خوشحالی پوتین از شکاف در ناتو

از هم پاشیدن ناتو، اتحاد نظامی قدرتمند غرب، به ویژه از زمان جنگ اوکراین، یک خیال‌پردازی بسیار قوی بوده است. نگرانی‌ها درباره گسترش احتمالی ناتو توسط کرملین برای توجیه تهاجم تمام عیار خود به اوکراین مورد استفاده قرار گرفت.

به نقل از اکوایران، در شرایطی که تنش‌ها میان آمریکا و اروپا بر سر گرینلند به شکل قابل توجهی افزایش یافته است و این موضوع می‌توانداتحاد ناتو را تضعیف کند، مسکو احتمالا از شرایط ایجادشده خوشحال است؛ شرایطی که همسو با رویاهای بازیابی جایگاه و قدرت به سبک شوروی توسط پوتین است. 

این استراتژی دیرینه کرملین بوده است که شکاف دائمی میان ایالات متحده و اروپا ایجاد کند و دشمنان سنتی خود را در غرب تقسیم و تضعیف کند. سال‌هاست که روسیه خرابکاری و انتشار اطلاعات نادرست را برای تضعیف نهادهای غربی ترویج کرده است که به عنوان موانعی سرسخت در برابر جاه‌طلبی‌های ارضی مسکو و رویاهای بازیابی جایگاه و قدرت به سبک شوروی دیده می‌شود.

به نوشته سی‌ان‌ان، از هم پاشیدن ناتو، اتحاد نظامی قدرتمند غرب، به ویژه از زمان جنگ اوکراین، یک خیال‌پردازی بسیار قوی بوده است. نگرانی‌ها درباره گسترش احتمالی ناتو توسط کرملین برای توجیه تهاجم تمام عیار خود به اوکراین مورد استفاده قرار گرفت.

تحقق رویای کرملین

پس تصور کنید که در راهروهای قدرت کرملین، چه شور و شعفی برپا خواهد بود از احتمال از هم پاشیدن اتحاد غرب؛ و سرانجام بر سر موضوع غیرمنتظره‌ گرینلند و پیشنهادهای ناخوشایند دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، برای تصاحب این قلمروی دانمارک، ناتو که به مدت 80 سال سدی استوار در برابر تهدیدات روسیه بوده، از درون فروبپاشد.

روسیه از حاشیه نظاره‌گر است، در حالی‌که دشمنان قدیمی‌اش خود را می‌بلعند. کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از تهدید ترامپ به وضع تعرفه‌های گمرکی علیه متحدان اروپایی که مخالف تصرف گرینلند توسط ایالات متحده هستند، در پلتفرم ایکس اظهار داشت: «چین و روسیه حتما روز خوبی را سپری می‌کنند.»

چین و روسیه هر دو قاطعانه ادعاهایی را که آن‌ها به گرینلند چشم دوخته‌اند، رد می‌کنند و حتی ارتش دانمارک می‌گوید هیچ تهدید تهاجمی قابل توجهی از شرق وجود ندارد. اما در واقع، در تلویزیون دولتی روسیه، کارشناسان طرفدار کرملین از اقدامات ترامپ در گرینلند ابراز خوشحالی کردند و این اقدامات را «ضربه‌ای فاجعه‌بار به ناتو» و «اتفاقی قابل توجه برای روسیه عظیم» ارزیابی کردند.

دیدگاه قابل درک این است که با توجه به مواجهه اتحاد ناتو با بزرگ‌ترین بحران خود در دهه‌های اخیر و احتمال فروپاشی وحدت فراآتلانتیک، حمایت غرب از تلاش‌های جنگی اوکراین مطمئنا کاهش خواهد یافت و به مسکو دست قوی‌تری در میدان نبرد خواهد داد. متأسفانه برای کی‌یف، این امر ممکن است یک ارزیابی دقیق باشد.

تضاد کلام و اقدامات کرملین

دست‌کم در ابتدا، واکنش رسمی مسکو نسبتا خاموش و حتی انتقادی بوده است؛ به طوری که دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرنگاران گفت که ترامپ در موضوع گرینلند خارج از هنجارهای حقوق بین‌الملل عمل می‌کند. شنیدن چنین جمله‌ای از سوی کرملین تکان‌دهنده و عجیب است؛ حکومتی که خود طی سال‌ها افزایش اقتدارگرایی در داخل و خارج، موارد زیادی از نقض قوانین و هنجارهای بین‌المللی را نادیده گرفته یا مستقیما هدایت کرده است.

کنترل ایالات متحده بر گرینلند ممکن است در مسکو به عنوان چالشی واقعی برای تسلط خود روسیه در منطقه قطب شمال تلقی شود. اما کرملین احتمالا نگرانی‌های عمیق‌تری دارد زیرا مانند بقیه جهان با ناراحتی و نگرانی نظاره‌گر قدرت نظامی و اقتصاد جهانی به ظاهر لجام‌گسیخته دولت غیرقابل پیش‌بینی ترامپ است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، اخیرا در نخستین سخنرانی سیاست خارجی خود در سال جدید میلادی، با ابراز تأسف از وضعیت جهان گفت: «اقدامات یکجانبه و خطرناک اغلب جایگزین دیپلماسی، تلاش برای رسیدن به مصالحه یا یافتن راه‌حل‌هایی می‌شود که برای همه مناسب باشد.»

پوتین افزود: «به جای اینکه کشورها با یکدیگر گفت‌وگو کنند، کسانی هستند که برای اثبات روایت‌های یکجانبه خود به اصل «قدرت، حق را به دست می‌آورد» تکیه می‌کنند؛ کسانی که معتقدند می‌توانند اراده خود را تحمیل کنند، به دیگران درس زندگی بدهند و دستور صادر کنند.»

اتحادهای مسکو و جایگاه جهانی روسیه

در حال حاضر، شبکه اتحادهای مسکو که با سقوط بشار اسد به شدت آسیب دیده بود، وضعیت خوبی ندارد. ایران، متحد دیرینه روسیه، سال گذشته هدف حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفت و تهدید حملات جدید همچنان وجود دارد.

اوایل ماه جاری میلادی، بازداشت نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا که از چهره‌های محبوب کرملین است، ضربه دیگری به کرملین وارد آورد. صحبت از کوبا، یکی از مشتریان سنتی روسیه و دشمن ایالات متحده که در فهرست اهداف تغییر رژیم واشنگتن قرار دارد، به تحقیر بیشتر کرملین در سیاست خارجی اشاره دارد.