روزنامه باید کار ژورنالیستی کند نه که باج بگیرد!/مکانیزم دولتی باید بهطور کامل از تولیدات فرهنگی کنار رود
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از ایسنا، مشکلات اقتصادی نشریات، تخصصی بودن نشریات سینمایی، اشتباه بودن دخالت بخشهای دولتی در کار فرهنگی، تأثیر نشریات شهرداری بر فضای انتشار مجلههای کشور، وجود فضای مجازی بهعنوان جدیترین رقیب نشریات کاغذی، انتقاد از خروجی عملکرد برخی نشریات سینمایی و بسیاری از موضوعات دیگر، بهعنوان جدیترین مشکلات نشریات سینمایی مطرح شدهاند.
برای بررسی فضا و مشکلات این گروه از نشریات، نشست «آسیبشناسی نشریات سینمایی» با حضور علی معلم - مدیر مجلهی دنیای تصویر و یکی از مدیران کافه سینما -، حسین معززینیا - سردبیر مجلهی همشهری 24 -، محمد سلیمانی - سردبیر هفتهنامهی جهان سینما -، امیر قادری- منتقد سینمایی و یکی از مدیران کافه سینما - و محمدحسین فرحبخش - تهیهکننده سینما - در خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) برگزار شد.
نشریات تخصصی از نظر اقتصادی مشکل دارندمحمد سلیمانی در این نشست با بیان اینکه وضعیت همهی نشریات از بعد اقتصادی تقریبا یکسان است، گفت: موضوعی که باید بررسی شود این است که آیا نشریات سینمایی که خودشان را نشریات تخصصی میدانند مشخصات نشریات تخصصی را دارند یا خیر، چون نشریات تخصصی از نظر نوع مخاطب، ویژه هستند و با توجه به این مخاطب، خوراک مورد نظر آنها را در قالب یک نشریه ارائه میکنند. اگر بپذیریم که نشریهی سینمایی یک نشریهی تخصصی، هنری است آن وقت کسانی که امکانات توزیع میکنند باید به نشریهی تخصصی سینمایی بهعنوان نشریهای که مخاطبان محدودتری دارد، امکانات بیشتری اختصاص دهند تا این نشریه بتواند نگاه تخصصی خود را حفظ کند.
سردبیر هفتهنامهی جهان سینما ادامه داد: نشریهی سینمایی که نشریهی تخصصی است، نباید مجبور شود برای جذب مخاطبان از محیطهای غیرمرتبط هر مطلب و عکسی را منتشر کند. محتوای این نشریات باید در سطح مخاطبانشان باشد و برای آنها احترام قائل شوند.
او با اشاره به اینکه بسیاری از نشریات تخصصی در آستانهی تعطیل شدن قرار دارند، اظهار کرد: نشریات تخصصی از بعد اقتصادی با مشکل مواجه هستند، اگر بعضی از این نشریات برخی حمایتها را دریافت نکنند از نظر ریختشناسی، قالب، فرم، کاغذ و ... نمیتوانند خود را حفظ کنند.
رویارویی نشریات با یک بحران عمومیدر ادامهی این نشست، حسین معززینیا - سردبیر نشریهی همشهری 24 - با بیان اینکه وضع نشریات چه در حوزهی تخصصی و چه در حوزهی غیرتخصصی اساسا وضع بدی است، تصریح کرد: یک شرایط چندگانه موجب وجود یک بحران شده است. این بحران در حوزهی فروش فیلم و کتاب نیز دیده میشود و اساسا در تولید و فروش محصول فرهنگی - هنری بهصورت مکتوب و غیرمکتوب وجود دارد. رخوت و بیحوصلگی در خرید این محصولات، تحولات سیاسی کشور و وضعیت اقتصادی مردم، همگی در این بحران تأثیرگذارند.
وی ادامه داد: با یک بحران عمومی مواجه هستیم و نمیتوانیم تفکیکی در آن قائل شویم، بهطور مثال در گروه مجلات همشهری زمانی که فروش کاهش مییابد، پرتیراژترین مجله تقریبا همانقدر افت فروش دارد که کمتیراژترین مجلات دارند. ممکن است از نظر عددی کمی متفاوت باشند، اما این افت در همهجا احساس میشود.
معززینیا وجود نشریات دیجیتال و فضای سایبری را یکی دیگر از مشکلات نشریات مکتوب دانست و گفت: برای این موضوع باید یک فکر جدی کرد، همین حالا بسیاری از سایتهای سینمایی از نظر مخاطب و بازدید با نشریات مکتوب در حال رقابت هستند و این موضوع خود به خود فضای اینتراکتیو و مشارکت مخاطب را فراهم میکند و بهگونهای دستور زبان ماجرا عوض میشود.
او با اشاره به اینکه بهجز بحرانهای عمومی، نشریات سینمایی دو مشکل مختص به خودشان را هم دارند، توضیح داد: یکی اینکه سینما موضوعی است که همه فکر میکنند میتوانند دربارهاش نظر تخصصی بدهند و کمتر کسی این را میپذیرد که سینما یک مقولهی تخصصی است و موضوعی به نام نگاه تخصصی به نشریات سینمایی در کشور وجود ندارد. یکی از دشواریهای نشریات سینمایی، این است که تخصصی کردن این حوزه بسیار سخت است.
سردبیر نشریهی همشهری 24 بیان کرد: از جنبهی دیگر که جنبهی رقابت اقتصادی و جذب مخاطب است نیز ما دچار آسیب هستیم، بهطور مثال من تلاش میکنم اعتماد یک فرد را که اعلام کرده است با هیچ رسانهای مصاحبه نمیکند، جلب و با او مصاحبه کنم، بعد از انتشار مصاحبه، میبینم بسیاری از مجلات بدون انجام مصاحبه، عکس او را صفحهی اول چاپ کردهاند. مخاطب هم در نگاه اول، تفاوتی بین یک نشریهی تخصصی و چنان نشریهای نمیبیند.
معززینیا با بیان اینکه سینما دارایی عام همه است، گفت: همه دوست دارند از جذابیت سینما استفاده کنند، عکس یا حتا نقل قول از افراد مشهور این حوزه، دارایی عمومی حساب میشود، در صورتی که در سایر نشریات اینگونه نیست.
او با اشاره به انتشار مجلهی «فیلم» بهعنوان تنها مجلهی سینمایی برای سالهای طولانی، توضیح داد: مجلهی «فیلم» ظرفیتهای یک دوران از انتشار مطالب سینمایی در ایران را در خود متمرکز کرد، به این دلیل که در آن زمان نشریهی دیگری در زمینهی سینما منتشر نمیشد. در نتیجه، مجلهی «فیلم» همهی آن چیزی بود که ما میتوانستیم در کشور داشته باشیم. در طول سالها، نشریهی سینمایی دیگری در کشور متولد نشد، در نتیجه تیم سینمایینویس حرفهیی دیگری که نگاه و سلیقهی دیگری بهجز مجلهی «فیلم» داشته باشند، تربیت نشد.
وی با اشاره اینکه پسندیدن سلیقهی مجلهی «فیلم» موضوع دیگری است و ما کاری با آن نداریم، اظهار کرد: مجلهی «فیلم» یک تیم سینمانویس حرفهیی مخصوص به خود را تربیت کرد و به هر حال، بعد از مجلهی «فیلم» چنین جریانی هیچگاه در کشور ما استمرار پیدا نکرد، چراکه نشریهی مستمری نداشتیم. به همین دلیل، یکی از بحرانهای امروز ما این است که سینمانویسهای حرفهیی را که دغدغهشان این کار باشد، نداریم و نویسندههای ما بهشدت بیانگیزهاند. این بیانگیزگی و نداشتن پشتوانهی خوب اقتصادی موجب شده است که نویسندگان ما مشغول کارهای دیگری شوند و جذابیت و موضوعیت حرفهی نقد فیلم برایشان از بین برود.
معززینیا با بیان اینکه تعداد نشریات سینمایی که متفاوت باشند کم است، افزود: بسیاری از نشریات همان الگوی مجلهی «فیلم» را با تغییراتی تلاش کردند ادامه دهند، در حالی که در جهان اینگونه نیست. اگر به الگوی جهانی نگاهی بیندازیم میبینیم نشریهی تخصصی، نشریهی نخبهگرای سینمایی، نشریهی مردمی، نشریهی ویژهی زنان دوستدار سینما و انواع دیگر قالبها را داریم و تمام اینها با موفقیت منتشر میشوند، اما در ایران، به این دلیل که الگوی مجلهی «فیلم» غالب شد، نشریات دیگر نتوانستند نگاه دیگری به سینما داشته باشند.
سینمای دههی 60؛ دوران نامطلوب سینماهمچنین محمدحسین فرحبخش - تهیهکنندهی سینما - با تأکید بر اینکه نشریهی سینمایی نمیتواند کاری خارج از سینما انجام دهد، گفت: ما اول باید به سینمای دههی 60 برسیم، سینمای این دهه برخلاف آنچه دیگران فکر میکنند، از نظر من دوران ننگین سینمای ایران است نه دوران طلایی. علت این نظر هم این است که در آن زمان، کسانی در رأس کار آمدند که تفکر خودشان را حاکم کردند و بهگونهای سینما را بار آوردند که یا همانی که ما میگوییم یا از سینما بروید بیرون.
او ادامه داد: در این میان، یکسری رانتخوار که از اینها بهره بردند، سینمای دولتی را پایهگذاری و سینمای مردمی را نابود کردند.
وی با تأکید بر اینکه یک نشریهی سینمایی میخواهد عکسالعمل اتفاقاتی را که در سینما رخ میدهد در اختیار جامعه بگذارد، اظهار کرد: زمانی که فضای سینما خنثی باشد، چگونه میتوان روزنامه یا مجلهی فعالی داشت؟
فرحبخش با اشاره به تیراژ بالای مجلهی «فیلم» در سالهای ابتدایی فعالیتش، گفت: در حال حاضر نشریهای داریم که برای سبزیفروشی هم از آن استفاده نمیکنند؛ اما ممکن است کسی که در زندان انفرادی باشد آگهیهایش را هم بخواند، چون چارهای ندارد. بنابراین اگر میگویند سینمای دههی 60 بینندهی میلیونی داشت، برای این است که پارکهای ما ساعت هشت شب تعطیل بودند، یکی و نصفی شبکهی تلویزیونی داشتیم و هیچ امکانات دیگری نبود، به همین دلیل، مردم بهجز فیلمهایی که ما میساختیم چیز دیگری نداشتند.
این تهیهکنندهی سینما ادامه داد: بسیاری از فیلمهای دههی 60 قابل دیدن نیستند و بیشتر از 20 فیلم خوب متعلق به آن دهه وجود ندارد. سینما از زمان مرحوم «سیفالله داد» تکانی خورد و بعد از آن بلافاصله این تحول در نطفه خفه شد تا سال گذشته؛ به نظر من، سال گذشته سینمایی بود که میشد به اندازهی کافی روی آن کار کرد، اما متأسفانه بلافاصله به قهقرا رفتیم و امسال که از قهقرا هم عقبتریم.
او با اشاره به اکران فیلمها در سال 92، اظهار کرد: نشریات سینمایی قرار است با فیلمهایی که در سال 92 اکران میشوند چه کنند؟ این فیلمها قابل دیدن هستند؟ البته مقصر این موضوع فیلمساز نیست، بلکه مدیریتها هستند.
وی با بیان اینکه در این شرایط، نشریههای خصوصی محتاط میشوند، گفت: خود مجلهی «فیلم» بسیار محتاطانه عمل میکند، «دنیای تصویر» نسبتا بهتر است و نشریهی روزانهمان هم که ... است و به درد ... هم نمیخورد. من معتقدم اول اقتصاد، بعد فرهنگ؛ کسانی که میگویند اول فرهنگ، واقعیت را نمیگویند، نشریه باید تبلیغ بگیرد تا بتواند درآمد داشته باشد.
روزنامه باید کار ژورنالیستی کند نه اینکه باج بگیرد!فرحبخش با اعتقاد به اینکه روزنامه یک کار غیرمتعارف است، تصریح کرد: سینما وقتی غیرمعمول میشود و درام شکل میگیرد، جذابیت پیدا میکند. سینمایی که درون آن درام نیست، چگونه قرار است جذابیت داشته باشد؟ روزنامه قرار است ژورنالیستی کار کند نه اینکه با گرفتن باج، یکسری اتفاقات را انعکاس دهد و ادای انسانهای فرهنگی را درآورد، این میشود استفادهی ابزاری کردن.
او گفت: در عین حال، تعداد زیادی در زمینهی سینما نشریه داریم که مهم نیست من آنها را قبول داشته باشم یا نداشته باشم، مهم این است که درون آنها مطلب هست. مثلا من با مجلهی «فیلم» اختلاف نگاهی دارم، اما مجلهی وزینی است و چون من اختلاف دارم نمیتوانم بگویم بد است.
فرحبخش با تأکید بر اینکه نشریات سینمایی باید از ترس و محافظهکاری دست بردارند، اظهار کرد: اصل این ماجرا نیز مسئولان هستند، ملت ایران نگاه فرهنگی بسیاری از مسئولان امر را قبول ندارد، چه متدینان چه غیرمتدینان. این آدمهایی که تحت عنوان متدینان ناراحتند، ربطی به این قشر ندارند، ممکن است یک درصد جامعه این نگاه را داشته باشد مانند آقای سلحشور که آنها نیز محترماند و میتوانند نروند فیلمها را ببینند.
وی اضافه کرد: اگر من در خانوادهی متدین زندگی میکنم که در اطرافم همه حجاب دارند، اهل نماز شب هستند، آنها این نگاه افراطی را قبول ندارند و باید ببینیم آن نگاه بسته از کجا میآید که تحت عنوان متدین خود را مطرح میکند.
نشریات سینمایی؛ موفقترین نشریات خصوصیدر ادامهی این نشست، علی معلم با تأکید بر اینکه نشریات سینمایی موفقترین نشریات تخصصی هستند، اظهار کرد: این موفقیت بهدلیل آن است که ارتباط مردم با سینما، ارتباط بهتر و جدیتری نسبت به 10 سال گذشته است. بعد از انقلاب، علاقهمندان به سینما قوی بودهاند و تعدادشان آنقدر بوده است که توانستهاند نشریات خصوصی را سر پا نگه دارند.
مدیر مجلهی دنیای تصویر ادامه داد: مجلهی «دنیای تصویر» از ابتدای ورودش با قطع یارانهها مواجه بود و اگر امروز «دنیای تصویر» وجود دارد، دلیلش این است که مخاطبانی حضور دارند که این مجله را میخرند یا به آن آگهی میدهند.
وی با اعتقاد به اینکه موفقیت نشریات سینمایی نسبت به حوزههای دیگر به علاقهمندی مخاطبان به سینما برمیگردد، بیان کرد: این علاقه به سینمای ایران اعم است چون بسیاری فکر میکنند اگر نشریات ضعیف هستند، بهدلیل این است که سینما ضعیف شده، در حالی که سینما در کلیتش ضعیف نیست. ممکن است مردم از فیلمهای سینمایی امسال استقبال نکنند، اما از سینما در مفهوم کلیاش استقبال میکنند. همانقدر که فیلمهای داخلی در دسترس مردماند، فیلمهای خارجی نیز هستند. دنیا عوض شده و چیزی به نام اینکه ما سینمای خودمان را داشته باشیم وجود ندارد، سینما یک مفهوم کلی است و اگر ما فیلم خوب داشته باشیم در همان مفهوم سینما قرار میگیرد.
او با اشاره به اینکه مردم فیلم ایرانی را دوست دارند، یادآوری کرد: کسانی که میگویند این سینما بیننده ندارد و با سینما مخالفت میکند، آمار جعلی ارائه میدهند. این سینما بینندهی خاص خود را دارد پس DVDها را چه کسی میخرد؟ سینما نساختهایم و میگوییم مردم سینما نمیروند؟ مردم کدام سینما بروند؟ چگونه از فیلم ایرانی استقبال کنند؟
سینما را رها کنندمعلم با بیان اینکه مردم سال گذشته، از میان فیلمهای اکرانشده پنج فیلم را دیدند، گفت: این فیلمها حدود 800هزار عدد فروش اسمی در سینمای خانگی داشتهاند بهجز فروش قاچاق آنها، اما متأسفانه این سودها به سینمای ایران نمیرسد، اگر تهیهکنندهی ایرانی بتواند از سود ناشی از ساخت فیلمش متمتع شود حتما این سینما کارکرد اقتصادی خواهد داشت.
یکی از مدیران کافه سینما با اشاره به اینکه همه بهگونهای دربارهی سینما حرف میزنند که انگار این سینما باید حتما یک ولی داشته باشد، توضیح داد: سینما را رها کنند و بگذارند رابطهی بین سینما و مردم شکل بگیرد، آنوقت بهطور طبیعی ممکن است یک فیلم سود یا ضرر کند یا حتا اگر نشریهای خوب نباشد چاپش متوقف شود.
او با بیان اینکه نشریهی کاذب و نشریهی واقعی داریم، اظهار کرد: تعداد نشریات واقعی به عدد 40 هم نمیرسد. فکر میکنم اگر شرکتهای هواپیمایی وجود نداشتند، بسیاری از این روزنامهها منتشر نمیشدند، چون اغلبشان شبیه هم هستند و جهان این نشریات، جهانی تقلبی است.
معلم با یادآوری اینکه در سطح جهانی نیز نشریات خوب سینمایی کم هستند، گفت: بخشی از ریزش نشریات، جهانی است و صرفا به کشور ما مربوط نمیشود؛ اما در جدیت، معناسازی و تحلیلسازی در موضوع، ماندگاری یک نشریه مطرح میشود.
او با اشاره به اینکه قدرت خانوادهها برای خرید نشریات کم شده است، اضافه کرد: در زمینهی سینما، تأثیر فشار اقتصادی آنقدر نیست که به تعطیلی نشریات منجر شود؛ اما در زمینههای دیگر، بسیاری از نشریات در حال از بین رفتن هستند.
مکانیزم دولتی باید بهطور کامل از تولیدات فرهنگی کنار رودمعلم با تأکید بر اینکه واقعیت فقط در بخش خصوصی بهدست میآید، گفت: حالا وقت این است که مکانیزم دولتی بهطور کامل از تولیدات فرهنگی کنار رود. در هیچ جای دنیا دولت، شهرداری، استانداری و سازمان دولتی نشریه تولید نمیکند، تنها مشارکتش فقط بهصورت کمک است، اما در ایران، هم انجام میدهند هم میگویند که جزو وظایف ذاتیمان است. نشریهی دولتی بیمعناست البته به هیچوجه منظور دستاندرکاران این نشریات نیست، چراکه بسیاری از نویسندگان خوب ممکن است در این نشریات کار کنند.
او ادامه داد: دخالت دولتی در کار فرهنگی از اول هم اشتباه بوده، مردم به سینما و نشریات خصوصی علاقهمندند و دلیل اینکه ما امروز فعالیت میکنیم همین است.
وی با بیان اینکه نشریات باید سازوکار اقتصادی داشته باشند تا بتوانند در پناه آن، حرفهایی را که میخواهند بزنند، اظهار کرد: نشریات با چند غول طرف هستند؛ غول مواد اولیه که همان مشکل تأمین کردن کاغذ برای نشریات با قیمتهای وحشتناک است، غولهای نظارت که این کار فقط توسط یک دستگاه انجام نمیشود و چندین دستگاه نظارتکننده وجود دارند، غول توزیع که بیتوجهی سازمانهای دولتی نسبت به پخش نشریات را درپی دارد، برای مثال در برخی شهرستانها، شهرداری اقدام به جمعآوری بسیاری از دکهها کرده و این موجب شده است که مخاطبان شهرستانی نتوانند به نشریات دسترسی داشته باشند.
معلم با اشاره به قطع شدن روابط نشریات سینمایی و سینما، بیان کرد: در حالی که معمولا سینما، نشریات سینما را نگه میدارد، حتا اگر نقد علیه آن بنویسید، در حال حاضر رابطهی نشریات و سینمای ایران بهدلیل موقعیت اقتصادی ضعیف بخش خصوصی به کمترین حد رسیده است. بنابراین سینما رابطهاش را بهعنوان پشتیبانی مطبوعات خصوصی از دست داده است؛ اما با همین وضعیت فلاکتبار، باز نشریه وجود دارند و فیلم هم تولید میشود.
در ادامه این نشست، امیر قادری - منتقد سینما - با ابراز خوشحالی از اینکه میزگرد «آسیبشناسی نشریات سینمایی» در پایان یک دوره برگزار شده است، گفت: دولت زمانی که پول داشته باشد میخواهد از پولش بهعنوان ابزار قدرت استفاده کند و چون دیگر پولی وجود ندارد، دورهی آدمهای بیاستعداد تمام شده و کل اهرمهای کنترل در حال از بین رفتن است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر به فضای اینترنت وارد شدهایم و فضای اینترنت فضای استعداد است، تصریح کرد: در فضای اینترنت نه کاغذ رنگی به درد میخورد و نه کادر، در لحظه باید بهترین تصمیم گرفته شود. در فضای اینترنت رانت کارآمد نیست و رسانهها برای ماندن یا باید خبرساز باشند یا گفتمانساز. همچنین رسانهها برای کسب موفقیت باید دنبالهروی پسند مخاطب و در عین حال، سلیقهساز برای مخاطب باشند، چراکه صرف دنبال کردن سلیقهی مخاطب موجب میشود پس از مدتی مخاطب از رسانه جلو بزند.
مشارکت دولت در تولیدات فرهنگی؛ رسم ناپسند کشور مادر ادامه، معززینیا دربارهی لزوم کنارهگیری دولت از تولیدات فرهنگی و هنری، بیان کرد: مشارکت دولتی در تولیدات فرهنگی و هنری رسم ناپسند کشور ماست و در اصل بحث، شکی وجود ندارد؛ اما دربارهی موسسهی همشهری باید این توضیح را بدهم که همشهری یک شرکت مطبوعاتی است و وابستگی آن به شهرداری فقط در حد نظارت شهرداری بر این موسسه است. هیچ ردیف بودجهای از طرف شهرداری به موسسهی همشهری تعلق نمیگیرد، بلکه برعکس، همشهری در پایان سال بخشی از درآمدش را در اختیار شهرداری قرار میدهد. این موسسه یک شرکت ثبتشدهی مستقل است و مدیران آن تصمیم گرفتهاند علاوه بر روزنامه، مجله نیز منتشر کنند و دقیقا مدل موسسات مطبوعاتی بزرگ دنیا را داشته باشند و هدفشان این است که به حد نشریات استاندراد برسند و قصد رقابت با نشریات خصوصی را ندارند، بلکه میخواهند استانداردها را بالاتر ببرند.
او اظهار کرد: موسسهی همشهری در میزان تیراژ اصلا شوخی ندارد و کاهش تیراژ هر نشریه موجب جریمهی آن نشریه میشود. اسم این نشریات، نشریات شهرداری نیست و تصوری هم که وجود دارد مبنی بر پرداخت حقالتحریر 100هزار تومانی کاملا اشتباه است، سقف حقالتحریری که امکان پرداختش در موسسهی همشهری وجود دارد صفحهای 35هزار تومان است.
در میان این بحث، معلم با بیان اینکه کسی که میخواهد بهزور دیگران را آگاه کند، مشکل دارد و تمام دیکتاتوریها از همین جا شروع شدهاند، گفت: منابع عمومی را در جایی که مربوط به وظایف یک سازمان نیست، نمیتوان به کار برد. از نظر من، نشریاتی هم که در زمانهی یارانه متولد شدند، دولتی بهشمار می آیند، چراکه با یارانه رشد کردند. بحث کیفیت چیز دیگری است، اما در هیچ جای دنیا شهرداری اقدام به تولید نشریه نمیکند.
قادری نیز با طرح این پرسش که آیا موسسهی دولتی برای تولید محصولات فرهنگی آدمهای همسو با خود را انتخاب میکند یا با استعدادترینها را؟ بیان کرد: روی این موضوع تأکید میکنم که دربارهی نشریات شهرداری فقط بهعنوان یک نمونه صحبت میکنیم؛ اگر موسسهی همشهری مجبور بود، با استعدادترینها را انتخاب میکرد یا با استعدادترین حرفگوشکنها را؟ اینجاست که دیگر نمیشود به این گفت اقتصاد بخش خصوصی.
در این میان، معززینیا که صحبتهایش نیمهکاره مانده بود، گفت: من از آقای امیر قادری سوال دارم، اگر به این نوع نشریات اعتراض دارند، چرا خودشان نویسندهی ثابت چنین نشریاتی میشوند؟
قادری پاسخ داد: من از دوماه پیش با این نشریات قطع همکاری کردهام. پس من الان در موقعیتی قرار دارم که با هیچ نشریه اینطوری همکاری نمیکنم. همه در طول یک بازهی زمانی به تجربیاتی دست پیدا میکنیم و به نتایجی میرسیم. وظیفهای که این نشریه داشت این بود که همهی روشنفکران را در یک گروه جمع کند. نشریهای که با بودجهی عمومی منتشر میشود نمیتواند گفتمانساز باشد و وقتی که یک نشریه همهی روشنفکران را درون خود جمع کند، آن نشریه نمیتواند موثر باشد، چراکه آن چیزی که درون مخاطب اثر میگذارد در یک نظر فردی است که در این سازمان بهدست نمیآید. من تلاش کردم در طول زمان که با این نشریه همکاری میکنم بهترین مطلبم را بنویسم، اما هیچ تأثیری ندیدم.
در ادامه، معززینیا با تأکید دوباره بر اینکه موسسهی همشهری یک موسسهی خصوصی مطبوعاتی است، گفت: بسیار کجسلیقگی است اگر بین تولیدات دولتی معمولی داخل کشور با تولیدات این موسسه تفاوتی قائل نباشیم.
او با بیان اینکه همهی نشریات کشور یکسری خط قرمزهای مصوب دارند، تصریح کرد: ما عضو یک شرکت مطبوعاتی مستقل هستیم، اما تمام کسانی که میتوانند دربارهی فعالیتهای شهرداری نظر بدهند میتوانند دربارهی ما هم نظر بدهند و این، دایرهی خط قرمز ما را به اندازهی تعداد آدمهایی که با شهرداری سروکار دارند افزایش میدهد.
وی ادامه داد: یکی دیگر از معضلاتی که در نشریات دولتی وجود دارد، این است که مدیرانی مراکز فرهنگی ما را اداره میکنند که متأسفانه شناخت فرهنگی ندارند و نمیخواهند هم حوزهی فرهنگ را بشناسند.
در ادامهی این نشست، سلیمانی با بیان اینکه اگر استقلال نشریات تحقق پیدا کند، یارانهها بهطور کامل میتوانند کنار بروند، تصریح کرد: یک نشریه تا زمانی که احساس استقلال نکند و نتواند آن چیزی را که فکر میکند درست است انجام دهد، در جذب مخاطب قطعا دچار مشکل خواهد شد. بهترین نشریات تخصصی در شرایطی میتوانند منتشر شوند که فشارها و خط قرمزها کمتر شوند.
وی ادامه داد: کسی که در یک نشریهی تخصصی فعالیت میکند، میتواند تنها شغلش همین باشد و مجبور نباشد با چند جا همکاری کند و هر که از ذهن خودش را در جایی بگذارد.
او دربارهی هفتهنامهی «سینما» گفت: این هفتهنامه، نشریهای بود که مانند مجلهی «فیلم» از سالها قبل منتشر میشود و جزو اولین نشریات سینمایی بهشمار میآید؛ اما وقتی نتوانست گروه اولیهی خود را تأمین کند و از نقاط مختلف به آن فشار آمد، بارها تیم مدیریتی خود را تغییر داد و در نهایت، از هم پاشید. اگر این اتفاق نمیافتاد آن نشریه میتوانست در کنار نشریات سینمایی دیگر به کار خود ادامه دهد.
فضای مجازی؛ رقیب جدی نشریاتسلیمانی افزود: وجود فضای مجازی و سایتهای سینمایی یکسری از مخاطبان پروپا قرص نشریات سینمایی را جذب خود کرده است.
در میان این بحث، قادری اضافه کرد: ورود اینترنت، خصوصی شدن، تحریم، باز شدن خط قرمزها و ... همه با هم در ایران در حال رخ دادن است و همین هم زمانی قضیه را خیلی پیچیدهتر میکند.
سلیمانی نیز اظهار کرد: در این شرایط، این سوال در ذهن ما پیش میآید که آیا همهی اینها میتواند از نشریات سینمایی شروع شود؟ من میگویم میشود اگر ما بتوانیم خبرنگار خود را تأمین کنیم تا بتوانیم به آنها اتکا کنیم، میتوان همهی اینها را از نشریات سینمایی شروع کرد.
در ادامه، معلم با بیان اینکه رقابت در بازارهای دنیا بسیار جدی است، گفت: چیرگی دستگاههای دولتی و عمومی و دخالت آنها در حوزهی فرهنگ موجب شده است که سازمانهای یکسره فعال را پیدا نکنیم. سینما از روز اول با نشریه متولد شده و تنها هنر در جهان است که بدون نشریه معنا ندارد، اما ما در این حوزه، نشریهای بالای 30 سال سن در ایران نداریم و این حیرتانگیز است.
فرحبخش پس از سخنانی در انتقاد به عملکرد نشریهی روزانهی سینمایی کشور و همچنین با تأکید بر اینیکه هیچ کاری بدون نقد نمیتواند سازنده باشد، ولی نقدی که کسی دیگری دیکته نکند اظهار کرد: نقد توهینآمیز، نگاهها را به سمت تخریب پیش میبرد آنوقت ما هم پاسخ میدهیم، مثلا «انجمن منتقدین» را منتقدان درجهی یک قبول ندارند.
او با بیان اینکه نشریه باید با اقتصاد اداره شود، تأکید کرد: اقتصاد نباید ابزار باشد تا کسی را که میخواهیم بالا ببریم و کسی را که نمیخواهیم پایین بیاوریم.
آیندهی نشریات سینمایی چه میشود؟در پایان این نشست، سلیمانی دربارهی آیندهی نشریات سینمایی، اظهار کرد: اگر شرایط موجود اقتصادی و مسائل نظارتی قرار باشد به همین منوال پیش روند گمان میکنم، بسیاری از نشریات تخصصی سینمایی ما امکان انتشار نخواهند داشت. نشریات در صورتی میتوانند به فعالیتشان ادامه دهند که در لحاظ کردن مسائل نظارتی موضوع استقلال نشریات سر جای خود قرار گیرد و گردانندگان نشریه بتوانند نیازهای مخاطب را آنطور که فکر میکنند درست است تأمین کنند، اگر این نیازها تأمین شوند میتوانند در کنار رسانههای مجازی موجود نیز به فعالیتشان ادامه دهند.
او با اشاره به اینکه نشریهی خنثی مخاطب ندارد، بیان کرد: هرچه زمان جلوتر رود، رسانههای مجازی با توجه به اینکه محدودیتهای کمتری دارند، به نیازهای مخاطب پاسخ میدهند و نشریات باسابقه نیز نمیتوانند مخاطب را جذب کنند. مخاطب امروزی نگاه خنثی را نمیپذیرد، حتما یک رسانه باید موضع داشته باشد و این فقط در گرو استقلال یک نشریه است. نشریهای که صرفا به انتشار ویژهنامه و گزارش برای یک جشنواره میپردازد، نشریه نیست بلکه یک سوءتفاهم است، چراکه نمیتواند نظرش را دربارهی آن جشنواره یا سازمان برگزارکننده بگوید و مخاطب این را درک میکند. نشریات سینمایی مخاطبان فرهیختهای دارند.
معززینیا نیز دربارهی آیندهی نشریات سینمایی گفت: در بحث خصوصیسازی و استمرار نشریات دولتی اتفاقی نمیافتد و من نسبت به اینکه تغییراتی در این زمینه رخ دهد، خوشبین نیستم. در وضعیت ماهیت خود رسانههای سینمایی تأثیر جدی رسانههای دیجیتال بسیار بیشتر خواهد شد، در حال حاضر مخاطب میتواند در یک سایت یا یک وبلاگ حضور و تأثیر جدی داشته باشد و این چیزی است که در رسانهی کاغذی اتفاق نمیافتد. نشریات کاغذی جنس تأثیرگذاریشان بهمرور زمان متفاوت خواهد بود.
دربارهی این موضوع، قادری با بیان اینکه دنیا در همهی ابعاد در حال تغییر است و اینترنت فقط یک بخش از آن است، اظهار کرد: ایران در صف اول همهی این تغییرات قرار دارد. کامنتهای بسیاری از مخاطبان سایت «کافه سینما» از برخی منتقدان سینما جلوتر است. در آینده، ما چیزی به نام قشر نخبه نخواهیم داشت.
او ادامه داد: ما باید مخاطب را عادت دهیم که مطلب پنجهزار کلمهای را هم در فضای مجازی بخواند. همانطور که دست خط به چاپ تبدیل شد، چاپ هم به رسانهی دیجیتال تبدیل خواهد شد. دورهای خواهد آمد که در آن، کار و کوشش زیادتر میشود.
فرحبخش نیز با اشاره به اینکه بحثی در رشد سریع دنیا نیست، بیان کرد: انتشار نشریات و مجلات کاغذی میتواند در ایران سالهای سال ادامه داشته باشد.
در ادامه نیز معلم با تأکید بر اینکه رسانه مکتوب هیچگاه از بین نخواهد رفت، یادآوری کرد: اگر اینترنت پیوند پایدارتری با مخاطب برقرار کند و اینترنت بارها پرسرعتتر شود، نقش خردمندی هیچگاه از بین نخواهد رفت. خردمندی قابل تقسیم شدن نیست. نشریاتی در آینده باقی خواهند ماند که تولید معنا و محتوای اصیل دارند، نشریات تکراریتر از بین میروند. در آینده، تعداد نشریات کمتر خواهد شد، نشریات سفارشی از بین میروند و جای آنها را فقط نخبگی محض پر خواهد کرد.
او اضافه کرد: اصالت باقی خواهد ماند، روزنامههایی که صاحب دیدگاه فکری نیستند، باید فکری به حال خود بکنند، «کپی، پیست» کردن از روی خبرگزاریها، راهکار روزنامهها نیست؛ روزنامه باید نویسندهی حرفهیی، نظریهی درست و نفوذ داشته باشد. روزنامه، یعنی نفوذ و گفتمان تأثیرگذار.
دیدگاه تان را بنویسید