روز جهانی آموزگار با یادی از یک آموزگار جهانی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از آرمان؛ پنجم اکتبر برابر سیزدهم مهرماه، روز جهانی آموزگار است. شعار امسال (2013) این روز جهانی «فراخوانی برای آموزگاران بیشتر!» میباشد. این شعار به کمبود آموزگار در سطح جهان اشاره دارد و بر ارزش کار آموزگاران تاکید مینماید. در تارنمای یونسکو و در کنار این شعار چنین آمده است: «بزرگداشتهای امسال، بر کار یونسکو روی آموزگاران برای شهروندی جهانی و گوناگونی فرهنگی متمرکز خواهد شد. آموزگاران توانایی فراگیران را پرورش میدهند تا با شهروندانی که توانمند به کنش در اجتماعهایشان میشوند و به حل چالشهای جهانی یاری میرسانند، آیندهای پایدار بسازند.» باری، این روز، فرصتی مناسب به دست میدهد تا یادی کنیم از یکی از آموزگاران جهانی ایرانی هم روزگارمان : محمد بهمنبیگی که متاسفانه سه سال پیش، چشم از جهان فرو بست. بهمنبیگی، پدر آموزش عشایر ایران است. چه بسا بتوان او را از جنبههایی با پائولو فریره، آموزشگر و آموزششناس نامور برزیلی سنجید که پیرامون آموزش بزرگسالان بیسواد، بسیار نوشت و کوشید. اگرچه رشته تحصیلی بهمنبیگی، آموزشگری نبود و حقوق خوانده بود اما با هوشمندی و پشتکار، توانست ایده آموزش
عشایر را سخن و برنامهای شدنی بسازد و به اجرا درآورد. برنامهای که از سوی برخی کارشناسان آموزش رسمی کشور- که به ساختمان و مدرسه ثابت خو کرده بودند- سست و بیبنیاد ارزیابی میشد. کارشناسانی که اگر بار خاطر نبودند، بیگمان یار شاطر هم نبودند و با نوع نگاه خود بر راه آموزش عشایر، سنگها مینهادند. کسانی که نسبت به رشد عشایر و شکوفایی توانمندی فرزندانشان کمتوجه بوده و آنطور که باید از درد عشایر و ایل آگاه نبودند. اما بهمنبیگی، زاده و فرزند ایل بود و دردآشنای آنها و میخواست که برای عشایر کاری کند. بنابراین نمیتوانست به همه دستورها و چارچوبهای آموزش رسمی، سراسر پایبند بماند. او که درمان مشکلات عشایر را در سواد و آموزش میجست و میگفت: «کلید مشکلات ما در لابهلای الفبا خفته است»، با پایمردی و هوشمندی، پا بر برخی موانع نهاد و کار خویش را به پیش برد. برای نمونه، آموزگاران خود را، نه از آموزگاران رسمی بیگانه با فرهنگ عشایر بلکه از کسانی برمیگزید که بتوانند با ایل و کوچهای پیاپی آنها، زندگی کنند، هرچند مدرک دیپلم نداشته باشند. بهمنبیگی با آموزش عشایر، از آرام زندگی خویش، دست برداشت و پا در راهی نارفته نهاد و
رنجها و سختیها کشید، اما بر ژرفا و زندگی خود و کوچنشیننان افزود. روزی و در بازدیدی از مدرسههایش- مدرسههای بهمنبیگی، یعنی همان چادرهای سفیدرنگ در میان چادرهای سیاه عشایر که بر سرشان پرچم ایران افراشته بود- نرسیده به ایل، جوانکی از دور آنها را میبیند. دواندوان به سویشان میآید و از رودخانهای که میان آنها بوده، شناکنان میگذرد. پس از کمی احوالپرسی، بهمنبیگی از وضع دبستان آنها میپرسد و کیفیت آموزشی آن، که دبستان شما بهتر است یا دبستانهای دیگرِ نزدیک؟ «جوانک با صدایی رسا و آهنگی شیرین و دلربا گفت: مشک آن است که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید!». یونسکو در سال 1973 به پاس عمری پیکار با بیسوادی، بهمنبیگی را بهترین آموزگار جهان برگزید و جایزه کروبس کایا را به وی تقدیم داشت. ناگفته نماند که بهمنبیگی، چند کتاب ارزنده و خواندنی هم از خود به یادگار گذاشته که از آن میان میتوان به «بخارای من ایل من»، «به اجاقت قسم» و «عرف و عادت در عشایر فارس» اشاره کرد. اما بگذارید پایان این نوشتار، سخن دو نفر از بزرگان ادب و فرهنگ ایرانزمین باشد درباره محمد بهمنبیگی و نوشتهها و داستانهای ارزنده او: «دوست سالیان
درازم، محمد بهمنبیگی عزیزم شاهکارت، «بخارای من ایل من» تحفه نوروزی من به دوستانم بود و اینک کتابهای اخیرت که بهوسیله آقای نوید فرستاده بودی. از همه چیزمتشکرم. از اینکه وجود داری، ازاینکه این همه کوشا بودهای. کلاسهای سیارعشایریات یادم نمیرود. میدانی که پدر من دکتر ایل قشقایی بود و من با فرخ بیبی دوست بودم. با تحسین و ارادت/ سیمین دانشور». «دست عزیزت مریزاد. خاطرت شاد و خوش باد! آقای بهمنبیگی بسیار گرامی اگر قره قاج نبود، من و بسیاری دیگر از لذت خواندن این خاطرات دلکش و شیرین محروم میماندیم. خوب شد که این قره قاج پربرکت، فیضی هم به قلمرو نثر فارسی رساند. کیف کردم و راستراستی لذت بردم. هرگز فکر نمیکردم در معیشت شاد و آزاد شبانکارگی این همه رنج و بلا با این همه لطف وصفا همراه است. بارها در کوچ ایل با شما همراه شدم و بارها در آن مدارس عشایری نکتهها آموختم. اگر قره قاج نبود یک همچو تصویر زیبا و ماندنی از زندگی عشایر فارس باقی نمیماند. باید از قره قاج ممنون بود که یک چنین نویسنده هوشمند افسونکاری را به ایران برگردانده. اگر قره قاج نبود جای چه چیزهای خوبی که خالی بود.سال نو بر بهمن بیگی عزیز و بر
عزیزان مبارک باد. خوب شد که قره قاج بود، راستی خوب شد که قره قاج بود! با سلام و درود/ عبدالحسین زرینکوب».
دیدگاه تان را بنویسید