به آغاز دوباره جنگ نزدیک نیستیم

نگاه فعلی دونالد ترامپ به جنگ با ایران، ترکیبی از تهدید نظامی و تردید درباره ادامه درگیری است. او از یک‌سو همچنان بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید می‌کند و گزینه حملات نظامی را کنار نگذاشته، اما از سوی دیگر تمایل دارد پیش از ورود به مرحله جدید جنگ، مسیر مذاکره را آزمایش کند. افزایش قیمت انرژی، فشار افکار عمومی، پیامدهای اقتصادی جنگ و احتمال گسترش درگیری در منطقه از جمله عواملی هستند که محاسبات او را پیچیده کرده‌اند. ترامپ اکنون میان توافق، تشدید فشار اقتصادی و حمله نظامی مردد است.

حسین سبحانی نیا در گفتگو با نامه نیوز درباره تحلیل‌های متناقض برای آغاز یا پایان جنگ گفت: انتخابات اخیر آمریکا شرایطی را در فضای سیاسی این کشور ایجاد کرد که حتی دونالد ترامپ نیز شکست جمهوری‌خواهان را متأثر از جنگ با ایران دانست. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا نیز جنگ را یکی از عوامل اصلی شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات عنوان کرد.

وی افزود: رئیس حزب دموکرات در سنا و مجلس نمایندگان نیز بر ضرورت پایان دادن به جنگ تأکید کرد. واقعیت این است که مردم آمریکا خواهان جنگ نیستند و تبعات اقتصادی آن، از جمله افزایش قیمت‌ها و مشکلات حوزه انرژی، نارضایتی عمومی را افزایش داده است. پیام انتخابات میان‌دوره‌ای نیز نشان داد که جامعه آمریکا تمایلی به ادامه جنگ ندارد.

این کارشناس مسائل سیاسی یادآور شد: ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود پس از انتخابات دست به حمله نظامی خواهد زد، اما چنین اتفاقی رخ نداد. اکنون باید بررسی کرد که تحرکات و اظهارات مطرح‌شده در منطقه تا چه اندازه جنبه خبری و تا چه اندازه با هدف جنگ روانی و فضاسازی انجام می‌شود. به نظر می‌رسد شرایط داخلی آمریکا در حال حاضر اقتضای ورود به یک جنگ جدید را ندارد و مسئله جنگ نیز از اولویت‌های اصلی افکار عمومی این کشور نیست.

وی با اشاره به فضای روانی حاکم بر منطقه و ایران اظهار کرد: در داخل منطقه و ایران، مرتباً این موضوع مطرح می‌شود که جنگ ممکن است امروز یا فردا آغاز شود. هر چند ایران برای چنین شرایطی آمادگی داشته و خواهد داشت اما باید میان جنگ روانی و تحولات واقعی نظامی تمایز قائل شد.

وی با اشاره به سفر محسن رضایی به روسیه و بازتاب‌های منطقه‌ای و بین‌المللی آن گفت: روسیه بر حمایت خود از ایران تأکید کرده است، هرچند جزئیات و ابعاد عملی این حمایت در اخبار منتشرشده به‌روشنی مشخص نشده است.

این کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه اختلافات تهران و واشنگتن با مذاکره کوتاه‌مدت به‌سادگی قابل حل نیست، تصریح کرد: مطالبات هفت‌گانه ایران برای دستیابی به توافق، موضوعاتی هستند که مشخص نیست در کوتاه‌مدت بتوان درباره آنها به نتیجه روشنی رسید. بنابراین، نباید تصور کرد که صرفاً با یک دور مذاکره، همه اختلافات برطرف خواهد شد.

وی تأکید کرد: با وجود فضای موجود و اظهارات طرف مقابل، آغاز جنگ را در شرایط کنونی چندان محتمل و جدی نمی‌بینم. حزب جمهوری‌خواه پس از شکست در انتخابات باید برای بازسازی اعتبار سیاسی خود و جلب رضایت افکار عمومی تلاش کند؛ موضوعی که با ورود به جنگ نه‌تنها محقق نمی‌شود، بلکه می‌تواند نارضایتی مردم آمریکا را تشدید کند.

این نماینده ادوار مجلس افزود: جی‌دی ونس نیز به دلیل جایگاه سیاسی و چشم‌انداز انتخاباتی خود تمایلی ندارد شرایط موجود بیش از این پیچیده شود. جمهوری‌خواهان باید برای ترمیم افکار عمومی و بازپس‌گیری پایگاه‌هایی که در انتخابات از دست داده‌اند، اقدام کنند و جنگ نمی‌تواند راهکار مناسبی برای تحقق این هدف باشد.

این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: تحرکات نظامی آمریکا، از اعزام ناوهای جنگی گرفته تا انتقال هواپیماهای سوخت‌رسان و جابه‌جایی نیروها، ممکن است با هدف فشار سیاسی و کسب امتیاز در مذاکرات با ایران انجام شود. با این حال، آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند که ورود مستقیم به درگیری نظامی با ایران، حتی در کوتاه‌مدت، می‌تواند تبعات گسترده‌ای برای آنها داشته باشد.

سبحانی نیا در پایان گفت: به نظر می‌رسد با وجود فضاسازی‌های رسانه‌ای و تحرکات نظامی، در شرایط فعلی فاصله قابل‌توجهی با تصمیم قطعی برای آغاز جنگ مستقیم وجود دارد و جنگ لزوماً نمی‌تواند ابزاری در دسترس و کم‌هزینه برای ترامپ باشد.