هفت و نقد فضاحتي

به گزارش نامه‌نیوز، «خودم ممیزی می‌کنم». اين جمله‌اي بود كه بهروز افخمی زمانی که «هفت» جدید را دست گرفت در اولین برنامه‌اش روبه‌روی فریدون جیرانی نشست و وقتی جیرانی از او درباره ضوابط ممیزی سوال کرد اين گونه به اين سوال جيراني پاسخ گفت. جیرانی هم در جواب گفت: یعنی اگر تلویزیون برنامه ات را ممیزی کند، نمی‌مانی؟ افخمی پاسخ داد: نه. جیرانی پا فشرد که یعنی اگر زمانی از این برنامه رفتی باید متوجه شویم برنامه‌ات سانسور شده که رفتی؟ افخمی جواب داد: بله. يادآوري اين ديالوگ شايد اين روزها براي واكاوي آنچه بر سر مهم‌ترين برنامه سينمايي كشور آمده لازم باشد. تلويزيون آنقدر اصرار به ماندن افخمي دارد كه حتي مميزي‌هاي سرسختانه اين سازمان كه صحبت‌هاي رئيس‌جمهور هم از آنها در امان نمي‌ماند شامل حال منتقد اين برنامه نمي‌شود كه در برنامه زنده، راحت به صندلي خود تكيه بزند و به فيلم يكي از خوشنام‌ترين كارگردانان سينما بگويد:« دیاثت فرهنگی». نقادانه‌اي ناكام سال 90 اولین برنامه سینمایی در رسانه ملی روی آنتن رفت. برنامه‌اي كه در تمام خبرهای پیش تولیدش گفته مي‌شد 90 سینمایی به زودی به تلویزیون خواهد آمد. برنامه «هفت» محصول دگرگوني استراتژي نقد فيلم در تلويزيون است كه بسيار ناكارآمدتر از آنچه مدنظر بوده به مرحله توليد رسيده است. نقادانه‌اي كه در مقايسه با ساير نقادانه‌هاي سينمايي اين رسانه چون «هنر هفتم» حرفي براي گفتن ندارد.«هنرهفتم» در روزهای بعد از جنگ در فضایی بسیار رادیکال تر از امروز،بسيار باكيفيت‌تر و پرمخاطب‌تر از «هفت» اجرا مي‌شد. روند نقد و بررسی فیلم های نمایش داده‌شده در آن برنامه، تنوع تخصص دعوت‌شدگان به آن برنامه و نقدهاي منصفانه به ساخته هاي سينمايي در كنار دانش «اکبر عالمی» برنامه ای پدید آورد که نه تنها پايگاه مردمي گسترده‌اي براي آن به وجود آورد بلكه چنان حرفه‌اي و موشكافانه عمل كرد كه از ميان همان مخاطبانش نسلی از منتقدان سینمایی تربیت و به جامعه سينمايي كشور تقديم كرد. «هفت» فریدون جیرانی اگرچه نتوانسته بود در بحث دعوت صاحبان نظر و منتقدان گسترده عمل كند اما مسيري را در پيش گرفته بود كه درنهايت مي توانست منجر به همراهي مخاطب عام شود اما با حضور محمود گبرلو در «هفت» و جايگزيني او با جيراني اين معادله به‌هم ريخت و «هفت» به خنثی ترین برنامه تلویزیونی تبدیل شد. انفعال گبرلو در برابر سازمان، اجرای خنثي و بی رمق او، محافظه کاری و ترسش در كنار نداشتن تسلط فنی همچنان باعث ریزش مخاطب هفت شدو سرانجام «هفت» بي‌جان به «بهروز افخمی» رسيد تا از تعداد همان اندك مخاطبان هم كاسته و در نهايت تير خلاص به اين تنها نقادانه سينما زده شود.«هفت» افخمي روند متفاوتي را طي كرد كه شايد بتوان اساس كاري آن را در يك كلمه توصيف كرد: «سياست تخريب». سياستي كه گويا نقد در آن تعريف درستي نداشته و با «توهين» و «هتك حرمت» اشتباه گرفته شده است تاجايي كه ميركريمي براي آخرين جنجال اين برنامه - در خصوص توهين به كمال تبريزي- در يادداشتي نوشت:«کمال تبریزی کارنامه پرافتخار و روشنی دارد و چهره‌ شناخته‌شده و محبوبی در میان مردم است و نیاز به دفاع ندارد. آنچه باعث تاسف و شرمساری است،شیوع روزافزون ادبیات سخیف و بی‌ادبانه در رسانه‌های رسمی کشور است.نقد علمی و کارشناسانه نیازی به واژه‌های توهین آمیز و تخریب شخصیت افراد ندارد». این کارگردان سخنانش را این‌گونه به پایان برد؛ فراموش نکنیم که قرار بود صدا وسیما دانشگاه باشد. واكنش سينمايي‌ها به «هفت» واكنش‌ها به «هفت» همچنان ادامه دارد و هرروز يكي از چهره‌هاي سينمايي در صفحه شخصي‌اش در قبال اين برنامه موضع مي‌گيرد يا عليه آن مصاحبه‌اي انجام مي دهد.كيانيان يكي از چهره‌هايي است كه به اين اتفاق واكنش نشان داد او در اينستاگرامش نوشت:« فيلم يك ساختار است؛ فيلم خوب يعني ساختار خوب و فيلم بد يعني ساختار بد. برنامه «هفت» به ساختار كاري ندارد! فقط پيام را نقد مي‌كند و پيام را هم با شابلون‌هاي تنگ و شخصي خودش اندازه مي‌گيرد. اگر جا شد خوب است و اگر جا نشد، بد است. فيلم را كالبدشكافي نمي‌كند. استدلال نمي‌كند، فقط نابود مي‌كند! و به تازگي فحش هم مي‌دهد! خداوند بعدش را به خير كند. اين شيوه يعني هر كه با ما نيست بر ماست! آيا در توليدات سينماي ايران به جز اخراجي‌ها، فيلم ديگري بوده كه هفت از آن، تمام قد دفاع كند؟! برنامه «هفت» چرا از همه فيلمسازان جهان توقع دارد مثل هفتي‌ها باشند و مثل آنها فكر كنند! درصورتي‌كه هيچ فيلمسازي از پيش اعلام نكرده و به آنها قول نداده بوده شبيه آنها فيلم خواهد ساخت! و حالا كه مانند خودش و با نگاه خودش فيلم ساخته، هفتي‌ها ناراحتند و اخيرا فحاشي هم مي‌كنند! جالب اينجاست كه مدير شبكه سه هم از فحاشي دفاع مي‌كند و معتقد است دارند مدل سينماي مطلوب را ارائه مي‌كنند...». پيش از اين بازيگران زيادي نسبت به عملكرد «هفت» واكنش نشان داده بودند و از آن انتقاد كرده بودند كه يكي از اين ماجراها باز مي‌گردد به ويژه برنامه «هفت» درخصوص جشنواره سي‌و‌چهارم كه بهروز افخمي در آن اعلام كرده بود دادن جايزه به پرويز پرستويي بيشتر كاري مصلحتي بوده تا فني! همان موقع پرستويي نامه‌اي خطاب به افخمي نوشت كه «بارها خودتان از طریق رسانه و دوستان‌تان اصرار بر این داشته‌اید که حضور داشته باشم که نپذیرفتم و به علت عدم حضورم هر آنچه خواستید‌، بیان کردید و متلک گفتید‌. مثل دیشب که فرمودید سیمرغ بازیگری مرد به پرویز پرستویی این احتمال را که جوایز مصلحتی بوده بیشتر می‌کند. چون اتفاقا بازی پرستویی بازی خاصی نبوده و خواسته‌اند با دادن این جایزه دلخوری «بادیگارد» را جبران کنند.(همین یعنی توهین به داوران جشنواره). خب به قول خودتان این احتمال است نه یقین امیدوارم از عرایض بنده تعبیر بد نشود. 46 سال پیش یعنی از زمانی که شما در عالم هنر نبودید‌، بنده بازیگری را شروع کردم بی‌توقع. چرا که از اساتیدم استاد بیضایی‌، استاد سمندریان‌، استاد انتظامی‌، استاد نصيریان‌، استاد مشایخی‌، استاد کشاورز ، زنده یاد مهدی فتحی و ... آموختم که در عالم بازیگری به جز خدمت به فرهنگ و مردم به چیز دیگری نیندیشم. خدا را گواه می‌گیرم اگر مطمئن شوم و شما یقین داشته باشید که داوران محترم این دوره به مصلحت به بنده جایزه داده‌اند و حق همکاران خوبم را زیر پا گذاشته‌اند‌، آن سیمرغ را به برنامه شما خواهم آورد و تقدیم به عزیزی خواهم کرد که حقش پایمال شده است. برای من مهم نظر مخاطب است که خدا را شکر رضایتش جلب شده است. راحت بگویم در این دوره از برنامه سینمایی هفت منهای مهمان اخیرتان، کارگردان خوب سینمای ایران آقای رسول صدرعاملی شما و آقای فراستی نه تنها سینما را نمی‌توانید نجات دهید‌ بلکه باید نگران بود که سینما را تخریب نکنید». اظهارات كيانيان، پرستويي و ميركريمي تنها واكنش‌هاي سينماگران به «هفت» و اعتراض‌شان به اين برنامه نيست. اگر اخبار مربوط به برنامه «هفت» را در چند سال گذشته دنبال كنيد به فهرست بلندبالايي از چهره‌هاي سينمايي مي‌رسيدكه نه تنها با اين برنامه قطع همكاري كرده و اعلام كرده‌اند كه حتي «هفت» را نگاه نمي كنند بلكه انتقادهاي تند و تيزي را هم روانه اين برنامه كرده‌اند. با شروع ماه مبارك رمضان پخش برنامه «هفت» متوقف شده و البته اعلام شده است كه بعد از ماه مبارك پخش آن از سر گرفته مي‌شود حال بايد ديد كه با تغيير مديريت صداوسيما و جايگزيني علي عسگري به جاي سرافراز در اين پست، «هفت» تغيير رويه خواهد داد يا همچنان تعريف «نقد» و «توهين» براي هفتي‌ها مجهول مي‌ماند؟

منبع: روزنامه قانون