خودکشی از پدیدههای تاسف آور جامعه
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز ، پدیدههایی مانند طلاق، اعتیاد، اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب یا خشونت و ... از جمله معضلاتی هستند که میتواند آنقدر انسان را تحت فشار قرار دهد تا جایی که دست به رفتارهای غیر انطباقی نظیر خودکشی بزند.
یک روانپزشک در یزد گفت: میزان خودکشی یا موثر بودن خودکشی در مردان 4 برابر خانمها است، اما اقدام به خودکشی در خانمها 4 برابر بیشتر از مردان است.
دکتر "امیررضا چمنی" در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، منطقه یزد، گفت: خودکشی از نظر روانشناسی علل و عوامل مختلفی دارد به طوری که عواملی مانند نیازهای برآورده نشده یا نیازهایی که با مانع روبرو شود باعث احساس درماندگی و نا امیدی شده و تعارض دوگانه فرد بین زندگی و استرس غیرقابل تحمل منجر به خودکشی میشود.
وی اضافه کرد: روش خودکشی در مردان خشن تر و با وسایلی مانند اسلحه، حلق آویز کردن و پرش از بلندی است و خانمها با استفاده از دارو و سموم اقدام به خودکشی می کنند. همچنین از نظر سنی با افزایش سن میزان خودکشی بیشتر است به عبارتی دیگر خودکشی در بین مردان در سنین بالای 45 سال و میان خانمها در سن بالای 55 سال اتفاق می افتد. در افراد مسن اگرچه میزان خودکشی کمتر است ولی خودکشی موفق تر است.
دکتر چمنی ادامه داد: خودکشی در جوانان 15 تا 24 سال یکی از عوامل مهم مرگ و میر است و مجرد بودن و مطلقه بودن میزان خودکشی را افزایش می دهد.
وی یک سری عوامل خطرسازی که احتمال اقدام به خودکشی را در فرد بیشتر میکند را شامل سابقه خانوادگی خودکشی، سابقه اقدام به خودکشی، منزوی بودن فرد، فقدان حمایت اجتماعی، ناامیدی، پرخاشگری، بیماریهای مزمن جسمی، غیر مذهبی بودن، فقدان یا از دست دادن اخیر، بیکاری، داشتن طرح یا برنامه برای خودکشی مانند بخشیدن اموال شخصی و از دست دادن شغل و موقعیت اجتماعی عنوان کرد.
بیماریهای جسمی می تواند مستعد کننده فرد برای خودکشی باشد
وی همچنین گفت: یک سری بیماریهای جسمی نیز فرد را مستعد خودکشی میکند به طوری که بیماریهای مزمن و ناتوان کننده مانند سرطان، صرع، ام اس و آلزایمر به علت عدم تحرک بودن فرد، بی ریخت شدن بدن، دردهای مزمن و مقاوم می تواند احتمال خودکشی را افزایش دهد.
این روانپزشک با اشاره به اینکه بیماریهای روحی نقش موثری در خودکشی دارد افزود: 95 درصد از افرادی که اقدام به خودکشی می کنند دارای یک اختلال جدی روانی هستند به عبارتی؛ 80 درصد از این افراد دچار افسردگی و 10 درصد دچار اسکیزوفرنی هستند بنابراین خطر خودکشی در افراد افسرده 15 درصد و بین افراد مبتلا به اسکیزوفرنی 10 درصد است.
وی تصریح کرد: همچنین سوء مصرف مواد مخدر و الکل، سابقه رفتارهای خشن، سابقه بستریهای مکرر در بخشهای روان پزشکی و نیز اختلالات شخصیتی مثل شخصیت ضد اجتماعی احتمال خودکشی را افزایش می دهد.
دکتر چمنی، اقدام به خودکشی یا افکار خودکشی را از موارد اورژانسی روانپزشکی دانست و گفت: اگر این عوامل خطرساز در کنار هم در فرد مشاهده شد، درمانهای دارویی و روان شناسی و گاهی شوک درمانی در کاهش و یا جلوگیری از اقدام به خودکشی فرد می تواند موثر باشد.
شخصیتهای درون گرا و مرزی بیشتر اقدام به خودزنی می کنند
وی خودزنی را یکی دیگر از موارد اقدام به خودکشی ذکر کرد و افزود: میزان خودزنی در بین خانمها سه برابر مردان است و در بیماران روحی روانی 5 برابر افراد عادی دیده می شود که این کار را به شکل بریدن مچ دست، بازو، سینه و شکم با استفاده از کارد یا شیشه انجام می دهند.
وی علل و عوامل خودزنی را خشونت فرد نسبت به خودش یا دیگران دانست و تصریح کرد: فرد با خودزنی تنش و میل مردن را در خودش کمتر می کند به عبارتی؛ فرد به علت ناتوانی در مدارا با تکانههای پرخاشگری اقدام به خوزنی می کند.
این روانپزشک اضافه کرد: خودزنی معمولاً در افراد با شخصیتهای درون گرا، مرزی و مصرف کنندگان مواد مخدر و الکل دیده می شود که این افراد هم باید با مراجعه به روانپزشک، تحت درمانهای دارویی و روان شناختی قرار گیرند.
خودکشی علت اصلی افسردگی است
یک کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی در یزد گفت: زمانی که افسردگی در فرد بالا برود حس خودکشی در او افزایش مییابد.
وجیهه ابراهیمی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، منطقه یزد، بیان کرد: برای خودکشی کردن فرد تصمیم آگاهانه میگیرد که خودش را از بین ببرد و به زندگی اش پایان دهد بنابراین علت اصلی خودکشی افسردگی است.
وی در ادامه گفت: فردی که به دلایل مختلف اجتماعی، محیطی، خانوادگی و غیره دچار افسردگی شده، احساس نا امیدی دارد، امید به زندگی در او کم شده و احساس گناه میکند، حس بدبینی نسبت به اطرافیانش دارد و احساس شادی در وی کاهش می یابد و زمانی که افسردگی در فرد بالا برود حس خودکشی در او افزایش می یابد.
ابراهیمی ادامه داد: معمولاً افرادی که خودکشی میکنند قبل از اقدام به خودکشی، نشانهها و پیغامهایی می دهند جملاتی مانند «من که دارم میرم شما که هستید» را بیان میکنند و یا برنامه ریزی اقتصادی برای آینده خود انجام نمیدهند بنابراین اطرافیان باید به این نشانه ها آگاهی داشته باشند و تهدیدها و واکنشها را جدی بگیرند.
وی گفت: قبل از اینکه فرد اقدام به خودکشی کند اطرافیان وی باید با مراجعه به روانپزشک با درمانهای دارویی و روانشناسی وی را تحت درمان قرار دهند چراکه در مواردی که فرد افسردگی شدید دارد ممکن است به دارو هم نیاز داشته باشد.
وی با اشاره به دو نوع خودکشی موفق و اقدام به خودکشی افزود: اقدام به خودکشی در زنان بیشتر و خودکشی موفق در مردان بیشتر است.
این کارشناسی ارشد روانشناسی اضافه کرد: از آنجایی که زنان جنبه عاطفی قوی تری دارند اقدام به خودکشی در آنها بیشتر است چراکه با این اقدام می خواهند بگویند «به من توجه کن وگرنه خود را می کشم».
وی همچنین گفت: افرادی که اقدام به خودکشی داشتند هم ممکن است این اقدام را تکرار کنند و ممکن است در یکی این دفعات تکرار، موفق هم باشند ولی مردان در خودکشی موفق تر از زنان هستند.
ابراهیمی توصیه کرد: برای جلوگیری از خودکشی، اطرافیان باید نشانههای قبل از خودکشی را شناسایی کرده و نسبت به آنها آگاهی پیدا کنند و حتما مداخله در بحران داشته باشند یعنی حتما فرد را به نزد متخصص ببرند و همچنین وی را تنها نگذارند تا دست به خودکشی بزند.
70 درصد افرادی که خودکشی می کنند قبل از اقدام قصدشان را نشان میدهند
"فاطه زارع" کارشناس مسوول بهداشت روان مرکز بهداشت استان یزد گفت: خصوصیت مشترک بین افرادی که اقدام به خودکشی می کنند داشتن این باور است که خودکشی تنها راه غلبه بر احساسات غیر قابل تحمل است به عبارت دیگر آشفتگی و مشکلات عاطفی در این افراد به حدی شدید می شوند که فرد را در یافتن راههای مختلف حل مشکل خود ناتوان می کند.
وی اضافه کرد: این افراد دچار الگوهایی می شوند که زندگی آنها را جهت می دهند به عنوان مثال «اگر بخواهم خوشحال باشم باید کامل باشم» یا «هیچ کس از من خوشش نمی آید، چون دوست داشتنی نیستم» و یا « من برای دیگران آدم خوبی نیستم» و ... که این قواعد بالاجبار فرد را به دلسردی و شکست و نهایتاً افسردگی سوق می دهد.
وی ادامه داد: اگر کسی احساس میکند که دیگر تحمل مشکلات را ندارد خطر اقدام به خودکشی، به عنوان راه حل جذاب برای وی وجود دارد.
وی تصریح کرد: حداقل 70 درصد کسانی که اقدام به خودکشی می کنند قبل از اقدام به گونهای قصد خودشان را نشان میدهند که آگاهی از این نشانهها میتواند در پیشگیری یاری دهنده باشد.
وی گفت: بسیاری از افراد غالباً با ابراز جملاتی همچون «دلم میخواهد دیگر زنده نباشم» یا «نمیدانم چه مدت دیگر میتوانم این فشارها و مشکلات را تحمل کنم» و یا « اخیراً طوری رانندگی میکنم که گویی واقعاً برایم اهمیت ندارد چه اتفاقی برایم پیش بیاید» دیگران را مستقیماً از برنامه خودکشی خود مطلع میکنند.
زارع در خصوص راهبردهای کلیدی به منظور مواجهه با افکار خودکشی توصیه کرد: فردی که افکار خودکشی دارد لازم است ترسها، ناکامیها و نگرانیهای خود با والدین، دوست، همسر، استاد و یا یک روحانی در میان بگذارد.
ابراز افکار و احساسات راهی به سوی حل و فصل بحران
وی ابراز افکار و احساسات را آغاز کننده فرایندی دانست که از طریق آن نیرو، امید و احساس ارزشمندی مجدداً در فرد ایجاد شده و به کشف راه حلهای دیگر به منظور حل و فصل بحران منجر میشود.
وی نوشتن آنچه موجب ناراحتی فرد میشود را یکی از راهکارهای مقابله با افکار خودکشی عنوان و تصریح کرد: همچنین فرد با مشخص کردن آنچه برای مقابله با یک موضوع خاص انجام میدهد، میتواند دریچه ذهن خود را برای راه حلهای دیگر باز بگذارد.
جایگزین کردن افکار مثبت با افکار منفی و نگرش متعادل در مورد خود
زارع با تاکید بر جایگزین کردن افکار مثبت با افکار منفی ادامه داد: لازم است شخص به طور دائم درباره نقایص و بدبیاریهای زندگی خود تعمق کند و نگرش منفی در مورد آینده را درونی کند. این کار، تمرکز بر تواناییها و مشارکتهای شخصی مثبت، نگرش متعادل در مورد خود و تواناییها را در او ایجاد خواهد کرد.
این کارشناس مسوول بهداشت روان خاطرنشان کرد: اگر شخصی از افسردگی، ناامیدی و افکار خودکشی در رنج است، مراجعه به متخصصین بهداشت روانی برای وی بسیار کمک کننده است و با استفاده از راهبردهای هدایت کننده در این مسیر کاملاً موفق خواهد بود.
راه اندازی مرکز پیشگیری از خودکشی در استان
وی همچنین بیان کرد: عوامل خانوادگی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، رویدادهای استرس زا در دوران کودکی و الگوی خانواده، عوامل شناختی و شخصیتی، بیماری روانپزشکی و استرسهای زندگی میتواند در بروز خودکشی موثر باشند.
وی ادامه داد: در این راستا دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد درصدد راه اندازی مرکز پیشگیری از خودکشی در استان است که در این مرکز روانپزشک، روانشناس و مددکار اجتماعی برای کمک به حل این معضل فعالیت دارند.
زارع خاطرنشان کرد: این مرکز به نشانی آزادشهر، کوچه مخابرات، مرکز بهداشتی درمانی موسی ابن جعفر آزادشهر است و مراجعین می توانند با شماره تلفن 7211190-7214900 تماس بگیرند.
دیدگاه تان را بنویسید