نگاه تحلیلگر/ گفتوگوی «نامهنیور» با عضو کمیسیون امنیت ملی
مخالفان عراقچی از سرناآگاهی سخن میگویند
احمد بخشایش اردستانی گفت: برخی افراد بهدلیل بیاطلاعی تصور میکنند که آقای عراقچی طرح جدیدی ارائه کرده است، در حالی که چنین نیست.
گروه سیاست نامهنیوز: تنگه هرمز بار دیگر از سوی ایران بسته شد؛ دلیل هم محاصره دریایی آمریکا در دریای عمان است. از سوی دیگر روند مذاکرات ایران و آمریکا دچار چالشهایی شده است. در این میان پرسش آن است که چه عواملی باعث شد تا این لحظه مذاکرات به نتیجه قطعی نرسد؟
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، درباره این موضوع به «نامهنیوز» گفت: «مخالفتها از داخل با آقای عراقچی عمدتا از سر ناآگاهی است. بر اساس توافق اولیه، قرار بود در صورت برقراری آتشبس، تنگه باز شود اما عبور کشتیها بهصورت محدود انجام شود و کشتیها باید در مسیرهای تعیینشده از سوی ایران حرکت کنند و صرفا کشتیهای کشورهای غیرمتخاصم با ایران بتوانند از تنگه عبور کنند و روزانه هم حدود ۱۵ کشتی بتوانند عبور کنند. با این حال، بهدلیل عدم تحقق آتشبس در لبنان، ایران اعلام کرد که یکی از بندهای دهگانه شروط آتشبس با آمریکا برقراری آتشبس در لبنان بوده است و اعلام کرد تا وقتی در آنجا حملات اسرائیل ادامه دارد، تنگه بسته خواهد ماند. ترامپ به نتانیاهو فشار آورد و در نهایت در لبنان هم آتشبس برقرار شد و شرایط تنگه به آنچه در مفاد آتشبس بود، برگشت. با این وجود، برخی افراد بهدلیل بیاطلاعی تصور میکنند که آقای عراقچی طرح جدیدی ارائه کرده است، در حالی که چنین نیست».
او ادامه داد: «در مقطعی که ایران اعلام کرد تنگه باز است، دو کشتی هندی یکی نفتکش و دیگری کشتی باری در مسیر تعیینشده از سوی ایران عبور نکردند و به این دلیل به آن دو کشتی اخطار داده شد و برگشتند. در حال حاضر هم تنگه بسته است زیرا در توافق آتشبس، موضوع محاصره از سوی آمریکا پیشبینی نشده بود. با توجه به اقدام آمریکا در اِعمال محدودیت در دریای عمان، ایران اعلام کرد که تنگه را خواهد بست و در صورت ادامه این شرایط، از طریق یمن، تنگه بابالمندب نیز بسته خواهد شد تا قیمت نفت جهانی افزایش یابد و از این طریق فشار بر آمریکا افزایش یابد».
این نماینده مجلس همچنین بیان کرد: «در جریان مذاکراتی که در پاکستان انجام شد، این ترامپ بود که درخواست مذاکره را مطرح کرد. او ۱۵ بند پیشنهادی ارائه داد، اما ایران اعلام کرد که این موارد را نمیپذیرد و در مقابل، ۱۰ بند پیشنهادی ارائه کرد که در آنها موضوع اورانیوم مطرح نشده بود. ترامپ این چارچوب را پذیرفت و مذاکرات بر اساس همان ۱۰ بند ادامه یافت. در اسلامآباد، طرفین در برخی موضوعات به توافق نزدیک شدند، اما در برخی موارد همچنان اختلاف باقی ماند. آمریکا اعلام میکند که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد. در مقابل، ایران تأکید دارد که در تنگه هرمز حق اِعمال حاکمیت دارد. آمریکا خواهان مشارکت در دریافت تعرفهها است، در حالی که ایران معتقد است آمریکا باید بهطور کامل از این منطقه خارج شود. موضوع مهم دیگر، غنیسازی اورانیوم است. زمانی که ایران اورانیوم را در سطح ۳ درصد غنیسازی میکرد، آمریکا با آن مخالفت کرد. در ادامه، ایران سطح غنیسازی را به ۲۰ درصد و سپس به ۶۰ درصد افزایش داد تا در مذاکرات از موقعیت برتری برخوردار شود. ایران اعلام کرده است که آماده است ۴۶۰ کیلوگرم از ذخایر خود را رقیق کند، اما آمریکا خواستار تحویل این ذخایر است. در این میان، برخی پیشنهاد دادهاند که در ازای این اقدام، ۲۰ میلیارد دلار پرداخت شود و برخی دیگر آزادسازی ۱۲۰ میلیارد دلار را مطرح کردهاند. آمریکا پیشنهاد داده است که ایران به مدت ۲۰ سال از غنیسازی صرفنظر کند، در حالی که ایران بازهای بین یک تا ۹ سال را قابل مذاکره میداند، اما اصل حق غنیسازی را واگذار نخواهد کرد».
بخشایش اردستانی در پایان گفت: «در پی اقدام آمریکا در اعمال محاصره در دریای عمان، ایران اعلام کرد که حتی اگر دو ماه در شرایط محاصره باقی بماند، مشکلی نخواهد داشت و این وضعیت میتواند نشان دهد کدام طرف بیشتر متضرر خواهد شد. در همین راستا، موضوع تنگه بابالمندب نیز بهعنوان اهرم فشار مطرح شده و احتمال عقبنشینی طرف مقابل وجود دارد. ترامپ تلاش میکند حضور فعالی در صحنه داشته باشد، افکار عمومی را با خود همراه کند و توافقی فراتر از برجام به دست آورد. او در شرایطی قرار دارد که نه امکان عقبنشینی دارد و نه مسیر روشنی برای پیشرفت؛ بنابراین بهدنبال کسب یک پیروزی است. در عین حال، حتی تحلیلگران غربی معتقدند که ایران در موقعیت محدودتری قرار گرفته است. در نهایت، باید توجه داشت که مذاکره یک فرایند زمانبر است و با یک جلسه به نتیجه نمیرسد».
دیدگاه تان را بنویسید