نماینده رئیسجمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد
فاجعه بی حسی عجیب جامعه به اعتیاد و مواد و سیگار کشیدن
سرپرست معاونت پیشگیری و بازتوانی اعتیاد بهزیستی کشور گفت: بحث بیحسی جامعه نسبت به مسئله اعتیاد، یکی از خطرناکترین پدیدههایی است که ممکن است در هر جامعهای رخ دهد. عادیسازی و نرمال جلوه دادن پدیده اعتیاد میتواند پیامدهای بسیار جدی به همراه داشته باشد.
نماینده رئیسجمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در جمعبندی نخستین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استانهای کشور، بر ضرورت مقابله با «بیحسی نسبی» ایجادشده در جامعه نسبت به مسئله اعتیاد و مواد مخدر و سیگار تأکید کرد و خواستار تعریف نقش مشخص برای خانوادهها، کارفرمایان، محیطهای کاری، مدارس و دانشگاهها در حوزه پیشگیری شد.
در همین زمینه «میلاد مشایخی» سرپرست معاونت پیشگیری و بازتوانی اعتیاد بهزیستی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا درباره بیحسی ایجادشده در جامعه نسبت به پدیده اعتیاد گفت: بیحسی جامعه نسبت به مسئله اعتیاد، یکی از خطرناکترین پدیدههایی است که ممکن است در هر جامعهای رخ دهد. عادیسازی و نرمال جلوه دادن پدیده اعتیاد میتواند پیامدهای بسیار جدی به همراه داشته باشد. سخنان رئیس و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره این موضوع، دقیقاً به همین مسئله اشاره دارد و میتواند زنگ خطری جدی تلقی شود.
مشایخی با اشاره به روند عادیشدن برخی رفتارها در جامعه اظهار کرد: در گذشته، مشاهده بانویی در حال استعمال سیگار برای بسیاری از افراد، از نظر روانی و اجتماعی واکنش متفاوتی ایجاد میکرد و این رفتار عادی تلقی نمیشد. با این حال، تکرار یک رفتار میتواند بهتدریج موجب عادیسازی آن شود. به همین ترتیب، مصرف مواد مخدر، مشروبات الکلی یا مواد موسوم به «دروازهای» مانند قلیان در اماکن عمومی نیز میتواند به عادیشدن این رفتارها منجر شود.
وی ادامه داد: بسیاری از کشورها تلاش میکنند با اتخاذ تدابیر لازم، از عادیسازی این رفتارها جلوگیری کنند. برای نمونه، نمایش استعمال سیگار توسط بازیگران در فیلمها و سریالها نیز در صورت تکرار میتواند در عادیسازی این رفتار نقش داشته باشد.
اعتیاد نباید به یک امر عادی تبدیل شود
این کارشناس اعتیاد خاطرنشان کرد: بیحسی اجتماعی به این معناست که نباید معضلاتی مانند اعتیاد، طلاق و سایر آسیبهای اجتماعی را عادیسازی کنیم. با توجه به اینکه حوزه تخصصی من اعتیاد است، تأکید میکنم نباید به سمت عادیسازی این پدیده حرکت کنیم.
مشایخی گفت: در برخی موارد، به دلیل نبود آگاهی کافی از ابعاد اجتماعی اعتیاد، ناخواسته به سمت عادیسازی آن سوق پیدا میکنیم. این مسئله بهویژه در رسانهها و در مواجهه با نسلهای جوان، از جمله نسل Z و نسل آلفا، قابل مشاهده است.
به گفته وی، استفاده از ادبیات و واژههایی که به عادیسازی و نرمالسازی اعتیاد منجر میشوند، هرچند ممکن است در برخی حوزهها مسئلهساز نباشد، در حوزه اعتیاد میتواند بسیار خطرناک باشد. از سوی دیگر، چرخه قاچاق مواد مخدر نیز بهصورت هوشمندانه از این فضا بهرهبرداری میکند.
مواد نوپدید؛ آسان، سریع و ارزان
مشایخی با اشاره به تغییر الگوهای مصرف اظهار کرد: مواد مخدر نوپدید که برخی از آنها دارای اثرات توهمزا هستند و بهتدریج از خانواده مواد مخدر سنتی فاصله گرفتهاند، عموماً سه ویژگی دارند؛ مصرف آسان، اثرگذاری سریع و قیمت پایین.
وی افزود: حتی موادی مانند سیگار و قلیان که از نظر قانونی مبارزه جدی با آنها صورت نمیگیرد، حاوی نیکوتین هستند و میتوانند وابستگی شدید ایجاد کنند. این مواد اغلب بهعنوان «دروازههای ورود» مطرح میشوند و از برخی جهات ویژگیهایی مشابه مواد نوپدید دارند.
خطرناکتر از بیحسی، تفریحی جلوه دادن اعتیاد است
این کارشناس اعتیاد ادامه داد: خطرناکتر از بیحسی اجتماعی، آن است که اعتیاد را در قالب تفریح و سرگرمی قرار دهیم. برای مثال، وقتی از جوانی پرسیده میشود چرا گل یا ماریجوانا مصرف میکند، ممکن است پاسخ دهد که با آن شاد میشود. این مسئله نشاندهنده تلاش برای دستیابی به احساس لذت از مسیر نادرست است.
وی تأکید کرد: در چنین شرایطی باید به دنبال راهکارهای عملی برای مقابله با این روند باشیم. نکته مهم دیگر این است که مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر باید به یک مسئله اجتماعی تبدیل شود و صرفاً در حد شعار و جملات باقی نماند.
جامعه باید در پیشگیری نقش داشته باشد
مشایخی توضیح داد: منظور از اجتماعیشدن مبارزه با اعتیاد این است که جامعه نیازهای خود را شناسایی کند، ایدههایش را ارائه دهد و اجرای راهکارها نیز تا حد امکان بر عهده خود جامعه باشد تا توانمند شود. در این میان، دستگاههای دولتی، نظارتی و حاکمیتی باید بیشتر نقش تسهیلگر داشته باشند.
وی افزود: اگر این رویکرد تسهیلگری دنبال نشود، چرخه قاچاق مواد مخدر که جامعه را بهصورت دقیق و ساختاریافته رصد میکند، برای هر گروه هدف، از نوجوانان و جوانان گرفته تا سالمندان، زنان خانهدار، افراد علاقهمند به کاهش وزن، افراد جویای انرژی یا کسانی که با بیخوابی مواجهاند، مادهای متناسب در «منوی اعتیاد» خود قرار خواهد داد.
این مقام سازمان بهزیستی کشور گفت: ما باید در مقابل این رویکرد، شرایطی ایجاد کنیم که در آن نیازهای واقعی جامعه شناسایی و در قالب «منوی جامعه» به آنها پاسخ داده شود. نباید به دلیل ناآگاهی یا ناتوانی، ناخواسته در مسیر چرخه قاچاق حرکت کنیم.
نباید با اعلام آمارهای نادرست، جامعه را ناامید کرد
مشایخی با اشاره به موضوع سن شروع مصرف و اعتیاد اظهار کرد: یکی از چالشهای موجود، ارائه آمار درباره سن اعتیاد است؛ چراکه نمیتوان سن شروع اعتیاد را بهصورت کلی و بدون تفکیک دقیق اعلام کرد.
وی افزود: نخست اینکه نتایج مطالعات شیوعشناسی هنوز بهصورت دقیق و کامل منتشر نشده است. علاوه بر این، سن شروع مصرف بسته به نوع ماده بسیار متفاوت است؛ از مواد دروازهای و مواد خیابانی گرفته تا محرکها و مخدرها.
به گفته مشایخی، اگر سن شروع مصرف سیگار بهعنوان سن شروع اعتیاد اعلام شود، جامعه ممکن است دچار ناامیدی و یأس شود. بیحسی در واقع میتواند مرحلهای پس از ناامیدی باشد؛ یعنی زمانی که فرد از نظر روانشناختی احساس کند تلاشها نتیجهای ندارد و در نتیجه نسبت به آن مسئله واکنش نشان ندهد.
وی تأکید کرد: از این رو باید انگیزه و امید را در جامعه تقویت کنیم و قبح اعتیاد را نشکنیم. نباید با عباراتی مانند «عادی شده»، «تمام شده» یا «همه دارند» به عادیسازی این معضل دامن بزنیم.
آموزش پیشگیری باید به زبان جوانان باشد
مشایخی با اشاره به برخی روندهای شکلگرفته در میان جوانان گفت: اکنون در برخی جمعهای جوانان، کمپینهایی با مضمون «با هم باشیم» در حال شکلگیری است که در آنها نوع خاصی از استعمال دخانیات و نوشیدنیهای غیرالکلی ترویج میشود. بسیاری از جوانان نیز به باشگاهها و برنامههای ورزشی مراجعه میکنند.
وی افزود: از سوی دیگر، سیاهنمایی افراطی نیز راهحل مناسبی نیست و نهتنها مشکلی را برطرف نمیکند، بلکه ممکن است گروههای هدف را از دست بدهیم و موجب بیانگیزگی فعالان این حوزه شویم.
این کارشناس اعتیاد ادامه داد: یکی از چالشهای فعلی این است که سیستم درمان دچار بیانگیزگی شده و تصور میکند معتادان دیگر برای درمان مراجعه نمیکنند؛ در حالی که بسیاری از افراد بهصورت جدی مسیرهای درمانی خود را از طریق گروههای خودیار، درمانهای دارویی و درمانهای اقامتی دنبال میکنند.
وی تأکید کرد: اگر بذر ناامیدی را در حوزه درمان بکاریم، در حالی که سیستم قاچاق همچنان فعال است، آسیب بیشتری ایجاد خواهد شد.
حساسسازی با ترساندن متفاوت است
مشایخی گفت: رسانهها و کارشناسان نقش بسیار مهمی در این زمینه دارند. باید جامعه را نسبت به اعتیاد حساس و آگاه کنیم، نه اینکه آن را صرفاً بترسانیم. حساسسازی، آگاهسازی و ترساندن سه موضوع متفاوت هستند.
وی افزود: باید والدین امروز را آموزش دهیم که الگوهای مصرف در نسلهای جدید تغییر کرده است. نسل Z و نسل آلفا ممکن است به سمت موادی بروند که ارزان، در دسترس، بدون بو و رنگ و دارای شکل مصرف ساده باشند؛ از جمله محصولاتی که ممکن است در قالبهایی مانند خوراکی یا نوشیدنی عرضه شوند.
تأثیرگذاری گروههای همسال بیشتر از آموزشهای رسمی است
این مقام سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر نقش گروههای همسال اظهار کرد: وقتی سطح آگاهی افزایش پیدا میکند، نقش گروههای همتا میتواند بسیار مؤثرتر از آموزشهای رسمی باشد. وقتی جوانی که در جمع دوستان خود نفوذ و اعتبار دارد، تجربه مصرف خود را با دیگران در میان میگذارد و از خطرات و پیامدهای آن سخن میگوید، این روایت شخصی میتواند تأثیر بسیار بیشتری از جلسات آموزشی رسمی داشته باشد.
وی ادامه داد: استفاده از خود جوانان برای آگاهسازی همسالانشان میتواند بسیار راهگشا باشد. پیشنهاد میشود افراد تأثیرگذار در میان جوانان شناسایی و در بسترهای مورد استفاده خودشان، با آموزشهای جامع و هدفمند توانمند شوند.
مشایخی همچنین به ضرورت تغییر بسترهای آموزشی اشاره کرد و گفت: یکی از چالشهای آموزشی این است که آموزشها در بسترهایی ارائه میشوند که جوانان امروز در آنها حضور ندارند. نسل جوان عمدتاً در فضای اینستاگرام، یوتیوب، توییتر و پلتفرمهای مشابه فعال است و تلاش برای جذب آنها از طریق بروشور و پوستر معمولاً اثربخشی محدودی دارد.
وی افزود: حتی محتوای الکترونیکی نیز تنها زمانی مورد توجه قرار میگیرد که جذاب و متناسب با علایق مخاطب باشد. تجربه نشان میدهد محتوایی مانند پادکستهایی که در آنها خود جوانان درباره موضوعاتی مانند الکل، پیامدهای بهداشتی و سلامت جسمانی صحبت میکنند، میتواند اثربخشی بیشتری نسبت به آموزش مستقیم و سخنرانیمحور بزرگسالان داشته باشد.
ضرورت بهروزرسانی سیاستهای پیشگیری
مشایخی با اشاره به ویژگیهای نسل آلفا تصریح کرد: این نسل به دلیل استفاده گسترده از ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، تلفن همراه و شبکههای اجتماعی، ممکن است احساس دانایی بیشتری نسبت به نسلهای قبل داشته باشد. اینکه این احساس دانایی به دانش واقعی و نگرش صحیح تبدیل شود، موضوعی است که جامعهشناسان باید به آن بپردازند.
وی گفت: نباید در حوزه اعتیاد بذر ناامیدی بکاریم. در حال حاضر اتفاقات مثبتی در حال رخ دادن است و برخی روندها رو به بهبود هستند. از سوی دیگر، چرخه قاچاق بسیار قدرتمند عمل میکند و دائماً خود را بهروزرسانی میکند. ضعف اصلی ما این است که مانند این چرخه، خود را بهروز نمیکنیم؛ به بیان دیگر، سیستمهای مبارزه، آموزش و پیشگیری ما همسو با تحولات جدید حرکت نمیکنند.
وی افزود: این مسئله با کمک رسانهها، مدرسان همنسل جوانان و بهویژه سازمانهای مردمنهاد قابل اصلاح است. سازمانهای مردمنهاد، به شرط آنکه واقعاً غیردولتی باشند، نقش بسیار مهمی در این حوزه دارند.
مشایخی ادامه داد: جوانانی که امروز وارد جامعه شدهاند و از دانش و مهارت بالایی در فضای مجازی برخوردارند، میتوانند این دانش را به دنیای واقعی منتقل کنند. این افراد ابزارهای مهمی برای پیشگیری هستند و باید جدی گرفته شوند.
وی در پایان گفت: جوانان بسیار خوب و حتی بهتر از ما سخن میگویند و مطالب را به شکل مؤثرتری بیان میکنند. هنگامی که یک موضوع توسط گروههای همتا مطرح میشود، اثربخشی روانشناختی و اجتماعی آن میتواند بسیار بیشتر از بیان همان موضوع توسط یک استاد یا کارشناس باشد. بنابراین، بسیار مهم است که شخصیتهای منتور و لیدر را آموزش دهیم و آنها را بهعنوان گروههای همتا، میان فضای عمومی جامعه و تیمهای متخصص قرار دهیم. در این صورت، نقش سازمانهای مردمنهاد در حوزه پیشگیری از اعتیاد میتواند بسیار مؤثر و تعیینکننده باشد.
فاجعه الگوسازی با زنان و مردان سیگاری در فیلم و سریال ها
همکاری عجیب نمایش خانگی با شرکت های دخانیات.ستاره نقش اول و دوم و سوم هر سریالی که می بینید از اول تا آخر در حال سیگار کشیدن است! نهادینه شدن سیگار فقط سود شرکتهای دخانیات را بیشتر میکند و فاجعه برای خانوارها را
عادی سازی استفاده از دخانیات تبدیل به گسترش دخانیات در بین جوانان شده و خانواده ها چشم انتظار تصویب قانون ممنوعیت استفاده ابزاری از دخانیات در سینما و تلویزیون و سینمای خانگی هستند
عوارض سیگار برای زنها ده برابر بیشتر از مردها است
مشکلات تناسلی - جنسی جدای تمام عوارض قلبی، ریوی و عروقی است که در زنان سیگاری بر جای خود است. عوارضی مانند سرطان پستان و مثانه بر قوت خود باقی است. همه عوارضی که مردها دارند هم زنها دارند؛ و باید بگویم که عوارض سیگار در زنها ده برابر شدیدتر از مردان است .
خونریزی ماهانه در زنان سیگاری تا ۱۰ روز
اگر ماه را ۲۸ روز در نظر بگیریم، هفته اول میتواند عادت ماهیانه باشد و روز چهاردهم روز تخمک گذاری زنان است. این در زنان عادی بین ۱۳ تا ۱۵ روز تلورانس دارد. ولی در افراد سیگاری این نظم و انظباط را ندارد. ممکن است آنها یک ماه ۲۰ ام یا یک ماه ۱۰ ام تخمک گذاری کنند. یا اصلا یک ماه تخمک گذاری نداشته باشد. در واقع عوارض واد سمی در سیگار، وقتی بر شریانهای تناسلی زنان نفوذ میکنند، فرایند تولید مثل آنها را نامنظم میکنند. حتی این بر زمان خونریزی زنان هم تاثیر دارد و میتواند زمان آن را تا ده روز افزایش دهد. این برای خانمهایی است که بیش از ۱۰ سال سیگار مصرف میکنند.
افتادگی و چین و چروک پوست
دود تنباکو حاوی بیش از ۴ هزار ماده شیمیایی سرطان زا است. این مواد همچنین به کلاژن و آلاستین دو جزء اصلی پوست آسیب میرسانند. حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار و سیگاریهای دست دوم نیز میتوانند این ضایعات پوستی را تجربه کنند؛ یعنی افتادگی و چین و چروکهای عمیق پوست.
سنتان را از آنچه هست بیشتر نشان می دهد
افراد سیگاری به علت درون دادن مرتب دود سیگار در اطراف دهانشان خطوط چروک را تجربه می کنند اما آسیب به همین جا ختم نمی شود. نیکوتین موجود در سیگار، پوست را ضعیف می کند که در نتیجه نقاط مختلف پوست از جمله پیشانی، چشم ها، گردن و قفسه سینه دچار چین و چروک می شود. متخصصان می گویند سیگار سرعت پیری پوست را افزایش می دهد طوری که حتی افراد جوان سیگاری دو سال بیشتر از سن واقعیشان نشان می دهند.
زنان سیگاری ده برابر بیشتر مستعد سرطانها
بدترین نوع دخانیات قلیان است و متاسفانه زیادند زنانی که امروز قلیان تدخین میکنند. هر یکبار قلیان کشیدن (متوسط ۱۵ دقیقه) معادل ۷۰ تا ۱۰۰ سیگار است. توجه کنید که عارضه تخمدان کمترین عارضه سیگار برای زنان است. عارضههای اصلی سرطانهای دهان و زبان، مری، ریه، مثانه و معده و سکتههای مغزی و قلبی است.
پوکی استخوان در زنان سیگاری بیشتر است
پوکی استخوان عارضهای است که با بالا رفتن سن به وجود میآید و در نتیجه از استحکام بافت و املاح استخوانی کم شده و در نتیجه از مقاومت آن کم میشود و به تدریج در سنین بالاتر با سرعتی کم، از تراکم استخوانها کم شده و با بالارفتن سن، پوک میشوند. در زنان بعد از سن یائسگی به علت توقف ترشح هورمونهای زنانه که نقش مهم این هورمونها در استحکام استخوانها را دارد، شیوع پوکی استخوان زیادتر میشود. این متخصص تغذیه اضافه کرد: پوکی استخوان در بین زنان بعد از سن یائسگی بسیار شایع است و زنان بیش از مردان به پوکی استخوان مبتلا میشوند و مصرف سیگار و قهوه زیاد هم، در پوکی استخوان موثر است. همنشینان افراد سیگاری هم در معرض پوکی استخوان زودرس هستند و زنانی که سیگار میکشند، دچار پوکی استخوان شدیدتری میشوند.
ناهمواری پوست
سیگار کشیدن روی رگهای خونی اثر میگذارد، رگهایی که اکسیژن و مواد مغذی را به کل بدن میرسانند. موقعی که پوست از نظر این مواد مغذی محروم میشود، حتی در سنین پایین تغییراتی در آن ایجاد میگردد. افراد سیگاری اغلب رنگ پریده هستند.
چین و چروک در اطراف لب
آسیب به آلاستین روی پوست اطراف دهان نیز تاثیر میگذارد و منجر به پیری زودرس با ایجاد خطوط عمیق در اطراف پوست لب میشود. همانطور که اخم زیاد موجب چین خوردگی روی پیشانی میشود، عضلات اطراف لب نیز که در اثر پک زدن دائم جمع و کشیده میشوند، موجب چروکیدگی پوست اطراف لب میشوند که به مرور زمان و تداوم سیگار کشیدن این چروکها دائمی خواهند شد.
ریزش مو
سیگار میتواند منجر به فرایند ریزش مو شود و این روند با بالاتر رفتن سن وخیمتر میگردد. زنان افراد سیگاری معمولا موهای نازکتر و ضعیفتری دارند چون مواد شیمیایی سمی موجود در سیگار به DNA فولیکول های مو آسیب میرسانند. سیگار همچنین رادیکال آزاد آسیب رساننده به سلول تولید میکند که نه تنها باعث نازک و ضعیف شدن مو میشود، بلکه باعث خاکستری شدنشان هم می شود.
سیگار پسوریازیس را وخیم تر میکند
مطالعات حاکی از آن است که افراد سیگاری، در برابر بیماری پسوریازیس آسیب پذیرتر می باشند، چرا که این عادت آنان، بر فعالیت دفاعی بدن آن ها تاثیر می گذارد. سیگار خطر پیشرفت بیماری پوستی وابسته به سیستم ایمنی به نام بیماری صدف یا پسوریازیس را دو تا سه برابر میکند. پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی پوستی به شمار میرود.
چین و چروک چشم
چروکهای پوستی دائمی از پیامدهای مهم سیگار کشیدن هستند. نیکوتین عروق خونی را تنگ میکند و در نتیجه مانع از رسیدن ذخیره اکسیژنی به پوست میشود. هرچند بروز چین و چروکهای پوستی در دوران سالخوردگی اجتناب ناپذیر است، اما سیگار باعث میشود این چروکها زودتر و در سنین پایینتر روی پوست نمایان شوند. این چین و چروکها اگرچه با افزایش سن ایجاد میشود، اما در سیگاریها بسیار عمیقتر است.
لکهها روی ناخن و انگشتان
توتون و تنباکو منجر به بروز لکههایی روی ناخنها و پوست دست میشود. این اتفاق میتواند ناشی از سیگار کشیدن مزمن باشد. خوشبختانه بعد از ترک سیگار این تغییرات محو میشود.
بهبود ظاهر بعد از ترک
بعد از این که شما سیگار را ترک میکنید، جریان خون بهبود مییابد در نتیجه پوست شروع به دریافت اکسیژن بیشتر میکند. دندانها نیز ممکن است سفیدتر شوند ضمن این که لکههای انگشتان و ناخنها نیز با ترک سیگار کم رنگتر میشود.
هر زمان که سیگار را ترک کردید، برای مقاومت در برابر نشانههای پیری پوست میتوانید از کرمهای موضعی و حاوی آنتی اکسیدان برای بهبود ظاهر پوست استفاده کنید. استفاده از کرمهای ضد آفتاب هنگام خروج از منزل برای شما بسیار ضروری است. برخی پزشکان نیز توصیه میکنند برای از بین بردن نشانههای پوستی ناشی از سیگار، از روشهای درمانی لیزر و لایه برداری پوست بهره ببرند.
منبع :ایلنا
دیدگاه تان را بنویسید