کد خبر: 81122
تاریخ انتشار :

چرا نا امیدی گناه است؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

در داستان حضرت یوسف علیه السلام می خوانیم:
قحطى در مصر و اطرافش از جمله کنعان بیداد مى‏کرد. یعقوب علیه السلام به فرزندانش دستور داد برای تهیه مواد غذایی به سوى مصر حرکت کنند؛ کاری که پیش از این نیز کرده بودند؛ ولى این بار در سرلوحه خواسته هایش جستجو از یوسف و برادرش بنیامین را قرار داد و فرمود: فرزندانم بروید و از یوسف و برادرش جستجو کنید و از آنجا که فرزندان اطمینان داشتند که یوسفى در کار نمانده؛
به آنها فرمود:
... وَلاَ تَیْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ ؛ و از رحمت خدا نومید مباشید . بعد بلافاصله دلیل آن را هم فرمود:
... إِنَّهُ لاَ یَیْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ ؛ زیرا جز گروه کافران کسى از رحمت خدا نومید نمى‏شود
معنای این سخن آن است که نا امیدی بر جانی سایه می افکند و آن را در کام خود فرو می برد که به رحمت خدا ایمان نداشته باشد و در مواردی اصل وجود خدا را منکر شود.
شدت بدی این کار به حدی است که امام صادق علیه السلام آن را در زمره گناهان کبیره شمرده و می فرماید: یکی از گناهان کبیره «الْقُنُوطُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَ الْیَأْسُ مِنْ رَوْحِ اللَّه‏» است.
چه ارتباطی بین نا امیدی و کفر وجود دارد؟
برای کشف این رابطه، نیاز به واکاوی فرآیند نا امیدی داریم تا روشن شود که چرا نا امیدی ریشه در کفر دارد و بنا به فرمایش قرآن کریم نا امید نمی شوند مگر کسانی که کافرند.
نا امیدی یعنی باور این معنا که در عالم، دیگر کسی نیست که مشکل مرا حل کند و یا کمک کند که گره از کار من باز شود. آنچه این باور را به کفر تبدیل می کند نفی خدا و قدرت او در این باور است؛ نیازی هم نیست که حتما به زبان جاری شود ، همین که این شخص در دل، اصل وجود خدا و یا شأنی از شئون خدایی او مانند قدرت و رحمت را منکر شود کافر است.
پس اینکه قرآن کریم می فرماید: تنها کافرانند که از رحمت خدا مأیوس می شوند معنایش این نیست که یأس به کفر می انجامد؛ بلکه پیام آیه شریفه این است که نا امیدی ریشه در کفر دارد؛ یعن از مهمترین مشکلاتی که بشر امروزی با توجه به همه پیشرفت های صنعتی و علمی با آن دست به گریبان است، یأس و ناامیدی نسبت به زندگی و آینده خود است. تعریفی که از یأس و ناامیدی (HOPELEESNESS) می توان ارایه نمود، عبارت است از این که انسان نسبت به ارزش مندی خود، آینده و جهان احساس تردید داشته باشد. همچنین ناامیدی به حالتی اطلاق می شود که فرد انگیزه خود را برای پیشرفت، حل مساله، روابط اجتماعی، موفقیت، تحول، یادگیری، دستیابی به اهداف زندگی و به طور کلی جنبه های مثبت از دست می دهد.
عوامل بسیاری باعث می شود که انسان احساس ناامیدی کند و مهمترین آنها عبارتند از:
1. نداشتن هدف درست در زندگی
2. مقایسه خود با دیگران
3. انتظارات و توقعات بیش از اندازه
4. فراموش کردن خدا
5. برداشت نادرست و تعمیم بیش از اندازه
برخی دیگر وقتی در یک زمینه شکست می خورند یا یک بار شکست می خورند، از آن نتیجه می گیرند که در هیچ زمینه ای و در هیچ زمانی موفق نخواهند شد. این تفسیر و برداشت نادرست باعث افسردگی و احساس ارزشمندی و عزت نفس پایین در وی می شود و عملاً هم به شکست منجر می گردد.
6. عواملی دیگری چون:
الف) سستی، تنبلی و اهمال کاری در کارها.
ب) ضعف اراده و اعتماد به نفس و عزت نفس.
ج) عدم سخت کوشی و تلاش و فقدان استمرار و جدیت در کارها.
د) عدم استفاده از استعدادها و شایستگی ها.
هـ) قاطع نبودن در تصمیمات و عدم ثبات کاری.
و) منفی نگری، خودبینی و تنگ نظری.
ز) عدم انعطاف پذیری در برابر حوادث و نپذیرفتن واقعیات زندگی و... .
ح) تک روی و عدم کمک از افراد متخصص و با تجربه.
با تمرین و به کارگیری روش های زیر می توانید بذر امید و اعتماد به نفس را در خویش تقویت نمایید:
1. توانایی ها و استعدادهای خویش را در نظر آورید؛ اگر در برخی موارد ناتوان هستید و احساس می کنید که نسبت به دیگران ناموفق ترید، یقیناً در موارد دیگر نسبت به دوستان و هم کلاسی هایتان موفق تر هستید شاید از نظر ورزش نسبت به دیگران عقب هستید، اما از لحاظ درس نسبت به آنها موفق تر هستید. بنابراین، فقط ابعاد منفی و ناتوانیهای خود را در نظر نگیرید. بلکه زمینه های موفقیّت و توانایی های خویش را نیز لحاظ کنید. صحنه هایی را که در گذشته موفق شده اید همیشه به خاطر داشته باشید، لیستی از نقاط قوّت خود حتی کوچک ترین آنها تهیه کنید و پیوسته مرور کنید.
2. اگر اشتباهی انجام دادید و یا در موردی شکست خوردید، به جای سرزنش خود، عمل خود را سرزنش کنید. مثلاً نگویید: «من آدم بدی هستم»، یقین داشته باشید که اشتباه لازمه انسانیت است و هر انسانی ممکن است اشتباه کند. بلکه در مورد رفتار خود قضاوت کنید و بگویید: فلان رفتارم مناسب نبود و باید اصلاح شود.
3. برای خود هدفی مناسب از زندگی داشته باشید و با انتخاب اهداف بلندمدت و کوتاه مدت و برنامه ریزی مناسب از پوچی رهایی یابید.
4. در ابتدا هدف های کوچکتر را در نظر بگیرید تا بتوانید آسانتر به آنها برسید. افرادی که اهداف بزرگ و ایده آل در نظر می گیرند و عملاً نمی توانند در وقت محدودی به آن دست یابند، دچار ناامیدی می شوند. اما وقتی انسان اهداف جزیی تر و دست یافتی تر در نظر بگیرد و در آن زمینه موفق شود، احساس خوشحالی می کند و در آینده در دیگر موارد هم موفق می شود.
5. مثبت اندیش باشید و واژه ها و جملات منفی نظیر «من همیشه شکست می خورم»، «آدم ضعیفی هستم»، «هیچ کاری از من بر نمی آید» را هرگز بر زبان نیاورید.
6. بیش از اندازه توان خود، انتظار نداشته باشید: همه افراد مثل هم نیستند، شرایط زندگی و امکاناتی که در اختیار دارند هم یکسان نیست. افرادی که موفق هستند و در هر زمینه می توانند خود را نشان دهند، شاید امکانات بیشتری در اختیار دارند که اگر شما هم آن امکانات را می داشتید، موفق می شدید.
7. از ارتباط طولانی و همنشینی با افراد مأیوس، افسرده و مضطرب اجتناب نمایید.
8. با افراد موفق دوست شوید و به جای مقایسه کردن خود با آنها، سعی کنید از تجارب آنها استفاده نمایید.
9. به خداوند توکل نمایید، ارتباط با منبع لایزال الهی مایه قدرتمندی و احساس توانمندی در شما می شود. توکل به خدا از ترس، اضطراب و ناامیدی شما می کاهد. وقتی انسان به خدا توکل می کند، همان خدایی که همه جا حاضر و بر همه چیز قادر و توانا است، امیدوار می شود و هیچ گاه خود را ناتوان نمی بیند. اگر کسی خود را در برابر دشمن تنها ببیند، هر قدر نیرومند و قوی باشد، به زودی روحیه و اعتماد به نفس خود را از دست می دهد ولی اگر احساس کند لشکر نیرومندی پشت سر او است، احساس توانمندی و قدرت می کند، هر چند خودش ضعیف و ناتوان باشد. در روایتی از علی ـ علیه السّلام ـ آمده است: «چگونه بترسم در حالی که تو (خداوند) امید من هستی و چگونه مقهور شوم در حالی که تو تکیه گاه من باشی».
انسان وقتی به خدا توکل نمود و امیدوار شد، از حالت شک و تحیّر بیرون می آید و به نصرت و یاری خداوند امیدوار می شود. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «فاذا عَزَمْتَ فتوکَّل علی الله»[6] امام باقر ـ علیه السّلام ـ نقش توکل را در موفقیت و خودباوری و افزایش عزت نفس اینگونه بیان می کند: «کسی که به خدا توکل کند، مغلوب نمی شود و کسی که به دامن لطف اش چنگ زند و به او امیدوار شود شکست نمی خورد».
پس علاوه بر راهکارهای علمی که در تقویت اعتماد به نفس و خودباوری انسان نقش دارد، توکل به خدا بسیار مهم و ارزشمندتر است و می تواند عزت نفس و احساس کارآمدی فردی را در انسان تقویت کند. لذا در دعاهایمان می خوانیم: «اللهم اعزّنیِ باالتّوکل» بارالها! مرا در سایه توکل نیرومند و عزیز و سرافراز گردان.
10. اراده، اعتماد به نفس و عزت به نفس خود را تقویت کنید و در تصمیمات خود قاطع باشید.
11. بدانید که همیشه سختی ها و ناگواری ها با زندگی دنیوی عجین است و باید با سخت کوشی و تلاش خود آنها را پشت سر گذاشته و رو به خوشبختی و کمال گام بردارید.
12. از تفریحات سالم، گردش در طبیعت و ورزش کردن غافل نشوید.
جام

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها