گزیدهای ازسرمقاله روزنامههای پنجشنبه
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
ستون سر مقاله امروز روزنامه کیهان ،به تشریح نتیجه مذاکرات آلماتی ، با نگاهی به نظر دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر موفقیت ایران در برابر فشارها؛در مقاله از حسام الدین برومند و عنوان« اتهام ما اقتدار ماست ! »اختصاص یافت: این روزها مذاکرات آلماتی در صدر اخبار و تحلیل رسانه ها قرار گرفته و توجهات افکارعمومی به گفت وگوهای ایران و 1+5 معطوف شده است. روز گذشته پس از پایان دو روز مذاکرات میان کشورمان و کشورهای 1+5، دبیر شورای عالی امنیت در نشستی خبری به تشریح این مذاکرات پرداخت و آنچه در این میان قابل اعتناست نکته ای است که دکتر جلیلی بر آن انگشت تاکید گذاشت؛ «آنها- بخوانید غرب- به این نتیجه رسیده اند که باید رویکردشان را تغییر بدهند». البته دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان در کنار این نکته به این مطلب نیز اشاره کرد که؛ «تا نقطه مطلوب فاصله بسیار زیاد است». بنابراین جمع منطقی این دو گزاره حاکی از آن است که جمهوری اسلامی بر اثر مقاومت در برابر فشارهای طرف مقابل موفق بوده و 1+5 فهمیده که ایران از حقوق مسلم خودش عقب نشینی نمی کند و در عین حال این بدان معنا نیست که آنها بهانه تراشی ها و اشکال تراشی های واهی علیه برنامه هسته ای کشورمان را پایان دهند و تا رسیدن به شرایطی منطقی و قانونی، فاصله زیادی وجود دارد. اما سوالی که پیش کشیده می شود یک سوال کلیدی و اصلی است که طی 10 سال مناقشه میان ایران و 1+5 همواره مطرح بوده است؛ «مشکل کجاست؟» و بلافاصله سوال بعدی این است که؛ «راه حل چیست؟» و مذاکرات تا کجا قرار است ادامه بیابد. در این باره گفتنی هایی هست؛ 1- مشکل اول این است که طی 10 سال گذشته و گشوده شدن پرونده هسته ای کشورمان از سوی غرب، سیر ماجرا به وضوح نشان می دهد که آنها هیچ گاه علی رغم ژست حق طلبانه و دیپلماتیک به مسایل حقوقی پایبند نبوده اند.نقطه این نزاع این است که ایران را متهم می کنند قصد دارد به تسلیحات هسته ای دست پیدا بکند و فعالیت جمهوری اسلامی بیرون از بستر صلح آمیز نیز بوده است. اولا؛ الفبای آموزه های حقوقی در تمام نظام های حقوقی بیانگر آن است که اگر کسی ادعایی را علیه طرف مقابل مطرح می کند، اقامه دلیل نیز برعهده اوست و طرفه آنکه در اینجا «دلیل» غرب علیه ایران طرح یک «ادعا»ی دیگر است؛ «ما اعتماد نداریم و ایران باید اعتمادسازی کند»! ثانیاً؛ علی رغم اتهام به ایران درباره تلاش برای دستیابی به تسلیحات هسته ای و بمب اتم، مراکز اطلاعاتی و محافل رسانه ای غرب اذعان دارند که ایران به دنبال تسلیحات غیرصلح آمیز نیست. از باب نمونه یادآور می شود که 16 نهاد اطلاعاتی آمریکا-NIE- در سال 2007 به صراحت اعلام کردند انحرافی در برنامه هسته ای ایران به سوی فعالیت های نظامی وجود ندارد. این واقعیت آنچنان بر ادعای توخالی غرب علیه ایران در موضوع پرونده هسته ای کشورمان ضربه زد که بعدها «مایک مک کانل» مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا خاطر نشان می کند که علنی کردن برآورد سال 2007 درباره برنامه هسته ای ایران اشتباه بزرگی بود. ثالثاً؛ به گواهی گزارش های متعدد آژانس بین المللی انرژی اتمی در فعالیت هسته ای ایران هیچ نشانه ای از تلاش برای تولید سلاح هسته ای دیده نشده است. رابعاً؛ علی رغم همه اینها، ایران همه گونه با آژانس همکاری داشته و آنها به صورت مستمر فعالیت های کشورمان را مورد بازرسی قرار داده اند و آیا اگر به کوچکترین موردی برمی خوردند یا قرینه و نشانه ای ولو ضعیف- ظن آمیز و مشکوک- در دست داشتند ساکت می نشستند؟ خامساً؛ اگر بر مبنای «نیت خوانی» نیز قرار است علیه ایران پیرامون برنامه هسته ای تصمیم بگیرند باز هم شواهد و قرائن غیرقابل خدشه وجود دارد که ایران به دنبال سلاح اتمی نیست و به قول رویترز (گزارش منتشره در فروردین امسال) آمریکا و غرب هم به خوبی از نیت تهران برای عدم دستیابی به تسلیحات هسته ای آگاهی دارند و 2 چیز را باور دارند؛ الف؛ تهران بمب هسته ای در اختیار ندارد و ب؛ تهران تصمیمی برای ساخت بمب هسته ای نگرفته است. 2- مشکل بعدی این است که غربی ها علاوه بر این که به ناحق پرونده هسته ای ایران را گشوده اند و خواسته ای باج خواهانه و بیرون از دالان حقوقی و قانونی دارند این ماجرا را به مسایل دیگری نیز پیوند زده اند.در گام نخست به بهانه برنامه هسته ای ایران، «تحریم» ها را بر ضد ایران به صحنه آورده اند و در واقع برای یک ادعای اثبات نشده و خواسته ناحق، مجازاتی ناروا هم برای ایران لحاظ کرده اند. بنابراین «تحریم» های آمریکا و چند کشور غربی علیه کشورمان هیچ مبنای حقوقی و توجیه قانونی ندارد.اکنون این غیرقانونی بودن تحریم ها از سوی شخصیت های حقوقی و بین المللی نیز مورد تاکید و توجه قرار گرفته است.همین دو روز پیش بود که کنفرانسی در پاریس برگزار شد و شخصیت های برجسته سیاسی و حقوقی اذعان کردند که تحریم های ضدایرانی، غیرقانونی و نامشروع است. پطروس غالی (دبیرکل اسبق سازمان ملل)، رولان دوما (وزیر خارجه اسبق فرانسه)، پیرا مانوئل دو پون (استاد حقوق دانشگاه پاریس)، دانیل اچ جونیر (استاد حقوق بین الملل دانشگاه آلابامای آمریکا) از زمره این شخصیت ها بودند که در کنفرانسی 5 ساعته پیرامون «تحریم» ها و تحریم کشورمان از سوی آمریکا و غرب؛ سه نکته اساسی را مورد تصریح و تاکید قرار دادند؛ الف: تحریم های ضد ایرانی، غیرقانونی و در تضاد با منشور سازمان ملل است. ب؛ این تحریم ها در راستای اهداف و اغراض سیاسی است به طوری که می شود آن را «تحریم های آمریکایی و کشورهای دنباله رو آمریکا» نام نهاد. پ؛ تحریم ها دخالت در امور کشورها و نقض حقوق مردم آن کشورها است. اکنون آیا این خواسته که لغو یا کاهش تحریم ها از سوی غرب در برابر محدود شدن حقی از جمهوری اسلامی قرار بگیرد مبنای حقوقی دارد و عادلانه است؟بدون شک پاسخ روشن است؛ چرا که تحریم های ضد ایرانی به خاطر غیرقانونی و نامشروع بودن باید لغو شود و این می تواند تنها نشان دهد که طرف مقابل ایران، رویکرد اشتباهش را اصلاح کرده است. 3- مشکل جالب دیگر این است که ایران به خاطر «تحریم»ها به نقض حقوق بشر متهم می شود! چگونه؟ با این سفسطه که چون ایران، «تحریم»ها را دور می زند ناقض حقوق بشر بوده و این در حالی است که «تحریم»ها خود نقض حقوق بشر است. بنابراین، غربی ها یک سیکل معیوب را درباره ایران دنبال می کنند و آن ارتباط دادن موضوع هسته ای، تحریم ها و پرونده سازی حقوق بشر علیه کشورمان است. 4- و بالاخره باید گفت مشکل اصلی، اقتدار و مقاومت ایران در برابر باج خواهی های طرف غربی است. جای کمترین تردیدی وجود ندارد که بهانه تراشی های آنها درباره ایران نه تنها هیچ توجیه حقوقی ندارد بلکه حتی از اولیات منطقی نیز بی بهره است و کافی است تا موضوع واکاوی شود تا ناحق بودن آنها- همچنان که در بالا توضیح داده شد- برملا شود. تمام تلاش ها و تحرکات طرف مقابل، به تعبیر رسانه های غربی، «مهار ایران» است و این همان نکته ای است که کاندولیزا رایس وزیر خارجه اسبق آمریکا به زبان آورد؛ «نفوذ ایران از هسته ای شدن خطرناک تر است». برای همین است که در 9 ماه گذشته و در فاصله مذاکرات مسکو تا مذاکرات آلماتی در قزاقستان، غرب تلاش کرد تا با شدیدترین فشارها و به صحنه آوردن تحریم های به اصطلاح فلج کننده و گزنده رفتار و محاسبات ایران را برای جلوگیری از نفوذ و اقتدار فزاینده جمهوری اسلامی تغییر دهد ولی به این نتیجه رسیده است که خودش باید رویکردش را تغییر بدهد. به قول جرمی هاوند که سردبیری نشریه آمریکایی فارین پالیسی را در کارنامه خود دارد، «ایران چون از آمریکا سرپیچی می کند- بخوانید باج نمی دهد- متهم است وگرنه معلوم است که برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است.» و اینجاست که فقط یک راه حل باقی نمی ماند و آن این است که طرف مقابل باید رویکردش را تغییر بدهد و این اتفاق اگر به زبان آنها نیز آمده است باید در عمل محقق شود. صبح امروز سنون یادداشت روز روزنامه خراسان به مقاله ای از دکتر ابراهیم متقی( استاد دانشگاه تهران) با موضوع « نشست آلماتی پایان مذاکره برای مذاکره »اختصاص یافت: نشست ایران و 1+5 در آلماتی بعد از چند ماه تأخیر در 26 فوریه 2013 برگزار شد. کشورهای آمریکا و اروپا از زمان برگزاری اجلاسیه مسکو تاکنون تحریم های اقتصادی یکجانبه علیه ایران سازماندهی نموده اند. آخرین نشانه های تحریم اقتصادی ایران را باید در اجرای قانون کنگره آمریکا برای ممانعت از دریافت منابع مالی ایران دانست. براساس قانون کنگره آمریکا که از 6 فوریه 2013 یعنی 18 بهمن ماه 1391 به مرحله اجرا گذاشته شد، منابع مالی هرگونه فروش نفت ایران می بایست در صندوق تأمین مایحتاج عمومی جامعه ایران نگهداری و نظارت گردند. طبیعی است که چنین تحریم هایی برخلاف مصوبات نهادهای بین المللی بوده و به لحاظ حقوق بین الملل فاقد ارزش اجرایی می باشد. اجرای چنین قوانینی صرفاً از طریق سیاست و دیپلماسی اجبار انجام می گیرد. تحریم های جدید اقتصادی علیه ایران که از 18 بهمن 1391 به مرحله اجرا گذاشته شد، در کوتاه مدت بر اقتصاد سیاسی ایران تأثیر چندانی نخواهد داشت. علت آن را باید منابع مالی گسترده ای دانست که در چارچوب ذخایر ارزی جمهوری اسلامی می تواند آثار خود را در قابلیت های اقتصادی و اجتماعی ایران به جا گذارد. مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 در شرایطی در آلماتی قزاقستان برگزار گردید که بسیاری از تحلیل گران موضوعات امنیت بین الملل نسبت به نتایج و فرآیندهای مربوط به آن خوشبین نبودند. از سوی دیگر، جامعه ایران نیز انتظار داشت که نتایج حاصل از مذاکرات ماهیت شفاف، دقیق و مشخصی برای عبور از تحریم های یکجانبه و چندجانبه بین المللی داشته باشد. با توجه به چنین نگرشی، مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 در شرایط ابهام نسبی قرار داشت. اگرچه «آلن ا یر» یکی از سخنگوهای وزارت خارجه آمریکا در آستانه برگزاری اجلاسیه آلماتی بیان داشت که آمریکا با طرح های جدید برای عبور از بحران حضور خواهد یافت. بیان چنین رویکردی نشان می دهد که مقاومت در برابر تهدید اگر مبتنی بر ابتکار عمل و تحرک راهبردی باشد نتایج موثری ایجاد خواهد کرد. مذاکرات در حالی پایان یافت که رییس تیم مذاکره کننده ایران مذاکرات را مثبت و سودمند تلقی نمود. نشانه سودمند بودن مذاکرات را باید طرح پیشنهاد ایران در اجلاسیه مسکو به عنوان دستور کار مذاکراتی دانست. اگرچه، بیان چنین موضوعی از سوی سعید جلیلی و کاترین اشتون به مفهوم دستیابی به نتایج مشخص متناسب با اهداف راهبردی ایران، کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا نبوده است، اما واقعیت های موجود نشان می دهد که چنین فرآیندی در مقیاس اجلاسیه استانبول، بغداد و مسکو یک گام به پیش برداشته است. در اجلاسیه آلماتی، الگوی مذاکره برای مذاکره کارکرد خود را از دست داد. مذاکرات توانست زمینههای بررسی مجدد پیشنهاد ایران در جولای 2012 و در چارچوب اجلاسیه گروه 1+5 در مسکو را به وجود آورد. گروه مذاکره کننده آمریکایی، اروپای چینی و روسی به این جمع بندی رسیدند که عبور از بن بست موجود، صرفا از طریق ابتکارات سازنده دوجانبه امکان پذیرخواهد بود. پذیرش رویکرد ایران برای گذار از بحران هسته ای نشانه توافق ضمنی قدرت های بزرگ برای درک بخشی از واقعیتهای راهبردی جمهوری اسلامی محسوب می شود. پیشنهاد ایران معطوف به توافق جمعی برای کاهش درجه غنی سازی اورانیوم در فردو می باشد. در این سایت اورانیوم در مقیاس 20 درصد غنیسازی می شود. فعالیت های صنعتی ایران در سایت فردو نشان می دهد که روند غنی سازی در ایران ماهیت تکاملی پیدا کرده است. بنابراین اگر جمهوری اسلامی درصدد برآید تا از چنین قابلیت هایی در راستای بازدارندگی هسته ای استفاده نماید، از ابزارهای تکنیکی و دانش فنی موثر برخوردار میباشد. ایران به گونه ای داوطلبانه اعلام کرد که نیازهای خود برای فعالیت های پژوهشی در سایت امیرآباد را تولید نموده است. بنابراین نیازی به تولید حجم گسترده تری از اورانیوم غنی شده نخواهد داشت. در این میان اگر پیشنهادات گروه 1+5 ماهیت فراقانونی داشته باشد، طبیعی خواهد بود که جمهوری اسلامی هیچگونه انگیزه ای برای پذیرش چنین رویکردی نخواهد داشت. روند اجرای تحریم های اقتصادی آمریکا تاکنون تأثیری بر فرآیند تکنیکی سایت هسته ای ایران به جا نگذاشته است. در چنین شرایطی، اقدامات کشورهای گروه 1+5 صرفا قابلیت اقتصادی و حوزه اجتماعی ایران را هدف گرفته است. فعالیت های ایران در سایت فردو و سایر مراکز غنی سازی اورانیوم ماهیت قانونی و هنجاری دارد. به همین دلیل است که هیچگاه در روند مذاکرات، قدرت های بزرگ قادر نخواهند بود تا درخواست خود را فراتر از مفاد آشکار پادمان هسته ای و اساسنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی مطرح نمایند.براساس اخبار منتشر شده در اجلاس آلماتی، پیشنهاد ایران به عنوان موضوع اصلی مذاکرات مورد پذیرش قرار گرفت. ایران درخواست کرده است که روند غنی سازی اورانیوم را در ازای کاهش تحریم های بین المللی به ویژه مفاد قطعنامه 1929 و تحریم های یکجانبه جهان غرب تعدیل نماید. ایران از آمادگی لازم برای تعدیل غنی سازی اورانیوم به عنوان نشانه ای از حسن نیت جهت واکنش اعتمادساز تلقی می شود. بنابراین قدرت های بزرگ در چارچوب گروه 1+5 نمی توانند از الگوی فشار تصاعد یابنده علیه سیاستهای قانون مند و حقوقی جمهوری اسلامی در ارتباط با فعالیت های هسته ای استفاده نمایند. یکی از دلایل موفقیت نسبی دیپلماسی هسته ای ایران در اجلاسیه 1+5 آلماتی را باید تنظیم طرح هایی دانست که مبتنی بر قواعد حقوق بین الملل و دغدغه های ادراکی و نهادی سایر بازیگران محسوب می گردد. باید دید در اجلاس کارشناسان ایران و گروه 1+5 که در 27 و 28 اسفند 1391 در استانبول برگزار می شود، فرآیند عبور از بحران در ازای ابتکار متقابل کشورهای درگیر در مذاکرات هسته ای حاصل خواهد شد. اجلاسیه آلماتی از این جهت اهمیت دارد که می تواند زمینه حل ملموس برخی از اختلافات ایران و گروه مذاکره کننده بین المللی را ایجاد نماید. عبور از مذاکره برای مذاکره، موفقیت نسبی برای سیاست راهبردی ایران محسوب می شود. مشروط بر آنکه زمینه برای کنترل تحریم های جدید و کاهش تحریم های قبلی به عنوان نتیجه فعالیت تیم هسته ای ایران حاصل گردد. در ادامه مقاله حشمتالله فلاحتپیشه (کارشناس مسائل بینالملل ) در خصوص نتایج حاصله از مذاکرات ایران و 1+ 5 که در روزنامه تهران امروز به چاپ رسید را می خوانید: « گامی رو به جلو » مذاکرات ایران و 1+5 در حالی به پایان رسید که نتایج حاصل شده از این نشست تا حدی مثبت ارزیابی میشود. آنچه در نشست قزاقستان مورد توافق قرارگرفت،تقویت دیپلماسی بود، بعد از سلسله موضع گیریهای تند و عملکرد منفی طرف غربی علیه ایران به ویژه تشدید تحریمها در قالب قطعنامههای شورای امنیت و تحریمهای مازادی که اروپا و آمریکا اعمال کردند، فضای نامناسبی میان طرفین ایجاد شده بود که نتایج نشست آلماتی را به سمت منفی سوق میداد. اما دراین نشست بستههای پیشنهادی به شکلی واقع گرایانه مورد بررسی قرارگرفت و روابط میان طرفین با توجه به نتایج نشست روبه جلو قلمداد شد. باید در نظر داشت که از هماکنون تا نشست آلماتی 2 چند موضوع میتواند بر توافقات آینده ایران و گروه 1+5 تاثیرگذار باشد: موضوع اول به روابط خاص ایران و آمریکا بر میگردد که دلیل آن چراغ سبز دیپلماتیکی بود که آمریکا به ایران نشان داد، البته این علائم راهبردی نیست بلکه تاکتیکی و سیاسی است اما میتوان گفت که گامی به جلو محسوب میشو د. موضوع دوم فرجه عملی در طول40 روز آینده است، نوع عمل و رفتار طرفین در این فاصله زمانی بسیار مهم تلقی میشود. طرف غربی از ایران میخواهد که به سمت اعتمادسازی پیش برود. ایران هم با مشاهده رفتار مثبت و عملی از سوی غربیها میتواند 2 عملکرد را درپیش بگیرد: 1- ایران میتواند مدالیته خود را به شکل خاصی مشخص و منسجم سازد و به بهانههای آژانس در این زمینه پایان دهد 2- ایران میتواند مانورهای اعتماد ساز در قالبهای فنآوری هستهای ایجاد کند. به عنوان مثال بخشی از سوخت تولید شده در کشور را به صفحههای سوخت تبدیل و صرفا در محدوده نیازش سوخت 20درصدی تولید کند. اما مهمترین بحثی که در مورد طرف مقابل ایران وجود دارد این است که طرف غربی سیرقهقرایی را در قبال ایران در پیش گرفته است که توصیه میشود که سختگیریهایی که در قطعنامههای شورای امنیت توسط آمریکا وضع شده است میتواند تعدیل شود و بخشی از تحریمهای بانکی و نفتی تعدیل شود که این کار توسط اروپا تا حدی انجام گرفت. موضوع سومی که مطرح میشود این است که مسائل و روابط فراتر از موضوع هستهای مانند سوریه میتواند مطرح شود. زیرا هم آمریکا و هم اروپا به این نتیجه رسیدهاند که بحران سوریه را نمیتوان با اسلحه حل کرد. سیاستهای اشتباه غرب در سوریه باعث شده است تا میدانی به سلفیها و گروه القاعده داده شود که اکنون حدود صد هزار تروریست خطرناک در این کشور حضور دارند و برای مردم سوریه، ایران، ترکیه و ... خطر تلقی میشوند.لازم به ذکراست که مسائلی همچون سوریه میتواند باعث ایجاد همکاری میان ایران و طرف غربی شود. در آخر باید در نظر داشت که عدهای از بازیگران صحنه بینالملل از نتایج نشست آلماتی ناراضی هستند و سعی میکنند که نتایج مذاکرات ایران و 1+5 راتخریب کنند. یکی از آنها، اسرائیل است که با شعار ایران نباید قابلیت هستهای داشته باشد در راه رسیدن به تفاهم طرفین کارشکنی میکند. پس امید است که در 40 روز باقی مانده تا نشست آلماتی 2 رفتار متقابل مثبتی میان طرفین شکل بگیرد تا بدینگونه پرونده هستهای ایران به نتیجه قابل قبولی بینجامد . صالح اسکندری در مقاله امروز خود برای روزنامه رسالت با اشاره به نشست مطبوعاتی دکتر جلیلی و خانم اشتون در پایان مذاکرات آلماتی به تحلیل سوال و جواب های مطرح شده پرداخت : آلماتی؛ آغاز یک فصل جدید مذاکرات ایران و گروه 5+1 روز گذشته در آلماتی قزاقستان پایان یافت. دکتر سعید جلیلی نماینده کشورمان و کاترین اشتون هماهنگکننده 1+5 پس از پایان این دور از مذاکرات در یک کنفرانس خبری شرکت کردند و به پرسش های خبرنگاران پاسخ دادند. جلیلی در این کنفرانس ضمن اشاره به پاسخ غربی ها به بسته پیشنهادی 8 ماه پیش ایران گفت: برخی نکات در این پاسخ نسبت به قبل واقع بینانهتر بود و سعی شده بود که در برخی موارد به دیدگاههای ایران نزدیک شود که این را مثبت تلقی میکنیم. اگرچه تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم.مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت: طرح اصلاحشده 1+5 پیشنهادهای ایران را نیز در بر میگیرد.در مجموع طرفین این گفتگوها را گامی مثبت ارزیابی کردند که میتواند با رویکردی سازنده و برداشته شدن گامهای متقابل تکمیل شود. تغییر رویکرد غربی ها در این دور از مذاکرات در درجه اول نشان داد که مسیر مقاومت در برابر زیاده خواهی های آمریکا مسیر درستی بوده است و این استقامت اگر با صبر و ایمان توام شود می توان به موفقیت های بیشتری نیز امید داشت. اگر چه غربی ها مثل مذاکرات بغداد در این دور از مذاکرات نیز همان مطالبات گذشته را تحت عنوان یک پیشنهاد جدید مطرح کردند اما آنچه در مذاکرات آلماتی بیش از همه جلب توجه می کرد ابتکار عمل تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران در ارائه یک بسته پیشنهادی جامع و دینامیک بود که در واکنش به پویش غربی ها برای بی نتیجه گذاشتن مذاکرات طراحی شده بود. این پیشنهاد از یک انعطاف ویژه در برابر پاسخ های متفاوت غربی ها برخوردار بود به نحوی که آنها را ناگزیر به انتخاب و قضاوت می کرد. چندی پیش خبرگزاری رویترز در گزارشی به قلم جاستینا پاولاک و فردریک دال گفت: "پیشنهاد آلماتی صرفا تلاشی برای التیام بخشی به برخی از تحریم هایی است که اخیرا اعمال شده است." گزارش رویترز به گونه ای است که تلویحا تایید می کرد پیشنهاد آلماتی چیزی فراتر از لغو تحریم طلا در روز گذشته بود. در عین حال المانیتور نیز گزارش داد که گروه 1+5 در ازای کاهش تحریم طلا، پتروشیمی و برخی تحریم های کوچک بانکی همان درخواست های پیشنهاد بغداد یعنی توقف غنی سازی 20درصد، تعطیلی فردو و انتقال مواد 20 درصد به بیرون را درخواست کرده است. این درحالی است که دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان در خصوص احتمال تعطیلی سایت فردو گفت: فردو یک سایت قانونی و شناختهشده است که زیر نظر آژانس فعالیت خود را ادامه میدهد و بسته شدن آن هیچ توجیهی نداشته و 5+1 چنین درخواستی هم نداشتهاند. اگر چه رویکرد جدید غرب در کاهش تحریم ها و عقب نشینی آنها از مواضع یک جانبه در بغداد نشان دهنده موفقیت جمهوری اسلامی در استراتژی مقاومت خود است اما مسئله دو روز گذشته اینجا بود که غرب در قبال چنین درخواست های بزرگی می خواهد چه امتیازی بدهد؟ در واقع ما بهازای امتیازات غرب به ایران اصلا با مطالبات آنها هم وزن نیست. گروه 5+1 مبتنی بر سیاست راهبردی آمریکا برای تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی به جمهوری اسلامی ایران تا زمان انتخابات سیاست مذاکره برای مذاکره را انتخاب کرده و حداقل در 8 ماه گذشته پاسخ روشنی به پیشنهادات ایران در مسکو نداده بود. هر چند این امیدواری وجود دارد که در نشست کارشناسی که در اواخر اسفند برگزار میشود پیشنهادات غربی ها واقع گرایانه تر و موازن شود. عقب نشینی دیپلماتهای غربی فضای کنونی را آبستن یک فرصت بینظیر برای غربی ها کرده است تا بخشی از مسئله سازی های خود را حد اقل در قبال ملت ایران فرو بکاهند و تعریف شفافی از نوع رابطه خود با ملت ایران عاری از هر گونه تهدید و اجحاف ارائه دهند. آلماتی می تواند یک فصل نو و نقطه عزیمت جدید در گفتگوهای ایران و غرب تلقی شود.البته علی رغم این موفقیت از این مهم نیز نباید غفلت کرد که مذاکرات هسته ای و پرونده سازی برای فعالیت های صلح آمیز جمهوری اسلامی ایران بیشتر یک پوشش برای تحت فشار قرار دادن کشورمان به منظور امتیاز گیری و جلوگیری از قدرت یابی بیشتر جمهوری اسلامی در منطقه و جهان است. اما جمهوری اسلامی میتواند از همین تهدید برای خود فرصت بسازد. همین جا اشاره به اعتراف صریح «جرج فریدمن» مسئول موسسه راهبردی استرانفور خالی از فایده نیست. مسئول این موسسه که به باشگاه کهنه کاران سازمان سیا، شهرت دارد در مصاحبه با واشنگتن پست می گوید؛ «مشکل ما با ایران، برنامه هسته ای این کشور نیست، مسئله آن است که ایران نشان داده است نه فقط بدون رابطه با آمریکا، بلکه در حال ستیز و درگیری با آمریکا می توان قدرت اول منطقه در هر دو عرصه نظامی و تکنولوژیک بود. همین تصویر از ایران است که آن را به الگو تبدیل کرده و تحولات منطقه را در پی داشته است.»آمریکا نمی خواهد جایگاه ایران قدرتمند را به رسمیت بشناسد. آنها موضوع هسته ای را بهانه کرده اند تا در یک جنگ تمام عیار اجازه ندهند دنیا وارد فاز تغییر هژمون گردد. امروز در سالهای آغازین هزاره سوم جهان در یک پیچ تاریخی است. نظم جهانی در این پیچ تاریخی آبستن تحولات بسیاری شده است که از همینک صدای نوزاد اعتراض به جبهه کفر و استکبار و به لرزه درآمدن طاق کسری سرمایه داری از خیابان های نیویورک در آمریکا گرفته تا یونان و اسپانیا در اروپا و مصر، عربستان و بحرین در خاورمیانه و شمال آفریقا بلند شده است. آهنگ رحیل بشریت از اقامتگاه کنونی به صدا درآمده است و هژمونی های جدیدی در حال شکل گیری است. « از آلماتی تا آلماتی »موضوع سرمقاله امروز روزنامه سیاست روز که در ادامه می خوانید: روند مذاکرات ایران و ۱+۵ به گونهای پیش رفت که بسیاری را شگفت زده کرد.چه در داخل و چه در خارج،آنهایی که مخالف ادامه مذاکرات بودند اکنون با اتفاقی که در جریان مذاکرات آلماتی رخ داد،باید در دیدگاههای خود تجدید نظر کنند و بر این موضوع مهم واقف شوند که اگر مذاکرات از سوی ایران قطع میشد اکنون شرایط تغییر میکرد و به نفع ما نبود. اما چرایی تغییر مواضع و نرمش نیم بند غرب در قبال منطق ایران در جریان مذاکرات آلماتی به چند عامل بستگی دارد. یکی از مهمترین عواملی که غربیها هم به آن واقف هستند نقش رهبری نظام در موضوع هستهای است.آنها به خوبی میدانند که تصمیم نهایی در این باره با رهبر معظم انقلاب اسلامی است.آنجا که ایشان در دیدار مردم آذربایجان شرقی فرمودند «من انقلابیام» و مردم نیز در راهپیمایی ۲۲ بهمن شعار اصلی خود را همین جمله انتخاب کردند،متوجه شدند که موضوع هستهای یک مطالبه مردمی و حکومتی است. فتوای رهبری در حرام اعلام کردن تسلیحات کشتار جمعی به ویژه سلاح هستهای هم غرب را به این نتیجه رساند که باید به این فتوا توجه ویژه داشته باشد غرب باید این فتوا را به عنوان یک سند راهبردی که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی صادر شده است بپذیرد. از سوی دیگر ایستادگی و پایداری جمهوری اسلامی ایران بر سر مواضع به حق خود در دستیابی به فناوری صلح آمیز هستهای به غرب ثابت کرد که فشار و تهدید و تحریم نمیتواند ملت ایران را از خواسته به حق خود محروم سازد. اگر غرب به دنبال به نتیجه رسیدن مذاکرات با ایران است،باید در آینده باز هم منتظر انعطاف و نرمش بیشار آنها و تغییر مواضع خصمانه باشد مگر آن که در این چرخش و نرمش مختصر هدفی دنبال شود. تعیین زمان و مکان دور بعدی مذاکرات در مدت زمان کوتاه را هم میتوان یکی از نکات مثبت این دور از مذاکرات دانست.از زمان مذاکرات مسکو تا آلماتی حدود ۸ ماه گذشته بود اما از آلماتی تا آلماتی تنها یک ماه دیگر زمان باقی است و ۱۶ فروردین ۹۲ دو طرف باز هم پای میز مذاکره حاضر خواهند شد. بررسی رسانههای غربی و دیدگاههای شخصیتها و مقامات آنها هم نشان دهنده این است که مذاکرات نسبتا مثبتی صورت گرفته است.حال آن که در مذاکرات گذشته همواره یک فضای منفی رسانهای نسبت به مذاکرات شکل میگرفت که این سیاست در این دور از مذاکرات به مراتب کمتر از قبل از سوی رسانهها و مقاماتغربی دیده شد. برخی اعتقاد دارند که مذاکرات روند فرسایشی به خود گرفته است و عامل آن هم غرب به ویژه آمریکاست.این دیدگاه درست است،این اتفاق را باید در راستای سیاستی بدانیم که آمریکاییها در پی آن هستند.اما اگر مذاکرات طرفین را به صفحه شطرنج تشبیه کنیم،آن کسی برنده بازی خواهد بود که از حوصله و تفکر بالایی برخوردار باشد نه آن کسی که پس از انجام چند حرکت صفحه شطرنج را به هم بزند و از بازی کنار بکشد. عوامل دیگری همچون پیشرفتهای هسته ای جدید که چندی پیش اعلام شد،تحولات منطقه به ویژه در سوریه و... تاثیر خوبی بر روند مذاکرات داشتند. تیم مذاکره کننده هستهای منطق مردم ایران را در این دور از مذاکرات به کرسی نشاند و مردم پایدار ما نیز سپاسگزار افرادی خواهند بود که به پای حقوقشان ایستادگی کرده و میکنند.این روند و روش نوید پیروزی و فجر میدهد. صبح امروز روزنامه جمهوری اسلامی ستون سرمقاله خود را به « تحلیل سیاسی هفته »اختصاص داد: بسمالله الرحمن الرحیم هفته جاری در عرصه تحولات داخلی با رویدادهای متعددی روبرو بود. دیروز در یک اقدام بیسابقه درحالی که مجلس منتظر تقدیم بودجه از سوی رئیسجمهور بود، لایحه بودجه توسط معاون وی تقدیم مجلس شد. این موضوع از این جهت بحثبرانگیز بود که علاوه بر اینکه بودجه امسال با حدود 3 ماه تأخیر ارائه میشد، پس از انقلاب این اولین بار بود که رئیس دولت، بودجه را "شخصاً" به مجلس نمیآورد. معاون رئیسجمهور در امور مجلس، دیروز سرانجام در روزهای پایانی سال و پس ازتأخیری بیسابقه، بودجه سال 91 را که حداقل باید به مدت دو ماه مورد کارشناسی و سپس تصویب نهایی نمایندگان قرار گیرد به مجلس ارائه کرد و به لحاظ همین دیرکرد، در کنار بودجه سال 92 کل کشور، لایحه سه دوازدهم بودجه سال آینده را نیز به مجلس برد. این شیوه برخورد باعث شد که هیات رئیسه مجلس رسماً اعلام کند عدم حضور رئیسجمهور به هنگام ارائه لایحه بودجه خلاف قانون است و آقای احمدی نژاد باز هم برخلاف قانون عمل کرده است. از این رو برخی از نمایندگان صراحتاً ضمن موضعگیری علیه این بیاعتنایی و بیقانونی دولت اعلام کردند درحالی که مردم زیر فشار اقتصادی و معیشتی دست و پا میزنند، این قبیل حرکتهای تنازعی رئیسجمهور به صلاح مملکت نیست و از جهت اینکه به قانون عمل شود، مجلس نباید لایحه بودجه را تحویل بگیرد و تحویل آن باید به حضور رئیسجمهور و ارائه گزارش او از بودجه موکول گردد. مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 در آلماتی قزاقستان نیز از رویدادهای مهم هفته جاری بود. هیأت مذاکره کننده ایرانی در این دور از مذاکرات نیز در نهایت حسن نیت، جهت حل و فصل مسائل مورد اختلاف وارد گفتگوها شد و سرانجام پس از دو روز گفتگو در پشت درهای بسته اعلام کرد هر چند غربیها بسته جدیدی را در قبال بستههای پیشنهادی قبلی ایران ارائه نکردند ولی در واقع پس از 8 ماه، پاسخ پیشنهادهای ایران را که در اجلاس مسکو در قالب "5 گام" جهت حل و فصل موضوع بیان شده بود، ارائه نمودند. در واقع گروه 1+5 با زیرکی، با بازنویسی کردن پیشنهاد بغداد، سعی کرد تا پاسخی به پیشنهاد ایران در نشست مسکو بدهد و اینکه این پاسخ تا چه حد میتواند قابل اعتنا باشد، نیازمند بررسی است. به هر حال مذاکرات آلماتی درحالی پایان یافت که طرفین بر ادامه گفتگوهای مجدد و در قزاقستان تاکید کردند و بر این موضوع نیز توافق حاصل شد که مذاکرات کارشناسی 28 اسفند در اسلامبول و پس از آن دور بعدی مذاکرات آلماتی در 16 فروردین برگزار شود. از رویدادهای داخلی هفته اینکه تهران دیروز میزبان رئیسجمهور پاکستان بود که برای ملاقات با مقامات کشورمان به جمهوری اسلامی ایران سفر کرده بود. آصف علی زرداری در این سفر قرار است قرارداد گازی بین ایران و پاکستان را نهایی کند که تاکنون فشارهای بسیاری از سوی آمریکا برای عدم انعقاد آن به اسلام آباد وارد شده است. در مسائل خارجی هفته، به بررسی تازهترین تحولات سوریه، اوجگیری اعتراضات ضد صهیونیستی در فلسطین اشغالی و اخراج بخشی از نیروهای آمریکا از افغانستان میپردازیم. این هفته، دمشق صحنه اقدام تروریستی و ضدانسانی مخالفان حکومت سوریه بود. در این اقدام، تروریستها یک خودروی بمبگذاری شده را در یکی از مراکز حساس و پرتردد دمشق منفجر کردند که به کشته شدن دست کم 53 نفر و زخمی شدن 230 نفر دیگر منجر شد. این، خونینترین حمله تروریستی در سوریه طی سه ماه اخیر بود. نکته قابل تأمل، همزمانی این انفجارهای تروریستی با زمزمههای برگزاری مذاکرات بین مخالفان و دولت بوده است. انفجارهای خونین اخیر، دست کم حاوی دو نکته میباشد. نخست اینکه گروههای شورشی و حامیان منطقهای آنها از روند اوضاع و شرایط موجود ناراضی و مایوس شدهاند و با این انفجارهای کور، قصد دارند همچنان خود را قدرتمند نشان دهند و نقش خود را در تحولات سوریه مؤثر وانمود کنند در حالی که واقعیتها خلاف این را نشان میدهد. واقعیت این است که مخالفان، با وجود برخورداری از سلاحهای فراوان نتوانستهاند توفیقی در ساقط کردن حکومت سوریه و تأمین منافع حامیان خارجی شان داشته باشند. حامیان بینالمللی شورشیان و مخالفان سوریه که تا چندی قبل به دهها دولت میرسیدند اکنون یکی یکی و بتدریج از مواضع خود در حمایت همه جانبه از مخالفان پس کشیدهاند و میتوان گفت به جز قطر، عربستان و ترکیه، سایر کشورها دیگر رغبتی به سرمایهگذاری در مسیر ساقط کردن حکومت سوریه ندارند. نکته دوم درباره انفجارهای اخیر دمشق، این است که مخالفان،حال که در زمینه نظامی شکست خوردهاند درصدد هستند با اینگونه حرکتها و اقدامات، در مذاکرات آتی، به زعم خود از موضع قدرت وارد شوند و امتیازات بیشتری بگیرند. به هر صورت، جهت حرکت تحولات سوریه به ضرر تروریستها و حامیان آنها پیش میرود و این واقعیت که راهحل بحران سوریه، تنها مذاکره و گفت و گوست روز به روز طرفداران بیشتری پیدا میکند. این هفته، یک اسیر فلسطینی به نام "عرفات جرادات" در زندانهای رژیم صهیونیستی به شهادت رسید که موجی از خشم و اعتراض فلسطینیها علیه جنایتکاران صهیونیست را برانگیخت. در پی این جنایت، شهرهای مختلف فلسطین، از جمله رامالله و الخلیل صحنه تظاهرات و درگیری شد. خشم و انزجار فلسطینیها پس از آن اوج گرفت که حکومت خودگردان فلسطین اعلام کرد نتایج کالبدشکافی نشان داده جرادات زیر شکنجه شهید شده است. تداوم جنایات صهیونیستها و بازداشتهای گسترده در میان فلسطینیها شرایط را در فلسطین اشغالی به شدت بحرانی کرده و خشم فلسطینیها به صورت آتش زیر خاکستری در آورده است که هر آن احتمال شعله ور شدن آن وجود دارد. بسیاری از ناظران معتقدند شرایط حاضر، فلسطین را در آستانه انتفاضهای دیگر قرار داده است. بیهوده نیست که نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی این هفته در پیامی از مقامات تشکیلات خودگردان خواست برای آرام کردن اوضاع اقدام کنند. این هفته، اعلام شد حامد کرزای رئیسجمهور افغانستان در یک اقدام یکطرفه، خروج نیروهای آمریکایی از ولایتهای وردک و لوگر را خواستار شد. کرزای به وزیر دفاع دستور داده است تا دو هفته دیگر نیروهای ویژه آمریکایی از استانهای وردک و لوگر خارج شوند. منابع دولتی افغانستان، اقدامات خودسرانه نیروهای آمریکایی در تجسس منازل و دستگیری افراد را از علتهای تصمیم کرزای عنوان کردهاند. آنچه مسلم است این است که کرزای به حمایت آمریکا متکی است و بعید است دست به اقداماتی بزند که خشم آمریکاییها را برانگیزد و این تصمیم دولت افغانستان را میتوان بیشتر برای مصرف داخلی دانست. با اینحال این اقدام، هر چند نمایشی هم که باشد این نکته را در مضمون خود دارد که افکار عمومی افغانیها از عملکرد نیروهای خارجی و حضور آنها ناخشنود هستند و کرزای با این گونه اقدامات، در واقع، میخواهد خود را ضد دخالت آمریکا در افغانستان و مستقل نشان دهد و افکار عمومی را به نفع خود سوق دهد. این موضوع، تاکیدی بر این واقعیت است که نیروهای آمریکایی با وجود تلاش بیش از یک دهه، نتوانستهاند حضور خود را برای افغانیها موجه جلوه دهند و ملت افغانستان آنها را مهمانانی ناخوانده و عامل بحرانهای مبتلا به این کشور میدانند.
دیدگاه تان را بنویسید