روز بدون طلاق چگونه گذشت؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از روزنامه اعتماد ، دوشنبه روز بدون طلاق بود. اما دوسوم زنانی که به مجتمع خانواده مراجعه میکردند از نامگذاری این روز بیخبر بودند. قرار بود که در این روز هیچ طلاقی ثبت نشود اما دفاتر طلاق ناچار بودند نقطه پایانی بر غائله تداوم نفرت زن و مردی که خاطرات زندگی مشترک را پشت درهای دادگاه جا گذاشته بودند، بگذارند. قرار بود که در این روز بسیاری از زوجهای مراجعهکننده به دادگاههای خانواده و خواستار طلاق از تصمیم خود منصرف شوند اما بسیاری از زنانی که دنبال شعبات پرونده خود در مجتمع خانواده میگشتند دیگر نمیخواستند «همسر» مردی شناخته شوند که عادتهای منزجرکننده دارد. مواد مخدر، الکل و روابط نامتعارف در صدر مراجعات کارشناسانی که در واحد معاضدت قضایی مجتمع قضایی نشستهاند قرار است با توصیهها و راهنماییهای حقوقی، مراجعان را به سمت آشتی و انصراف از تصمیم شتابزده هدایت کنند اما معمولا درخواست پایانی مراجعان این است که «حالا دادخواست را چطور تنظیم کنیم؟» وقتی از یکی از کارشناسان این واحد میپرسم که آیا امروز (دوشنبه - روز بدون طلاق) تا این ساعت (ظهر) تغییری در تعداد مراجعات برای طلاق
داشتهاید؟ کم شده؟ زیادتر از روزهای قبل بوده؟ سری تکان میدهد که معنایش حتما به سوال دوم من باز نمیگردد و باید افزایش مراجعات را استنباط کنم. دستش به سمت زوج جوانی اشاره میرود که در حال مطالعه تابلوی راهنمای شعبات دادگاه خانواده هستند و دنبال نزدیکترین مجتمع قضایی به محل سکونت شان میگردند. «چند سالشان است فکر میکنی؟ برو بپرس ببین از درخواستشان به خاطر روز بدون طلاق منصرف میشوند؟» زن، 26 ساله است و مرد، 32 ساله. مرد با اشاره ابرو به زن میفهماند که دیگر کاری ندارند و راهی رفتن هستند و زن نیمنگاهی به مرد دارد که پا، جای قدم او بگذارد در آن راهروی باریک بین صندلیهای منتهی به واحد معاضدت قضایی. «میدانید که امروز، روز بدون طلاق است؟» به همدیگر نگاهی میکنند. «چه فرقی میکند؟» آنها میپرسند. «نمیخواهید از تصمیمتان منصرف شوید؟» من میپرسم. با علامت سوالی که روی لبهای زن و مرد نقش میبندد میفهمم که سوال بیجا بوده است. «ما دیگر نمیخواهیم با هم زندگی کنیم.» سردفتردار یکی از دفاتر طلاق اطراف میدان هم همین حرف را میزند. «زوجها معمولا از طلاق منصرف نمیشوند. چون زمان طولانی را در مجادله و برخوردهای
کلامی یا فیزیکی طی کردهاند و نامگذاری یک روز نمیتواند آنها را از تصمیمی که ماهها پیشینه داشته منصرف کند. بارها از زوجین خواستهایم که به ما وکالت بدهند و ما حکم طلاق را متوقف کنیم تا آنها فرصت دوبارهیی به یکدیگر بدهند. تعداد افرادی که پیشنهاد ما را میپذیرند از تعداد انگشتان دست بیشتر نیست.» پیامی که کاربرد نداشت کانون سردفترداران روز چهاردهم مهرماه به تمامی دفاتر ثبت ازدواج و طلاق پیامک داده که از ثبت طلاق در روز دوشنبه - 15 مهرماه - خودداری کنند. قضات هم پیام مشابه دریافت کردهاند و قرار بوده که صدور حکم طلاق را به روز بعد از 15 مهر ماه موکول کنند. اما محمد حیدری؛ رییس شعبه 263 مجتمع قضایی خانواده به «اعتماد» میگوید: «برای طلاق توافقی حکمی صادر نمیشود و صرفا گواهی میدهیم اما حکم طلاق صادر شده از سوی قاضی در واقع، زوج را محکوم به طلاق زوجه میکند. پیام ارسال شده برای قضات دادگاههای خانواده هم این بود که به صورت نمادین، از صدور حکم طلاق در روز بدون طلاق خودداری کنیم اما این اتفاق برای زوجی که وقت تعیین شده دارد یا از شهرستان راهی دادگاه شده دردسر ساز است.» زن روی یک صندلی کنار میز سردفتر نشسته و
مرد، کنار در اتاق. به یکدیگر نگاه نمیکنند و چشم شان متوجه حرکت قلم سردفتر است. زن به سوال من درباره «روز بدون طلاق» جواب منفی میدهد و لبخند کمرنگی روی لبهایش مینشیند. سردفتر در حال امضای شناسنامههاست تا ثبت طلاق را در دفتر محضر وارد کند. « 34سال زندگی کردم و اگر هر سه فرزندم پسر بودند در همان سالهای اول زندگی طلاق گرفته بودم.» شناسنامه مرد حاضر است. مرد شناسنامه را میگیرد و میپرسم «آقا، چرا جدا شدید؟» مرد در حال بیرون رفتن از اتاق میگوید «جوابی ندارم.» زن، 54 ساله و مربی ورزش بعد از رفتن همسر سابق میگوید که «همزمان دو زن را به عقد موقت خود درآورده بود. زنانی که مادران دانشآموزانش بودند. همسران موقت خود را به خانه هم میآورد و در حالی که خانه من خالی از اسباب و وسایل زندگی بود، هزینه زندگی همسران موقت خود را تقبل کرده بود. داروهای تقویت قوای جنسی میخورد و روح و روانش هم در اثر مصرف این داروها متلاشی شده بود. 8 سال بود که دیگر، زن و شوهر نبودیم و فقط اسممان در شناسنامه یکدیگر بود. دو هفته قبل در خانه تنها بودم که به من حمله کرد و با توسل به زور قصد برقراری رابطه جنسی با من داشت و وقتی ممانعت کردم
مرا کتک زد که همان زمان، فرزندانم وارد منزل شدند و صورت خونآلود مرا دیدند و با طلاقم موافقت کردند. حالا فکر میکنم که اجازه تنفس پیدا کردهام.»زن، 130 سکه مهریهاش را بخشیده و حالا باید با درآمد ناچیز مربیگری مخارج خود و فرزندانش را تامین کند اما اثری از نگرانی در چهرهاش نیست. بعد از رفتن زن، سردفتردار میگوید: «این زن و مرد حکم طلاق خود را در روزهای قبل گرفته بودند. روز یکشنبه آمدند و خواستار ثبت شدند که نپذیرفتم. آمدند و فریاد میکشیدند و هیاهو میکردند و من هم برای آنکه غائله را ختم کنم طلاقشان را ثبت کردم. اما برای پیروی از پیامک خودداری از ثبت طلاق در روز بدون طلاق، جاری شدن صیغه عقد را به روز بعد موکول کردم.» روز بدون طلاق، در واقع روز ازدواج است. اما سردفتردار میگوید که تا ظهر این روز هیچ مراجعهیی برای ازدواج نداشته و این از اتفاقات ناخوشایند سالهای اخیر است که نمود جاری و ملموسش را در بالا رفتن آمار طلاق و کم شدن آمار ازدواج میبینیم. «هر سال، روز اول ذیالحجه، حداقل پنج مورد مراجعه تا ظهر داشتیم که وقت عقد را برای عید قربان و عید غدیر رزرو میکردند. اما تا ساعت(ظهر) هیچ مراجعه ای نداشتیم.
این اتفاق، فاجعه است و باید ریشهاش را در بالا رفتن هزینه ازدواج، بیکاری و فقدان امنیت شغلی و کمرنگ شدن روحیه مسوولیتپذیری در جوانان جستوجو کرد. آنهایی هم که ازدواج میکنند تابع جبر جامعه و فرهنگ بودهاند و به همین دلیل است که آمار طلاقمان روز به روز در حال رشد است. بدتر آنکه حدود 70 درصد از زنانی که میآیند هم تمام حقوقشان را بذل میکنند و باید منتظر آسیبهای جدی باشیم و امروز هم میبینیم که آسیبهای اجتماعی، به ویژه در میان زنانمان افزایش پیدا کرده است. به کرات در این محضر میبینم که زنان برای دریافت سند طلاق خود میآیند و مردی همراهیشان میکند.» در فاصله نیم ساعتی که کنار ورودی مجتمع قضایی خانواده ایستادهام، از جمع 70 نفری که وارد ساختمان یا از آن خارج میشوند، 63 نفر، زن هستند. مراجعان - غیر از وکلا که آنها را با نشان وکالتی که بر یقه دارند و کیفهای سامسونت شان میشود شناخت - در دو ویژگی با یکدیگر اشتراک دارند. هیچ کدام حلقهیی بر انگشت ندارند و لبخندی هم گرد لبشان پرسه نمیزند. فهرست دلایل زنان مراجع به دادگاه خانواده چندان متنوع نیست. اغلب به دلیل روابط نامشروع شوهر راهی دادگاه خانواده
شدهاند یا تحملشان در برابر خشونتهای جسمی شوهر به خط پایان رسیده است. زن 20 ساله: «یک سال عقد کرده بودم. کتک میزد. مهریه 300 سکهیی را هم میبخشم و طلاق میگیرم.» زن 40 ساله: «20 سال زندگی کردم و در تمام این سالها پای زنان دیگر در زندگیام بود. در آخرین رابطهاش با خاله خودم همبستر شده بود. مهریهام را بخشیدم و طلاق میگیرم.» زن 32 ساله: «12 سال زندگی کردم. تمام بدنم پر از زخم نو و کهنه چاقوست. پرستار هستم اما آنقدر در محل کارم آبروریزی کرد که روسایم به من گفتند تا طلاق نگرفتهام به محل کارم برنگردم. تمام حقوقم را هم میبخشم.» زن 24 ساله: «سه سال با هم زندگی کردیم. مال هم نبودیم. هشت ماه است که جدا از هم زندگی میکنیم. از مهریه 114 سکهیی، 100 سکه را بخشیدم و طلاق میگیرم.» زن 29 ساله: «دو سال زندگی کردم. چشم شوهرم در تمام روزهای این دو سال دنبال زنان دیگر بود. پدر شوهرم گفت اگر میتوانی برو مهریهات را بگیر. مهر هم نمیخواهم و بخشیدم. شوهرم را هم نمیخواهم. طلاق میگیرم.» روی نیمکتهای پنج طبقه مجتمع قضایی خانواده، زنان، تنها یا همراه با وکیل و اعضای خانواده نشستهاند و منتظر دعوت شعبه هستند. جواب
زنی که در آخرین طبقه، تنها نشسته، به سوال من درباره «روز بدون طلاق» یک لبخند تلخ است و چشمهایی پر از اشک. کنارش مینشینم «مگر روز بدون طلاق ممکن است؟ روز بدون طلاق به چه دردی میخورد؟ چه دردی دوا میکند؟ بابت این روز چه حقی به من بازگردانده میشود؟ کدام مردی پیدا میشود که پرداخت حق و حقوق زن را قبول کند؟ به من بگو. تو یک زن هستی. (اشک از چشمهایش سرازیر شده و با خشم گره خورده با اندوه، روی پای من میکوبد.) واقعا این روز حرمت دارد؟ اگر حرمت دارد پس ما زنها اینجا چه میکنیم؟ یک زن در این جمع پیدا نمیشود که بتواند از حقوقش دفاع کند. پیدا میشود؟» چرا آموزش مهارتهای زندگی را اجباری نمیکنند حیدری از افزایش پروندههای طلاق در دادگاههای خانواده ابراز نگرانی میکند و میگوید: «زوجین درباره ازدواج هیچ آموزشی دریافت نمیکنند. یک مرد و یک زن، وارد عرصهیی میشوند که هیچ اطلاعی از آن ندارند و چون نمیتوانند مسائل را حل کنند، مشکلات انباشته میشود و متاسفانه (با دست به ستون قطور پروندههای چیده شده روی میز کنار دست و طبقات پشت سرش اشاره میکند) تبدیل به این حجم پروندههای طلاق میشود. زمانی، درباره کنترل جمعیت
به مردم آموزش دادند و مردم هم یاد گرفتند و از جمعیتمان کاسته شد. چرا درباره ازدواج و زندگی مشترک هیچ آموزشی نیست؟ عرصهیی که با مسائل متعدد رفتاری، اقتصادی، اجتماعی، عاطفی، فرهنگی بین زوجین و والدین و بستگان آنها آمیخته است. متاسفانه هیچ کسی هم دنبال یاد دادن و یاد گرفتن نیست و ما هم (اشارهیی به پوشش روحانی خود دارد) هیچ قدمی برنداشتیم. آموزش و پرورش و صدا و سیما هم هیچ قدمی برنداشتند. با تمام منابع غنی اسلامی که داریم حتی نتوانستیم مثل امریکا که از دوران تحصیل در مدرسه، درس سازگاری به بچهها میدهند تا یاد بگیرند چطور با آدمها و جامعه سازگار باشند، آموزشی داشته باشیم.» حیدری، از معدود قضات خوش اخلاق و همراه با خبرنگاران توضیح میدهد که: «متون کلاسهای حدود 100 استاد روانشناسی خانواده را گردآوری کردم و در نهایت به گزیده گفتههای دو استاد رسیدم و این آموزشها را روی سیدی منتشر کردم و در اختیار زوجینی که به دادگاه مراجعه میکنند قرار دادم. سیدیها تمام شد و پولی هم برای تکثیر دوباره آن نداریم. حالا هر زوجی که میآید میپرسم آیا فلش با حجم 16 گیگابایت دارند و میبرم خانه و همین مجموعه آموزشی را برایشان
روی فلش میریزم تا مطالعه کنند و شاید یاد بگیرند که چطور با هم سازگار باشند. واقعا چرا در تمام این سالها آزمایش خون پیش از ازدواج را اجباری کردیم اما برای آزمایش جسم و روح آدمها اجباری قائل نشدیم؟»
دیدگاه تان را بنویسید