برداشتی آزاد از «دا» در صحنه نمایش
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از تهران امروز؛ نمایش «من که دا نیستم» از جنس زمان است و این نوع نمایشها در آینده نیز تاثیرگذار هستند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت.یک حماسه و اتفاق بزرگ در شهری چون خرمشهر میافتد، اتفاقی که همه را درگیر خود میکند و از دیرباز تاکنون این درگیری و تاثیراتش را میبینیم «حسین پارسایی» از چهرههای شناخته شده برای اهالی نمایش در حوزه مدیریت تئاتر است، البته او بیش از آن که یک مدیر تئاتری باشد، بازیگر و کارگردان تئاتر است، شروع فعالیتهای حرفهای و تئاتری حسین پارسایی به ابتدای دهه 60 بازمیگردد. پارسایی در زمان جنگ نیز تئاتر کار میکند و نمایشهایی را نیز در مناطق جنگی اجرا کرد. در دهه 70 بود که در قم با تشکیل گروه تئاتر «آیین» فعالیتش را در تئاتر جدیتر کرد. او با گروه نمایشیاش و در مقام بازیگر،کارگردان و مشاور، اجراهای زیادی روی صحنه داشته که میتوان به «شبیه پدر»،«تپه افلاک»،«هزار و دومین شب شهرزاد»،«کانال کمیل»،«هذیان»،«آینهای توی سقف»،«توفان روح»، «قصیده بلند باران»،«یلدا»، «سردار مهر و ماه» و... اشاره کرد. او در دهه 80 بود که مدیریتش را در تئاترشهر و مرکز هنرهای نمایشی آغاز
کرد. اما حالا چند سالی است که باز هم به بازی و کارگردانی در تئاتر بازگشته است، حالا این کارگردان قرار است نمایشی با عنوان «من که دا نیستم» را با برداشتی آزاد از رمان «دا» در تالار اندیشه حوزه هنری اجرا کند، نمایشی که نوشته مهرداد رایانیمخصوص است و در این نمایش رویا نونهالی، لیندا کیانی، علی سلیمانی، محسن قصابیان و کاوه مهدوی بازی میکنند. همچنین سیامک احصایی به عنوان طراح صحنه و مژگان عیوضزاده طراح لباس پارسایی را همراهی میکنند. این نمایش قرار است از آغاز هفته دفاعمقدس روی صحنه برود. داستان نمایش «من که دا نیستم» درباره شخصیتی به نام «زینبزمانی» یکی از بازماندگان جنگ تحمیلی در خرمشهر است که خاطرات او بارها به چاپ رسیده و مقاومت و پایداری او زبانزد است، اشیا و اسناد موزهای قابلتوجهی دارد. او در تلاش است که در بین حفاریها و ساخت و سازهای عظیم واحدهای تجاری که در خرمشهر در حال وقوع است، یک موزه کوچک جنگ برای ثبت و ضبط خاطرات عظیم جنگ و دسترسی آن به آیندگان احداث کند که ناگهان... چطور شد به فکر اجرای نمایشی از «دا» افتادید؟ موضوع «دا» بعد از نگارش و انتشار گستردهای که داشت، همچنان در ذهنم بود و به
این به عنوان یک اثر نمایشی که روی صحنه اجرا کنم، فکر میکردم و همیشه به این موضوع فکر میکردم که این نگاه و تفکر را که درباره خرمشهر وجود دارد به صورت یک درام نمایشی اجرا کنم. چطور شد با آقای مهرداد رایانی همکاری کردید، نگارش نمایشنامه به چه صورت شکل گرفت؟ میدانید که با آقای مهرداد رایانی از قدیمالایام دوست بودیم و همین دوستی باعث همکاریمان در نگارش و اجرای این نمایش شد، تصمیم گرفتیم این اثر را به درام نمایشی تبدیل کنیم، ابتدا طرحهای پژوهشی کار انجام شد و مطالعات تحقیقی را انجام دادیم تا به یک طرح اولیه از نمایش رسیدیم و سپس این طرح اولیه را رایانی به نمایشنامه تبدیل کرد. نام اولیه این نمایشنامه «شهسواران را چه شد؟» نام داشت که در نمایشنامه نگاه و برداشت آزادی به «دا» داشتیم. پس با توجه به اینکه میفرمایید برداشتی آزاد از «دا» داشتید، در نگارش نمایشنامه به کتاب زیاد وفادار نبودید؟ ببینید ما در نگارش نمایشنامه روی شخصیت اصلی کتاب «دا» تمرکز کردیم، شخصیت اصلی که همان «دا» است، «دا» شیرزنی است که در خرمشهر کارها و فداکاریهای زیادی انجام داده و ما این شخصیت دا را در «زینب زمانی» متبلور کردیم. در ابتدای
کار نگاه کردیم که تا چه اندازه میتوانیم از ظرفیتهای این کتاب استفاده کنیم. معتقدم «دا» تنها یک کتاب خواندنی است و حتی کتاب شنیدنی نیز نیست و اگر بخواهد به یک اثر نمایشی یا حتی تصویری تبدیل شود نیاز زیادی به دخل و تصرف دارد. بنابراین در نگارش نمایشنامه علاوه بر استفاده از شخصیت دای کتاب نگاه خودتان نیز دخیل بوده؟ بله همینطور است. ما نگاه خودمان را هم به این شخصیت داشتیم چطور شد نام اولیه نمایش «شهسواران چه شد؟» تغییر کرد؟ تیر ماه سالجاری بود که کار پیش تولید نمایش را آغاز کردیم در آن روزها خوانش نمایش را نیز داشتیم که در مراحل خوانش نمایشنامه، تغییراتی در متن انجام دادیم. در آن زمان مشاهده کردیم که در عین حال که وامدار «دا» هستیم و کتاب «دا» در نمایش تاثیر داشته اما شخصیت اول که قرار است «دا» را بازی کند بخشی از وجود «دا» به شمار میآید و نمیتواند همان قهرمان اصلی اثر باشد. به نظرم «دا» اسطوره مقاومت است و «دا» به معنای صبر و پایداری است. این سوال برایمان پیش آمد که آیا میتوانیم آنچه در واقعیت بر این شخصیت متحمل شده را به نمایش درآوریم؟ به این نتیجه رسیدیم که شخصیت نمایش خودش را در حد و اندازه شخصیت دا
نمیداند و به همین دلیل نام نمایش را هم «من که دا نیستم» گذاشتیم. درباره بازیگران بگویید؟ چطور شد رویا نونهالی، علی سلیمانی و لیندا کیانی را برای کار انتخاب کردید؟ زمانی که آقای رایانی نمایشنامه را به من میداد از او پرسیدم که آیا کسی را برای بازی در نقشها انتخاب کرده و او گفت کسانی در ذهنم هستند. در آن زمان، من نیز نمایشنامه را میخواندم بازیگرانی به ذهنم میرسید و آنها را با مهرداد رایانی در میان میگذاشتم و او هم قبول میکرد. باید بگویم بازیگران نقشهای نمایش توام با خوانش نمایشنامه به ذهنم میرسیدند. به نظرم شخصیت و بازی رویا نونهالی برای شخصیت اصلی نمایش بسیار خوب بود. فردی که توانایی ایستادگی را دارد. در گروه بازیگری شما نام «محسن قصابیان» نیز دیده میشود، خیلی وقت بود که از او خبری نبود؟ (میخندد) در نمایش شخصیتی به نام «مجتبی» وجود دارد،شخصیتی که شاعر پیشه است و روحیه بسیار لطیفی دارد. با توجه به بازیهای قصابیان وی را برای این نقش مناسب دیدم و به نظر محسن قصابیان میتواند بازی تاثیرگذاری داشته باشد و این نمایش با حضور او حال و هوای تازهای پیدا کرد. حالا که قرار است نمایش اجرا شود، فکر میکنید
بتواند مخاطب خود را جذب کند؟ ببینید نمایش «من که دا نیستم» از جنس زمان است و این نوع نمایشها در آینده نیز تاثیرگذار هستند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت.یک حماسه و اتفاق بزرگ در شهری چون خرمشهر میافتد، اتفاقی که همه را درگیر خود میکند و از دیرباز تاکنون این درگیری و تاثیراتش را میبینیم و حتی حالا که جنگ تمام شده است، شخصیتی چون «زینب زمانی» در زمان حرکت میکند. نسل ما با این تفکرات نیز رشد پیدا میکند. با توجه به موضوع نمایش، این اثر قرار است در تالار اندیشه حوزه هنری نیز اجرا شود، فکر نمیکنید اجرا در این تالار ریسک است، چرا که مرکز تئاتر ما تئاترشهر و تالار وحدت و تماشاخانه ایرانشهر بوده و استقبال از نمایش در این مراکز بیشتر است؟ درست است اما تالار اندیشه از نظر معماری به دکور ما نزدیک است چرا که ما در نمایشمان به یک سینمای متروکه در صحنه نیاز داریم که تالار اندیشه کمک زیادی به دکور و اجرای نمایش میکند. بهطور حتم برای کشاندن مخاطب نیازمند تبلیغ هستیم و نباید منفعل باشیم. بخش بازاریابی ما نیز برای جذب نهادهای دولتی وارد مذاکره شده، چنانچه در دو کار قبلیام نیز ما قبل از اجرای نمایش دو سوم بلیتها
را فروخته بودیم. برخی نهادها نیز با توجه به موضوع نمایش بلیتها را پیش خرید کردهاند. برای جذب تماشاگران به غیر از نهادهای دولتی نیز تمهیداتی را داریم. حوزه هنری برای اجرای نمایش از شما حمایت خوبی داشته؟ به هر حال حوزه هنری «دا» را منتشر کرده و به نوعی صاحب اثر است. حوزه هنری در زمینه تمرین و در اختیار قرار دادن امکانات کمک و حمایت خوبی از گروه داشته و البته حوزه یکی از تهیهکنندگان این نمایش به حساب میآید و در این میان بنیاد روایت فتح نیز کمک کرده است. پس شما زیاد نگرانی در بازگشت سرمایه ندارید، با توجه به تهیهکنندگی حوزه و حمایت روایت فتح، کار شما تولید نمایش سفارشی است؟ این کار سفارشی نیست، درست است که حمایتها وجود دارد اما یکی دیگر از تهیهکنندگان نمایش حقیقی (شخصی) است. باید بگویم این نمایش با توجه به حمایتها کاملا خصوصی تولید و اجرا میشود. خودتان خواستید که نمایش همزمان با هفته دفاعمقدس اجرا شود؟ نه سعی نداشتیم که همزمان اجرا شود اما این گونه شد. از اجرای نمایش بگذریم؛ شما سالهای سال، مدیریت مرکز هنرهای نمایشی و تئاتر شهر و... را داشتید، دلتان نمیخواهد باز هم به کارهای مدیریتی باز گردید؟ فکر
میکنم سهم خودم را در مدیریت تئاتر ادا کردهام، در این چند سال درس خواندم و تجربههای زیادی کسب کردم و با فاصله گرفتن از فضای مدیریتی و اجرا نمایش احساس امنیت بیشتری میکنم و بهتر است همین کارگردان باقی بمانم. تئاتر مقولهای مانند موسیقی است که تازمانی که مسئولان این هنرها را نپذیرند، راه به جایی نخواهند برد، به نظرتان روزی میرسد که این مشکلات تئاتریها حل شود؟ بهترین راهحل موجود برای حل مشکلات در فضای تئاتری این است که اعتمادسازی صورت گیرد، وقت آن رسیده که به هنرمندان اعتماد شود. یکی دیگر از راهحلهای موجود کوچکسازی بخش دولتی است و اینکه در این میان بخشهای خصوصی فعالیت بیشتری داشته باشند. مدیریت بخشهای دولتی باید به بخش خصوصی واگذار شود. اگر گروههای تئاتر تشکیل شوند و نگاه نظارتی مانند گذشته نباشد، میتوانیم به یک رشد در تئاتر برسیم. به نظرم دیگر تئاتر ما به یک بلوغ رسیده، همه چیز را میداند باید به هنرمندان اعتماد کرد. درست است که یک نقش نظارتی باید در مرکز هنرهای نمایشی باشد اما نباید به گونهای باشد که یک کارگردان تئاتر سالها منتظر صدور مجوز، شورای نظارت باشد اینها اتلاف وقت برای هنر است اگر
این اعتماد صورت بگیرد و اگر بخش خصوصی با توجه به قوانین موجود شکل بگیرد مشکلات نیز حل میشود.
دیدگاه تان را بنویسید