آیا تریسی می تواند شیوه صحیح قورت دادن قورباغه را به مدیران ما بیاموزد؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه به نقل از فردانیوز، تأثیرگذاری مثبت و ایجاد روندی رو به رشد و پایدار در مدیریت و سازمان‌دهی نیاز به الگوها و قوانین مهم و با اهمیتی دارد. الگوهایی که پیش از هر چیز باید با فرهنگ و تمدن و نوع نگاه جامعه‌ی هدف مورد نظر هم‌خوانی داشته باشد و نه با کسی که این رویه‌ها زاییده‌ی فکر و اندیشه اوست؛ چراکه اگر نوع نگاهی که یک فرد به جامعه خویش دارد و حتی شاید تبعات مثبتی نیز برای آن جامعه به بار آورده باشد، در جامعه دیگری که ارزش‌ها و تعاملات آن با اجتماع نخست نابرابر و یا حتی متضاد است، اجرا گردد بی‌گمان جامعه دیگر را نه تنها در مسیر بهبود قرار نخواهد داد بلکه رو به افول و تناقض اندیشه‌ها خواهد برد. از این روست که اگر لباس زیبایی یافتیم که واژه‌ها و عبارات آن را پرطمطراق جلوه می‌داد باید به قامت متناسب آن بیاندیشیم نه کارکردهای فعلی آن جامه!

اگر نمایشگاه کتابی برگزار شود یا حتی وارد یک کتاب‌فروشی ساده نیز شوید، با انبوه کتبی که درباره رسیدن به موفقیت نوشته شده‌اند و البته عمدتاً رویکرد روان‌شناسانه دارند مواجه خواهید شد. اغلب این کتاب‌ها یا مجموعه‌های مشابه، ادعا می‌کنند که رمز و راز موفقیت و نیل به پیروزی و رستگاری را در خود جای داده‌اند و به مخاطب چنین القا می‌کنند که با مطالعه آنها و تکیه بر نفس و بنیان‌های خود چنین مسیری را خواهد پیمود. در بین نویسندگان این کتاب‌ها نام‌های آشنایی چون راینز، وین دایر، لوییز هی و ... به چشم می‌خورد و البته در بین آنها «برایان تریسی» جایگاه خاصی دارد.

در خبرها آمده است که برایان تریسی نویسنده و متفکر مشهور ـ که دست کم نام کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده»ی او را شنیده‌اید ـ به زودی به ایران خواهد آمد تا در سمیناری با عنوان بمتنی بر خودش به سخنرانی بپردازد. تریسی یکی از نویسندگان و سخنرانان مشهور در حوزه مدیریت، رهبری، کسب و کار و موضوعاتی نظیر اینهاست و از جمله متفکران با رویکرد Self Help می‌باشد. بازار کتاب ایران نیز همانند بسیاری از کشورهای جهان که تألیفات و سخنرانی‌های او بدانها راه یافته است، تحت تأثیر ترجمه‌های مختلفی از کتب او قرار دارد و اغلب این مجموعه‌ها با شعارهایی جذاب و محتوایی انگیزشی سعی در القای تفکرات و اندیشه‌های خود در ذهن مخاطب دارند. این نوشته‌ها و کتب که امروز دیگر به یک جریان فرهنگی تبدیل شده است به شدت در ذهن برخی از افراد جامعه تأثیر گذارده و رویکردهای کارکردی مختلفی بدانها داده است.

یکی از کلیدی‌ترین نظریات این جریان، قانون جذب است . قانون جذب یا نظریه راز، همان قانون جاذبه عمومی در حیطه افکار است. این قانون می گوید تمام چیزهایی را که ما تصور می کنیم، به سوی ما جذب می شوند. انسان همه امکانات مادی و معنوی از قبیل مردم، شغل، شرایط زندگی، ثروت، سلامتی و غیره را با قدرت فکر خود جذب می کند و می توان زندگی را به طور کلی، تجلی افکار انسان دانست که به وقوع می پیوندد و در این صورت این انسان است که اراده می کند به آرزوهایش برسد و به هر چیزی فکر کند، به آن می رسد. بنابراین طبق این نظریه، شما می‌توانید در سه گام خواستن، باور و تجسم به آرزوهای خود دست پیدا کنید. درباره پیشینه این قانون، نظریه پردازان آن می گویند حکمرانان و بزرگان نه تنها این راز را می دانستند، بلکه مورد استفاده نیز قرار می دادند، اما از آنجا که می دانستند در صورت کشف این راز، همه از آن استفاده می کنند، سعی در مخفی کردن آن داشتند.

اما به بهانه حضور او در ایران و ایجاد موقعیتی مستقیم برای سخنرانی حضوری او در کشورمان، به سؤالی کلیدی می‌پردازیم: آیا به واقع رویکرد چنین نویسنده‌ای و نویسندگانی بر اساس الگوهای متناسب ایرانی و اسلامی است؟ پاسخی که باید به این پرسش داد، ریشه در عرفان‌های نوظهور و حواشی مربوط به آن دارد. علی محمدی از اساتید و کارشناسان این حوزه در این زمینه می‌گوید: «برایان تریسی قانون جذب را مطرح می‌کند و معتقد است انسان برای موفقیت می تواند انرژی های کهکشان را جذب کند و یا اینکه به هر چیز فکر کنی، برایت اتفاق می افتد و این در حالی است که در اسلام معتقدیم هرچه خدا خواست همان می شود توفیق را خدا می دهد».

همچنین در این زمینه حجت الاسلام شریفی دوست ـ عضو کارگروه عرفان‌های نوظهور نهاد رهبری در دانشگاه‌ها ـ در باره اشکالات فلسفی و علمی تئوری جذب اظهار می‌کند: « ر این فرضیه، اشکالات گوناگونی وارد است. اولین اشکال، عدم عمومیت و شمول این فرضیه است. مدعیان این نظریه آن را به عنوان قانون مسلم و تخلف ناپذیر می پندارند، در حالی که بسیاری از افراد اهدافی داشته­ اند اما به مراد خویش دست نیافته ­اند. اشکال دیگر، نگاه غیرارزشی نظریه پردازان جذب به امر خوب و بد است. در این نظریه حرفی از خوبی و بدی زده نمی شود و صرفا خواست و میل انسان ملاک است. اشکال سوم، تاکید این فرضیه مطلوب های حسی و مادی و زودگذر و نادیده گرفتن گرایشات معنوی انسان است. اشکال دیگر که به صراحت در فیلم راز عنوان می‌شود، عدم ابطال‌پذیری آن است. از نکات عجیب این است که هیچ گاه نمی توان این فرضیه را ابطال کرد، زیرا تا آخرین لحظه عمر، فرد باید منتظر باشد تا شاید آن لحظه، لحظه رسیدن به آرزویش باشد. اشکال دیگر، توجه به آمال و انگیزه های انسان است و عدم توجه به اقدام عملی، برنامه ریزی و مشورت است. نکته دیگر این که اگر این گفته مدعیان جذب را بپذیریم که بزرگان بشریت این نظریه را فهمیده بودند، ولی آن را فاش نکردند، چگونه ناکامی ها و شکست های آنها را توجیه می کنند».

از بُعد دیگر باید به جنبه کارکِردی این مسأله نیز توجه نمود. آیا افرادی که به سمت و سوی کتاب‌های نوسندگانی چون برایان تریسی متمایل می‌شوند واقعا باور دارند که با خواندن یک کتاب دربرگیرنده رگه‌هایی از عرفان‌های نوظهور، می‌توانند زندگی خود و خانواده‌شان را متحول کنند؟ امروز که تریسی در کشور ما حضور پیدا می‌کند و برای چند صد مدیر در رده‌ها و صنوف مختلف سخنرانی می‌کند، آیا این امر امید روشنی به اصلاح نظام مدیریت و سازمان‌دهی در کشور ایجاد می کند و اساسا از یک همایش این چنینی، چیزی بر می‌آید؟! آیا به قدر کافی الگوهای عمیق بومی و مکتبی خود را در مدیریت داده‌کاوی و تجزیه و تحلیل و عملیاتی کرده‌ایم که امروز به مکتب‌های غیر متناسب با معیارهای اصلی و اندیشه‌ای خویش روی آورده‌ایم؟