مقصود اکمال دین چه بوده است؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از پایگاه اطلاع رسانی حج، در وجه اکمال دین دیدگاههایی میان مفسران مطرح است. ابن عباس و سدّی و گروهی دیگر از مفسران آن را ناظر به کامل شدن فرایض و حدود و واجبات و نواهی و حلالها و حرامها شمردهاند؛ بدینسان که هیچ زیادت و نقصانی در شریعت نماند و از این رو، بعد از آن هیچ آیهای حاوی این مضامین نازل نشد.
فخر رازی با گستردن این دیدگاه، اکمال دین را در همه ابعاد و ناظر به تکامل تدریجی آن در طول تاریخ نزول ادیان الهی دانسته است. زجاج گفته است که به قرینه نومیدی مشرکان، اکمال ناظر به استواری دین اسلام و نبود هیچ واهمهای از کافران برای استمرار و گسترش آن است. گروهی نیز آن را به معنای اکمال حج و انجام فرایض و مناسک توحیدی آن بدون هیچ نگرانی و ترس از مشرکان شمردهاند.
در روایتهایی فراوانی از امامان شیعه، اکمال دین به معنای نصب امام علی (علیه السلام) به جانشینی پیامبر در بازگشت از حجة الوداع دانسته شده و بر این اساس، همه مفسران شیعه به همین نظر گراییدهاند. علامه طباطبایی با بررسی تناسب میان بخشهای آیه و ذکر ادله فراوان قرآنی و روایی، قسمت معروف به آیه اکمال را جملهای معترضه در میان آیه شمرده و موضوع اکمال دین را در پیوند با نومیدی کافران دانسته که هر دو ناظر به روز مشخص واحدی هستند. آنگاه با بررسی یکایک احتمالهای مفسران، موارد نقض هر کدام را ذکر کرده، روز مورد نظر آیه را لزوماً روز تعیین جانشین پیامبر (صلی الله علیه و اله) میداند که در غدیر خم رخ داد و سبب شد کافران از امکان نابودی اسلام پس از پیامبر نومید گردند و بدن سان، دین خداوند کامل شد.
انتقادهای علامه طباطبایی بر احتمالات یاد شده، مستند به ادله قرآنی و تاریخی مورد قبول همگاناند؛ از جمله آن که نزول برخی احکام مانند حکم ربا ناقض نظریه تکمیل شریعت و احکام فقهی اسلام پیش از نزول آیه اکمال است. نیز فتح مکه و گسترش اسلام و امکان برگزاری آزادانه حج فاصله زمانی نسبتا بسیاری با زمان نزول آیه اکمال دارد. برخی احتمالهای یاد شده نیز آن قدر کم ارزش هستند که نزول آیهای با این بیان درباره آنها غیر حکیمانه و نامعقول است.
دیدگاه تان را بنویسید