روزنه‌ای برای دیپلماسی باز شد اما روسیه مانع اصلی است

سفر محسن رضایی به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین را می‌توان از منظر روابط راهبردی تهران و مسکو و تحولات منطقه‌ای حائز اهمیت دانست. این دیدار در شرایطی انجام شد که تنش‌های ایران و آمریکا و احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی، ضرورت رایزنی‌های دیپلماتیک را افزایش داده است. با این حال، اهمیت این سفر صرفاً به برگزاری دیدار محدود نمی‌شود؛ بلکه میزان همراهی عملی روسیه با ایران در شرایط حساس کنونی، مهم‌ترین معیار ارزیابی نتایج آن خواهد بود.

حشمت الله فلاحت پیشه در گفتگو با نامه نیوز درباره تأثیر نتایج سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی به روسیه بر تحولات آتی بین ایران و آمریکا گفت: سفر محسن رضایی به روسیه، نوع برخورد ولادیمیر پوتین با این سفر را باید در چارچوب سیاست‌های گذشته مسکو در قبال تهران ارزیابی کرد .

 وی افزود: هرچند آقای محسن رضایی در جریان سفر به مسکو اعلام کرد «ایران آمادگی دارد گاز روسیه را به نقاط مختلف جهان منتقل کند» اما به واقع این اظهارنظر تلاشی بود تا این پیام را منتقل کند که «سفر در شرایط اضطراری انجام نشده است». با این حال، روسیه هم‌زمان برای شهروندان خود پیام هشدار صادر کرد که این مسئله با فضای اعلام‌شده طرف ایرانی درباره سفر همخوانی نداشت.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه یکی از دلایل از دست رفتن فرصت‌های دیپلماتیک ایران در پنج سال گذشته، نحوه مواجهه روسیه با اختلافات تهران و واشنگتن است، افزود: به نظر می‌رسد مسکو نه‌تنها کمکی به پیشبرد دیپلماسی ایران نمی‌کند، بلکه در مواردی تلاش دارد چالش‌های جدی را در مسیر پیش‌روی دیپلماسی بین ایران و آمریکا ایجاد کند تا از این طریق به نفع خود امتیازاتی درباره جنگ با اوکراین بگیرد.

وی با اشاره به نتایج انتخابات میاندوره ای آمریکا اظهار کرد: مخالفت دموکرات‌ها با سیاست خارجی ترامپ را نباید صرفاً مخالفت با جنگ ایران دانست؛ بخشی از مخالفت‌ها متوجه سیاست‌های ترامپ در قبال پوتین و جنگ روسیه و اوکراین است. در واقع، از نگاه دموکرات‌ها، چالش اصلی سیاست خارجی آمریکا بیش از آنکه ایران باشد، روسیه است.

این نماینده ادوار مجلس با اشاره به محدودیت زمانی ترامپ برای تصمیم‌گیری درباره جنگ احتمالی با ایران تصریح کرد: نتایج انتخابات آمریکا برای ترامپ نوعی اولتیماتوم سیاسی و نظامی ایجاد کرده است و اگر جنگی علیه ایران آغاز شود، او برای پایان دادن به آن با محدودیت زمانی جدی مواجه خواهد بود.

وی با تأکید بر اینکه امکان خروج از وضعیت نه جنگ و نه صلح وجود دارد، گفت: برای عبور از شرایط فعلی باید پیشنهادهای جدی و عملیاتی روی میز مذاکره قرار گیرد؛ اما در این مسیر، نقش روسیه به‌عنوان یک مانع مطرح است، چراکه مسکو نه‌تنها به پیشبرد مذاکرات کمک نمی‌کند، بلکه در مواردی مانع شکل‌گیری توافق نیز می‌شود.

فلاحت پیشه در پایان با اشاره به تردیدهای ترامپ درباره ورود به جنگ با ایران خاطرنشان کرد: اکنون یک روزنه دیپلماتیک ایجاد شده است و به نظر می‌رسد ترامپ نیز درباره جنگ دچار تردید شده باشد. ایران می‌تواند از این فرصت برای حل‌وفصل اختلافات استفاده کند، مشروط بر اینکه با ابتکار عمل و پیشنهادهای جدی وارد میدان دیپلماسی شود.