با محاصره تنگه هرمز ممکن است قیمت هر بشکه نفت تا ۲۰۰ دلار هم بالا برود

گروه سیاست نامه‌نیوز: روز گذشته آمریکا اعلام کرد که محاصره دریایی تنگه هرمز آغاز شده است. بسیاری از تحلیلگران اقتصادی در دنیا باور دارند این اقدام می‌تواند به طرز بی‌سابقه‌ای قیمت نفت و مشتقات آن از جمله بنزین را بالا ببرد. از سوی دیگر برخی معتقدند این اقدام آمریکا نشان‌دهنده تقابل آشکار این کشور با چین است.

عزت‌الله یوسفیان‌ملا، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی و عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس نهم، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «از منظر اقتصادی، حتی یک سخنرانی یا تهدید نیز می‌تواند بر قیمت فرآورده‌های نفتی اثرگذار باشد؛ به‌ویژه در مورد تنگه هرمز که حجم قابل‌توجهی از نفت و مشتقات آن از این مسیر عبور می‌کند. هرگونه محاصره این تنگه از سوی آمریکا، به‌طور مستقیم موجب افزایش قیمت نفت خواهد شد و به‌دنبال آن، قیمت کالاهای وابسته به نفت نیز بالا می‌رود. بدون تردید، در چنین شرایطی افزایش بی‌سابقه قیمت نفت دور از انتظار نیست و حتی ممکن است قیمت هر بشکه نفت به ۲۰۰ دلار نیز برسد. در صورت ایجاد محدودیت در این مسیر، ممکن است راه‌های جایگزینی برای انتقال نفت در نظر گرفته شود، اما این مسیرها به‌مراتب طولانی‌تر و پرهزینه‌تر خواهند بود. از این رو، محاصره تنگه هرمز برای آمریکا نوعی خودزنی است زیرا پیامدهای آن ابتدا متوجه خود آمریکا خواهد شد و سپس سایر کشورها را نیز در بر می‌گیرد. محاصره تنگه هرمز در تاریخ معاصر بی‌سابقه است. هرچند آمریکایی‌ها گاه به نمونه‌هایی مانند کوبا یا ونزوئلا اشاره می‌کنند، اما در آن موارد، محاصره صرفا متوجه همان کشورها بوده است؛ در حالی‌که در موضوع تنگه هرمز، دست‌کم ۱۸ کشور به‌طور مستقیم درگیر خواهند شد. اگرچه حدود ۲۰ درصد از سوخت جهان از این مسیر عبور می‌کند، اما همین میزان می‌تواند بر ۸۰ درصد باقی‌مانده نیز تأثیر منفی بگذارد».

او ادامه داد: «برخی مطرح می‌کنند که بندر شهید رجایی هدف محاصره قرار می‌گیرد، در حالی‌که بدون محاصره بندرعباس، چنین اقدامی عملا امکان‌پذیر نیست. از سوی دیگر، کشور عمان در سوی مقابل این تنگه قرار دارد و این پرسش مطرح است که آیا عمان حاضر خواهد بود چنین هزینه‌ای را بپذیرد یا خیر».

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین درباره بروز تنش‌های احتمالی میان آمریکا و چین بیان کرد: «در شرایط کنونی، چین و آمریکا به‌صورت غیرمستقیم درگیر هستند. در صورت محاصره تنگه هرمز، چین قادر نخواهد بود از ایران نفت دریافت کند و از سوی دیگر، امکان تأمین نفت از ونزوئلا نیز برای این کشور وجود ندارد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که یکی از اهداف اصلی آمریکا در این تحولات، تضعیف جدی چین است. از آنجا که دریافت نفت از ایران برای چین اهمیت بالایی دارد، این شرایط می‌تواند به افزایش تنش میان دو کشور منجر شود. با این حال، چین و حتی روسیه تلاش می‌کنند از تقابل مستقیم با آمریکا پرهیز کنند. چین با وجود نیاز به باز بودن تنگه هرمز به‌دلیل پرهیز از تشدید تنش‌ها، تمایل به ورود به این مناقشه ندارد و بعید است درگیر جنگی مستقیم شود».

یوسفیان‌ملا در پایان گفت: «به نظر می‌رسد راهبرد اصلی آمریکا در این تحولات، براندازی بوده است و در این میان، اسرائیل نیز به‌عنوان که یکی از بازیگران مهم جنگ اخیر است، مشخصا دنبال براندازی است. زمانی که دونالد ترامپ به‌صراحت از مردم خواست تا نهادهای حاکمیتی را در دست بگیرند، نشان‌داد که رویکردی براندازانه را در پیش گرفته است. همچنین برخی رسانه‌های مرتبط با آمریکا نیز آشکارا از چنین هدفی سخن می‌گویند. آمریکا به‌دلیل تجربه‌های ناموفق خود در عراق و افغانستان، تمایلی به ورود مستقیم نیروی زمینی به ایران نداشت اما اکنون همین محاصره دریایی به نوعی وارد کردن نیروی زمینی به قضیه است: چراکه محاصره دریایی مستلزم نوعی استقرار نیروی زمینی است».