کد خبر: 74113
تاریخ انتشار :

ضرر قلیان بیشتر است یا سیگار؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه به نقل از ایسنا، امروزه مصرف سیگار و قلیان در بین نوجوانان و جوانان رو به ازدیاد است؛ و از این رو می طلبد مبانی و ریشه‏ های این موضوع را در یک کلیت به هم مرتبط مورد توجه قرار داد. بدیهی است بررسی علل و عوامل مؤثر بر مصرف سیگار و قلیان و هر ماده اعتیادآور دیگر، صرفاً از منظر جامعه‏ شناسی و روان‏شناسی خالی از اشکال نیست.
عصر عصیان‏‌های اجتماعی و فرهنگی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان گفت: تحولات زمانه و تبدیل جوامع از یک ساختار سنتی به ساختار مدرن عمدتاً با تلفات فرهنگی و اجتماعی همراه است، هرچند برخی کشورها با مدیریت بهینه این تحول، آثار سوء آن را کاهش دادند؛ اما هیچ گاه نتوانستند از مضرات آن کاملاً مصون بمانند.
نعمت ستوده افزود: همان‏گونه که می‏دانید، ما در زمانه‏ای زندگی می‏کنیم که از طرف محققان و متفکران به عصر استرس و اضطراب، تنوع و کثرت‏ طلبی، ناپایداری در روابط انسانی، ارتباطات و دیجیتال و عصر عصیان‏های اجتماعی و فرهنگی معروف است که ذات عصری آن با سرعت و قدرت و تنوع و کثرت‏ طلبی سرشته شده است و می‏رود تا رنگین کمانی از جلوه‏ های فرهنگی و تربیتی را فرا روی انسان قرار دهد.
وی ادامه داد: ما در زمانه خود، با افزایش شدید رقبای تربیتی و ایجاد نسلی مجازی مواجه شده ‏ایم، نسلی که بیش از آن که دست پرورده خانواده و فرهنگ خود باشد، تربیت شده فضاهای ناهمگن و متکثری است که هر یک سازی ناساز را می‏نوازند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان تصریح کرد: امروزه به علت تأثیر بیش از حد فضاهای مجازی، واژگان جدیدی مانند فرزندان مجازی به ادبیات اجتماعی ما اضافه شده است و چنین به نظر می‏رسد که، والدین کمتر از 10 درصد در تربیت فرزندان خود نقش دارند و نقش اساسی امروزه از خانواده به جامعه و نهادهای تربیتی و فرهنگی درون جامعه محول شده است و متأسفانه این نهادها در قالب‏های بوروکراسی خود توان حمل این وظیفه را ندارند.
ستوده با تأکید بر اینکه هیچ‏گاه آموزش و پروش و صدای و سیمای ما قادر نیست، خلاء وجودی والدین را برای فرزندان ما پر کند، بیان کرد: ورود امواج در قالب اینترنت و ماهواره نیز، جا را برای اثر گذاری والدین بر فرزندان محدود و تنگ نموده است و در چنین فضایی که نقش خانواده در تربیت کم رنگ و بی رنگ شده است و نهادهای تربیتی- فرهنگی جامعه نیز توان این مهم را ندارند، هر چیزی مانند سوء مصرف مواد، مصرف سیگار و قلیان و بروز انواع مشکلات رفتاری قابل تصور است.
جامعه در مسیر غیر استاندارد فرهنگی در حال حرکت است
وی افزود: برآیند همه این مسائل این شده است که جامعه ما در مسیر غیر استاندارد فرهنگی در حال حرکت باشد و در این شیب و حرکت پر سرعت غیر استاندارد، همه چیز قابل تصور است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان گفت: امروزه ما با نسلی روبه ‏رو هستیم که به علت ساز و کارهای نامناسب اجتماعی- فرهنگی دارای سطح بالایی از استرس، اضطراب، افسردگی و روحیه بالای فردگرایی و لذت‏ طلبی است.
ستوده بیان کرد: این مسائل باعث بروز انواع اختلالات روان شناختی و اجتماعی در جامعه ما شده است، جوانان و نوجوانان با داشتن ویژگی‏هایی مانند خطرپذیری، نوخواهی، تنوع‏ طلبی مفرط، بی ‏باکی و تهور و جستجوی تجربه‏ های جدید، از درون مستعد استرس و اضطراب و بروز مشکل هستند، حال اگر در بیرون یعنی فضای اجتماعی - فرهنگی هم ما با مشکلات روبرو باشیم، همه چیز برای بروز اختلات و آسیب‏های اجتماعی مهیا است.
وی افزود: در کنار همه این مسائل، ضعف شدید مبانی ایدئولوژیک را نباید نادیده گرفت؛ عدم درک درست از فلسفه حیات و مشکلات هویتی و ورود هویت‏های جعلی و ساختگی هم زمینه ساز بروز انواع مشکلات بنابراین، مشکل فراتر از آن چیزی است که تصور می‏کنیم.
تکثر باورهای غلط عامل شیوع مصرف سیگار و قلیان
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان گفت: مشکل ما فقط این نیست که شیوع مصرف قلیان در میان دختران و پسران جوان ایرانی با افزایش چشمگیری رو به رو شده است، مشکل ما باور غلطی است که در حال تکثر هستند، مثلاً این باور که مضرات قلیان از سیگار کمتر است و اینکه کشیدن یک یا دو بار قلیان و سیگار در روز فرد استفاده‌ کننده را دچار مشکلی نمی‏کند، و اینکه مثلاً، این تفکر در جامعه ما و به ویژه نسل جوان شکل بگیرد که دود حاصل از قلیان از آب آن رد می‌شود و مواد سمی آن از بین می‌رود، این زیر ساخت‏های فکری وقتی شکل بگیرند، دیگر نمی‏توان با روش‏های برخورد فیزیکی و ...جلوی مشکل را گرفت.
ستوده تصریح کرد: به دلیل وجود مسائل ریشه‏ ای در مصرف مواد اعتیادآور، من اعتقاد دارم، اجرای طرح‏های ضربتی برای جمع ‏آوری سیگار، قلیان اجرا و مواد اعتیادآور بی‏ فایده است، ما دارای برخوردهای به شدت دوگانه در زمینه مصرف سیگار و قلیان و اعتیاد هستیم.
فقر کانون‏های فرهنگی پویا و متناسب با نیازهای جوانان در کشور مشهود است
وی اضافه کرد: از یک طرف تعداد مغازه‏ هایی که وسائل مربوط به قلیان و سیگار مانند تنباکوهای میوه‏ای و زغال‏های ویژه قلیان را در سوپر مارکت‏ها و حتی دکه ‏ها در معرض دید عموم قرار دارد، در حال افزایش است و تعداد اماکنی که فرصت‏های فرهنگی و کالاهای فرهنگی را به جامعه جوان ما عرضه می‏کنند، تقریباً ناچیز است و تا زمانی که به ریشه ‏ها نپردازیم، هیچ کدام از این طرح‏های ضربتی و هشدارها درباره مضرات و خطرات مصرف قلیان اثر بخشی لازم را ندارند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان گفت: فقر کانون‏های فرهنگی پویا و متناسب با نیازهای جوانان کاملا مشهود است، برای مثال در شهرستان سمنان که مرکز استان سمنان هم است با جمعیتی حدود 150 هزار نفر، بیش از 25 هزار دانشجو داریم اگر نسبت بگیرید، درصد نسبتاً بالایی است و در کشور جزو محدود شهرهایی است که این اندازه جوان در آن مشغول تحصیل است؛ محیط‏های تفریحی و فرهنگی این شهرستان چقدر است؟ جوانان اوقات فراعت خود را در این شهر چگونه بگذرانند؟ چند تا استخر، کتابخانه، کانون فرهنگی و....داریم؟
ستوده اظهار کرد: اگر شعار می‏دهیم، جوانان ایرانی باید به دنبال تفریح سالم و سازنده باشند، آیا نباید همزمان به دنبال فرهنگسازی و ایجاد محیط‏های مناسب و سازنده باشیم، اگر قلیان کشیدن را نهی می‏کنیم، کدام الگوی سالم تفریحی دیگری را برای جوان ایرانی در جامعه پیشنهاد می‏کنیم.
وی گفت: به همین دلیل من اعتقاد دارم صرفاً با گفتن این که مصرف سیگار و تنباکو برای سلامت زیان‏آور است، نمی‏توانیم در زمینه کاهش مصرف این مواد در جوانان مؤثر باشد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان افزود: مادامی که به مبانی و ریشه‏ ها توجه نکنیم، هرقدر هم پزشکان و متخصصان بهداشت و سلامت کشور درباره مضرات و خطرات ناشی از مصرف سیگار و قلیان حرف بزنند، فایده‏ای ندارد.
قلیان پایه ثابت تفریح خانواده های ایرانی است
ستوده تصریح کرد: متأسفانه امروزه به هر تفریحگاهی که سر بزنیم، قلیان یکی از پایه‌های ثابت تفریح جوان و خانواده‏های ایرانی است و دختران و افراد کم سن و سال هم به این آمار اضافه شده‏اند؛ بنابراین زمانی که می‏خواهیم با یک پدیده اجتماعی مانند اعتیاد، مصرف قلیان و سیگار برخورد کنیم، باید به دنبال ریشه‏های اصلی آن معضل باشیم و صرفاً به لایه‏ای بیرونی بسنده نکنیم.
وی افزود: برای حل مشکل قلیان مانند مشکلات دیگری چون مبارزه با بدحجابی، کاهش اعتیاد، کاهش طلاق و هزاران مشکل و پدیده اجتماعی دیگر باید در کنار طرح‏های نظامی و انتظامی و برخوردهای قانونی، به دنبال فرهنگ‏سازی و ارائه الگوهای فرهنگی و تفریحی جایگزین برای جوانان باشیم.
افزایش چشمگیر مصرف قلیان در نوجوانان و جوانان
همچنین محمد نسیمی معاون امور توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی استان سمنان نیز گفت: مصرف قلیان بین نوجوانان و جوانان به طور چشمگیری افزایش یافته است، به طوری که طبق مطالعات انجام شده در ایران مصرف قلیان بین نوجوانان 13 تا 15 سال از سال 1382 تا 1389 دو برابر افزایش یافته است.
نسیمی افزود: آمار دقیقی از میزان مصرف سیگار و قلیان در استان سمنان در دست نیست؛ ولی برآورد می‏شود، این میزان مصرف در استان نیز در رده های سنی 15 تا 24 شیوع بیشتری داشته باشد.
وی گفت: مصرف سیگار موجب مشکلات قلبی، سکته، آب مروارید، بیماری‏های مزمن ریوی، سرطان‏های خون، ریه، دهان، گلو، معده، لوزالمعده، گردن، کلیه، نای و مثانه می‏شود.
مصرف سیگار عامل 90 درصد سرطان‏های ریوی
معاون امور توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی استان سمنان با بیان اینکه به طور متوسط 90 درصد سرطان‏های ریه به دلیل مصرف سیگار است، افزود: مرگ و میر ناشی از ابتلا به سرطان ریه در میان افراد سیگاری تقریباً دو برابر افراد غیرسیگاری است و هر نخ سیگار حدود 5 و نیم دقیقه از عمر انسان می‏کاهد.
نسیمی ادامه داد: مصرف سیگار موجب تنفس بد، تغییر رنگ دندان‏ها، بوی بد دهان، کاهش ویتامین سی، چروک پوست، کاهش توانایی در انجام حرکات ورزشی، آسم، گلودرد، زخم معده، فشار خون و ضربان قلب بالا می‏شود.
وی اظهار کرد: مصرف سیگار و قلیان گام نخست به سوی اعتیاد به مواد مخدر است؛ بنابراین خانواده‏ها باید علاوه بر ارتباط عاطفی مناسب با فرزندان خود و محیطی خارج از تنش‏های روانی را در خانواده ایجاد کنند.
معاون امور توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی استان سمنان ارائه خدمات مشاوره، آگاه‏سازی جوانان و نوجوانان به ویژه قشر آسیب‏دیده اجتماعی و یا در معرض آسیب، ترغیب قشر جوان و نوجوان جامعه به شرکت در فعالیت‏های ورزشی و تفریحی را از راهکارهای مناسب پیشِ روی پدیده شوم اعتیاد است.
تأثیر مخرب مصرف سیگار و قلیان بر سلامت فردی و اجتماعی مغفول مانده است
یک کارشناس ارشد روانشناس بالینی نیز گفت: متأسفانه تأثیر مخرب مصرف سیگار و قلیان بر سلامت فردی و اجتماعی به عنوان مقدمه و دروازه ورود افراد به اعتیاد مغفول مانده است.
معصومه اسماعیل‏پور افزود: آثار و پیامدهای ناشی از مصرف سیگار و قلیان در دراز مدت و بعد از 8 الی 15 سال آشکار می‏شود.
وی بیان کرد: بر پایه آمارهای موجود، افزایش دو برابری مصرف سیگار و قلیان در میان نوجوانان و جوانان بیان کننده این مطلب است که دوره بلوغ و نوجوانی دوره بحران زندگی فرد محسوب می‏شود.
این کارشناس ارشد روانشناس بالینی استان سمنان با بیان اینکه تفکیک جنسیتی برای مصرف سیگار و قلیان امری غیرمنطقی است، گفت: متأسفانه قبح استفاده از مصرف سیگار و قلیان در اماکن و انظار عمومی از بین رفته است و متصدیان فرهنگی و اجتماعی باید در این خصوص چاره‏اندیشی کنند.
اسماعیل ‏پور اظهار کرد: از منظر روانشناسی منع استعمال سیگار، قلیان و یا هر عادت نامناسب دیگر بدون ایجاد جایگزین مناسب در دراز مدت بی ‏فایده است.
وی افزود: ایجاد بسترهای مناسب ورزشی در استان، ترویج فرهنگ مطالعه و اصلاح الگوی تفکر راهکارهای مناسبی در جهت کاهش جذب افراد به سمت مصرف مواد زیان آور غیربهداشتی است.
سیگار، مادر مواد مخدر
مدیر مرکز ترک اعتیاد قائم استان سمنان و دارنده مدرک «ام.پی.اچ» و اعتیادپژوهی از دانشگاه شهید بهشتی تهران نیز گفت: مؤثرترین روش در بحث آسیب‏های اجتماعی پیشگیری است و در این راستا آموزش مهارت‏های زندگی، تغییر نگرش، تغییر رفتار و در نتیجه تغییر در شیوه زندگی می‏تواند بسیار تأثیرگذار باشد.
حمید اقبالی افزود: هیچ یک از مصرف کنندگان مواد مخدر به یکباره و مستقیماً به سراغ مواد اعتیادآور از جمله تریاک، حشیش، هروئین، شیشه و یا سایر مواد افیونی خطرناک و خانمان‏ سوز نرفته‏ اند و آغاز راه این افراد سیگار بوده است و باید گفت سیگار مادر تمامی مواد مخدر است.
وی گفت: بیشترین شیوع مصرف سیگار مربوط به سنین جوانی و نوجوانی است و به نظر می‏رسد توجه بیشتر خانواده‏ها و جامعه به این گروه سنی و آموزش و اطلاع‏ رسانی مناسب در خصوص مضرات و عواقب استعمال دخانیات نقش مؤثری در پیشگیری از افزایش افراد سیگاری در کشور دارد.
به هر روی متأسفانه آمار دقیقی از وضعیت مصرف سیگار و قلیان در جامعه در دسترس متخصصان نیست و لذا همین موضوع برنامه ‏ریزی را سخت می‏کند.
در مواجهه با آسیب‏ها و تهدیدات اجتماعی و بویژه مواد مخدر و روان‏گردان ها و مسائلی مانند سیگار و قلیان، نخستین قدم این است که از فضای انکار خارج و بپذیریم که مشکل داریم.
مدل زندگی سالم را به جوانان معرفی کنیم و مهارت‏های زندگی مانند آموزش مهارتهای: حل مسأله، تصمیم ‏گیری، ارتباطات فردی و اجتماعی، تفکر و خلاقیت، مقاومت در برابر خواسته ‏های نامشروع دیگران و نه گفتن، ابراز وجود، مهارت تقویت معنویت و موضوعات دینی را به نوجوانان و جوانان منتقل و به بخش سلامت توجه جدی تری کرد.چرا که اگر به فرهنگ سلامت توجه جدی تری شود، جا برای سیگار و مواد اعتیادآور که رهزنان سلامت جامعه اند تنگ تر می شود.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها