکشنبه هفته آینده در مجلس مطرح میشود بحث ممنوعیت فروش آزاد ارز در بازار به رای گذاشته خواهد شد.موضوعی که بدون تردید نمیتواند این فول لجام گیسخته را مهار کند.
این اتفاق اگر در مجلس بیفتد، باب جدیدی از قاچاق در باز ارز باز خواهد شد که خود تاثیرات مخرب تری برای این بازار پرالتهاب دارد.
چرا هیچ طرحی به بار نمینشیند؟
در چندماهه گذشته سخنان و وعدههای رئیس کل بانک مرکزی و اخیرا معاون ارزی وی به گونه ای بوده است که ناظران ناآگاه را متقاعد میکرد که به زودی این مسئله حل شده و از فهرست دلمشغولیهای مردم و مسئولان پاک خواهد شد.«تصمیم ویژه دولت برای مهار نرخ ارز»،« به زودی مقاومت بازار ارز شکسته خواهد شد»، « ساماندهی فوری بازار ارز»، «بمب ارزی» و... از جمله این وعدهها بودند که بیشتر به تبلیغات مدیران باشگاههای استقلال و پرسپولیس در زمان نقل و انتقال بازیکنان شبیه است.
به نظر میرسد این سخنان و وعدهها بیش از آنکه بر طرحها و تصمیماتی کارشناسانه مبتنی باشد با نیم نگاهی به وضعیت روانی بازار و موقعیت سیاسی و اقتصادی کشور و از موضعی دستوری بیان میشد که اتفاقا سبب افزایش التهاب در این بازار میشد.به نظر میرسد این وضعیت بغرنج باید درفضایی آرام و بدون تاثیرپذیری از وضعیت روانی جامعه و اظهارنظرهای غیرکارشناسی سیاسیون و با درنظر گرفتن مسائل اقتصادی صرف،بررسی شده و به ارائه طرحهایی متناسب با وضعیت کنونی کشور منجر شود.
دیدگاه تان را بنویسید