توافق ایران و آمریکا بر سر ۱۱ تن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران

در شرایطی که هنوز مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا آغاز نشده‌است و دو طرف همچنان برای رسیدن به تفاهم‌نامه پایان جنگ در حال تبادل پیام هستند، یک رسانه آمریکایی مدعی شده‌است که برخی رئوس کلی یک توافق هسته‌ای نهایی که قرار است بعد از امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ در مورد آن مذاکره شود، مورد توافق آمریکا قرار گرفته‌است.

به نقل از خبرآنلاین، در حالی که تهران و واشنگتن همچنان در حال تبادل پیام برای رسیدن به یک تفاهم‌نامه کلی برای پایان جنگ هستند، نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شده‌است که خطوط کلی یک توافق هسته‌ای که قرار است بعدا در مورد آن مذاکره شود، مورد پذیرش دو طرف قرار گرفته‌است.

به رغم ادعاهای مطرح شده در گزارش نیویورک تایمز، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه در نشست خبری خود با خبرنگاران با تاکید مجدد بر اینکه همچنان هیچ مذاکره‌ای در خصوص برنامه هسته‌ای در جریان نیست، ادعاهای مشابه این را گمانه‌زنی رسانه‌ای توصیف کرد.

بقائی گفت: «مذاکرات در حال حاضر بر موضوع خاتمه جنگ متمرکز است؛ همان‌طور که بارها نیز این موضوع را مطرح کرده‌ایم. در رابطه با جزئیاتی که درباره ابعاد مختلف برنامه هسته‌ای ایران، از جمله ذخایر اورانیوم غنی‌شده کشور مطرح می‌شود، باید گفت که همه این موارد در حد گمانه‌زنی رسانه‌ای است.»

با این حال به نظر می‌رسد گزارش اخیر نیویورک تایمز در مورد خطوط کلی توافق مورد نظر آمریکا، سیگنال مهمی در مورد مسیر مذاکره هسته‌ای آینده پس از امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ باشد.

این گزارش تصریح می‌کند که بعد از مدت طولانی مقاومت، دولت ترامپ عاقبت پذیرفته‌است که تمامی اورانیوم غنی‌شده در خاک ایران باقی بماند و صرفا به رقیق‌سازی این مواد رضایت بدهد.

دیوید سنگر، خبرنگار ارشد نیویورک تایمز می‌نویسد دستیاران دونالد ترامپ در حال مذاکره بر سر طرحی اولیه و مبهم از یک توافق هسته‌ای جدید با ایران هستند که هدف آن متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران برای حدود ۱۵ سال است.

به نوشته این روزنامه‌نگار یک نکته کلیدی در این مذاکرات، تمایل آمریکا به پذیرش فرمول مدنظر ایران برای مدیریت اورانیوم ۶۰ درصد است؛ بر این اساس، اورانیوم غنی‌شده به جای خروج از کشور، در داخل ایران رقیق و مخلوط می‌شود و سوخت هسته‌ای همچنان در مالکیت و اختیار تهران باقی می‌ماند.  آمریکا تا پیش از این اصرار داشت که تمام اورانیوم غنی‌شده باید توسط آمریکا از خاک ایران خارج شود.

سنگر می‌نویسد دستیابی به توافق نهایی همچنان به دلیل درگیری‌های نظامی اخیر در منطقه و اختلافات بر سر نحوه آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار دارایی مسدود شده ایران، در وضعیتی شکننده قرار دارد.

بر اساس گزارش نیویورک تایمز چهار محور اصلی این مذاکرات به صورت خلاصه عبارتند از:

        تعلیق طولانی‌مدت غنی‌سازی اورانیوم: آمریکا ابتدا خواستار توقف ۲۰ ساله غنی‌سازی بود و ایران پیشنهاد توقف ۱۰ ساله داد؛ اما مقامات آمریکایی معتقدند طرفین در نهایت بر روی یک دوره ۱۵ ساله توافق خواهند کرد.

        رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم در داخل کشور: آمریکا با همکاری آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ۱۱ تن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران (از جمله سوخت با غنای نزدیک به درجه تسلیحاتی) را در داخل خود سایت‌ها رقیق و مخلوط می‌کند. آمریکا به دنبال نقش اجرایی در این فرآیند است، اما ایران تاکید دارد که آمریکا تنها باید به عنوان ناظر عمل کند.

        برچیدن سایت‌های هسته‌ای با حفظ یک مرکز: آمریکا خواستار برچیدن هر سه سایت آسیب‌دیده در نطنز، فردو و اصفهان است. ایران با برچیدن دو مرکز موافقت کرده اما اصرار دارد یک مرکز را باز نگه دارد تا نمادی از «حق غنی‌سازی» خود را حفظ کند.

        موافقت با بازرسی‌های سرزده: آمریکا خواستار انجام بازرسی‌های «سرزده» در هر زمان و هر مکان در داخل ایران است. پذیرش نهایی این شرط از سوی ایران هنوز مبهم است.