سامان گلریز: ایرانیها در اصل گیاهخوار بودند/ ایرانیها در اصل برنجخور نبودند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از حاشیه، آنچه گفته شد بخشی از تاریخچه بزرگ غذا در ایران است که وقتی پای صحبتهای سامان گلریز، کارشناس آشپزی نشستیم، مطرح کرد. دیگر در کمتر جایی است که صحبت از آشپزی و سامان گلریز بشود و کسی او را نشناسد. کسی که با ورودش انقلابی در آموزش آشپزی تلویزیونی ایران بهپا کرد و بسیاری از علاقهمندان به پختوپز را به سمت خود کشاند و به قول خودش غذاهایی کاملا لذیذ و سریع را آموزش داد و عنوان «اولین مرد آشپز مطرح ایرانی» را از آن خود کرد. همچنین رشتهای به اسم «آشپزی بینالمللی» را به مردم شناساند بهطوریکه شاید تا قبل از گلریز کسی نمیدانست آشپزی هم برای خود علم، قانون و فلسفهای دارد و خندهدار بهنظر میرسید. با گلریز درباره برنج، ویژگیهای آن و غذاهای جایگزیناش صحبت کردیم که در ادامه خواهید خواند.
*این روزها برنج جزئی از غذاهای اصلی ایرانیها بهحساب میآید که در یکی از وعدههای غذایی بهخصوص ناهار رویت میشود.
برنج یک غذای وارداتی است. ایرانیها در اصل برنجخور نبودند. کاشت برنج در گذشتهها به میزان کم در شمال کشور صورت میگرفت اما به آن مقدار نبود که برنج جزو غذای اصلی خانوارها بشود. از آنجایی که ایران با هند همسایه بوده، نخستین برنجهای وارداتی از هند به کشور آمده است.
*تا قبل از ورود برنج، غذای ایرانیها به چه شکل بوده؟
ایرانیها از قدیم گوشت زیاد نمیخوردند. آیا میدانستید روستایی به اسم «اسفناج» داریم که 600 سال قدمت دارد؟ حتی روستایی در اصفهان با نام «کرفس» با قدمت 700 ساله وجود دارد! اینها نشاندهنده این است که ایرانیها در اصل گیاهخوار بودند. گیاه در آشپزیهای ایرانی نقش بسیار مهمی را ایفا میکرده. گندم و جو از جمله گیاهانی بودند که در کشور بسیار کشت میشده. یکی از سیاحهای آلمانی که در گذشتههای دور حدود 100 سال پیش به ایران آمده بود در سفرنامهاش به این موضوع اشاره میکند که «ایرانیها مریض نمیشوند چون آش زیاد میخوردند.» این حرف کمی درباره خوراک ایرانیها نیست. حتی در نقوش و سنگوارههایی که از دوران ایلامیان باقی مانده، اسباب آشپزی و گیاهان مصرفی نیز کشف شده است.
*پس چرا درحالحاضر تنوع غذاهای ایرانی کم شده و به چند خورش و پلو محدود است که باز هم نقش اکثر این غذاها را گوشت ایفا میکند؟
متاسفانه بسیاری از غذاهای ایرانی بهدست فراموشی سپرده شده است و میراث فرهنگی اصلا به این موضوع توجه نمیکند تا تحقیقاتی در این زمنیه صورت دهد و غذاهای ایرانی را به نام کشور ثبت کنند. این درحالی است که کشورهای دیگر از این غفلت سوءاستفاده کردهاند. کشورهای عربی و ترکیه از جمله این سوءاستفادهگران هستند که بسیاری از غذاهایی که برای ایران بوده را به نام خود زدهاند.
*بسیاری اعتقاد دارند برنج تنها ویژگیای که دارد، شکم پر کن است و هیچ خاصیتی ندارد و بر سر عادت مردم اعتقاد دارند تا برنج نخورند احساس سیری نمیکنند.
نمی توان گفت برنج غذای سالمی نیست اما غذای آنچنان مفیدی هم نیست. انسانها با توجه به شرایط اقتصادی روند تغذیه خود را تغییر میدهند. منکر این هم نیستیم که دیگر محصولات غذایی را بهعلت رشد زیاد جمعیت در دنیا نمیتوان بهصورت ارگانیک تولید کرد و از هورمون و مواد دیگری برای رشد محصولات غذایی استفاده میشود اما مثلا میتوان از مرغ به میزان کم در یک غذا استفاده کرد. بهعنوان مثال من میتوانم غذایی را آموزش بدهم که با نصف سینه مرغ، سه نفر را سیر کرد.
*به جای برنج چه مواد غذاییای وجود دارد که میتواند جایگزین خوبی برای آن باشد؟
بلغور. کشورهای آفریقای شمالی از بلغور در غذاهایشان بسیار استفاده میکنند. به بلغور خردشده «کوس کوس» گفته میشود و مانند برنج است و بسیار مقوی و مفید. روش پخت آن هم خیلی ساده است. خودم در منزل از این نوع بلغور دارم و استفاده میکنم. لوبیا نیز در مکزیک جزو غذاهای اصلی است که جای برنج را برای آنها میگیرد. سیبزمینی در اروپا غذای اصلیشان بهحساب میآید. در جنگ جهانی دوم آلمانیها فقط سیبزمینی داشتند و از طریق آن شکم خود را سیر میکردند. علاوه بر این، سه مورد ماکارونی و پاستا نیز جایگزین بسیار عالی بهجای برنج خواهد بود. همین الان که من با شما صحبت میکنم، میتوانم 500 مدل غذا از طریق ماکارونی، پاستا، سبزیجات و حبوبات درست کنم. ماکارونی کربوهیدرات دارد و ویژگیاش زود هضم و دیر جذب بودنش است. با خوردن این غذا زود گرسنه نخواهید شد و به مرور جذب بدن میشود. به همین منظور تیمهای ورزشی نیز قبل از مسابقه به بازیکنان خود ماکارونی میدهند.
*چطور میتوان یک برنج خوب را از بد تشخیص داد؟
باید به رنگ، بو و اندازه آن توجه کرد. برنج برای ایرانیها مانند فرش است. برنج ایرانی عطروبویی دارد که به ذائقه ما خوش میآید. برای اینکه کمی گران است و برخی خانوادهها توان خرید آن را ندارند، پیشنهاد میکنم با برنجهای دیگر مثل هندی و پاکستانی کمی برنج ایرانی را مخلوط کنند تا طعم و مزه برنج ایرانی بگیرد. برنج خیلی به ذائقه بستگی دارد. ما ایرانیها برنج نرم و پختهشده دوست داریم و مثلا ایتالیاییها یک نوع برنج به نام «ریزوتو» که مانند پاستاست و دندان گیر است، میپسندند یعنی به دندان میچسبد. برای ما ایرانیها این نوع برنج اصلا باب طبع نیست. هر کشور بسته به عادت غذاییاش رفتار میکند.
دیدگاه تان را بنویسید