چرا ماشین جنگی آمریکا در هرمز غرق می‌شود؟

درگیری‌های دریایی هفته گذشته در آب‌های نزدیک به تنگه هرمز، آخرین تلاش آمریکا برای ضربه به سه دشمن خود است؛ در وهله اول خارج‌کردن کنترل تنگه از دستان ایران و تسلط بر آن تا تهران را به طور کامل از زنجیره اقتصاد جهانی خارج سازد، در وهله دوم تحت‌فشار قراردادن چین با اعاده قدرت خود در آبراهه‌های بین‌المللی و سوم، مسدودسازی مسیر شمال-جنوب به روی تجارت روسیه تا این کشور که در اثر جنگ اوکراین محصور شده با تنگنای بیشتری روبه‌رو شود.  

 ترامپ در هفته جاری قصد دارد به چین برود و این امر با نتایجی که در غرب آسیا رقم خورده چیزی جز مذاکره با دست پایین نیست. ازاین‌رو وی به دنبال کسب یک پیروزی معنادار است تا دست بالا را پیدا کند.  

 آمریکا در بامداد چهارشنبه هفته گذشته دو ناوشکن را به محیط نزدیک به تنگه هرمز وارد کرد. در نهایت و تا روز جمعه، این ناو‌ها در هدف اولیه خود که شکستن انسداد تنگه هرمز و عبور از آن بود شکست خورده و در هدف ثانویه خود که اعمال محاصره دریایی از منطقه‌ای مناسب بود، ناکام ماندند.  

 منطقه‌بندی تنگه هرمز و اطراف آن

محدوده درگیری‌ها تنگه هرمز و مناطق پیرامونی آن بود. برای عبور کامل از تنگه هرمز سه منطقه وجود دارد. در هرکدام از این سه منطقه، جهت حرکت کشتی و موقعیت قرار‌گیری مستقیم ساحل ایران، با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. موقعیت ساحل ایران و فاصله آن با آب‌های منطقه، می‌تواند روی اشراف اطلاعاتی، آتش باری و قدرت عملیات واکنش سریع به‌وسیله قایق‌های تندرو مؤثر باشد.  

آمریکا در کدام منطقه هرمز متوقف شد؟ اهداف اولیه و ثانویه چه بودند؟

 جایی که ناو‌های آمریکایی تلاش کردند به آن وارد شده و مستقر شوند، منطقه اول یا شرقی تنگه هرمز، در معنای موسع این تنگه است. آن‌ها با خاموش‌کردن دستگاه‌های شناسایی خود پنهانی وارد منطقه شده و بدون ورود به خلیج‌فارس، در سواحل استان مسندم عمان، پهلو گرفتند.  

 ورود ناوشکن‌های آمریکایی در روز چهارشنبه بدون مشکل نبود و در حین ورود شناسایی و به آن‌ها شلیک شد.  

 یک نظر مهم وجود دارد که معتقد است، گرچه احتمالاً هدف اولیه این ناوشکن‌ها عبور از تنگه و ورود به خلیج‌فارس بوده تا برای ترامپ پیروزی ساخته و ضربه‌ای حیثیتی به ایران بزنند، اما آن‌ها در صورت شکست در تحقق هدف اولیه، هدف دوم را اجرا می‌کردند که ایفای نقش در محاصره دریایی بود.  

 نتیجه برخورد‌ها چه بود؟

 ناوشکن‌های آمریکایی در درگیری نخست که مربوط به ورود مخفیانه آن‌ها بود، به‌سرعت با شلیک ایران مواجه شدند.  

 آمریکایی‌ها با ناکامی در توقیف دو نفتکش ایرانی، به سمت آن‌ها شلیک کردند. این دو کشتی در دریا متوقف شده‌اند؛ اما تحت کنترل ایران قرار دارند. بااین‌حال، گریختن ناو‌های آمریکایی از منطقه و آسیب‌هایی که دیده‌اند، عملیات مجدد واشنگتن را سخت کرده‌اند.  

 برهم‌زدن معادله آمریکا

 آمریکا پس از آتش‌بس با طرح سیاست محاصره دریایی، کوشید جنگ را یک‌طرفه کرده و خود بتواند به ایران آسیب بزند بدون آنکه تهران قادر به انجام کار مؤثری باشد. پاسخ ایران تداوم انسداد تنگه هرمز بود. همچنین شلیک ایران به کشتی‌های آمریکایی که در آستانه تنگه هرمز قرار گرفته‌اند، نشان داد تهران نیز می‌تواند در شرایط آتش‌بس، از آتش بهره گیرد.  

مزیت‌های ایران در درگیری

1- خط ساحلی منطقه مملو از مناطق مسکونی آباد و پر جمعیت است که به معنای زیرساخت‌های مناسب برای قوای ایران خواهد بود.  

2- شکل پیچ‌درپیچ منطقه که با جزایر متعدد و مناطق کم‌عمق پیچیده‌تر شده، هرگونه مانور را دشوار می‌سازد. پس این شکل‌های مختلف جغرافیایی با کاهش بیش از پیش مسیر‌های عبوری اشراف، کنترل و شلیک را آسان‌تر می‌سازند.  

3- سلاح‌های ایران برای مقابله با دشمن در تنگه هرمز، مانند بخش اعظم جنگ، به وسیله پرتابه‌های هوایی نیست و با قایق‌های تندرو می‌توان به نزدیکی ناو‌ها رفت یا به فاصله صفر به کشتی‌های تجاری دشمن رسید.  

4- ایران در منطقه آزادی عمل داشته و می‌تواند ضمن رسیدن به کشتی‌های تجاری و در اختیار گرفتن کنترل، آن‌ها را به ساحل بیاورد.  

نکات

1- در رسانه‌ها این خبر انتشار یافته است که بر اساس تخمین دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا، ایران می‌تواند 3 تا 4 ماه در برابر محاصره دریایی دوام بیاورد. این درحالی است که اعمال این محاصره برای آمریکا با مشکلاتی که دارد، میسر نیست. نشانه فشار آوردن طرح محاصره به واشنگتن، تقلای این کشور برای اعمال آن از منطقه اول هرمز است.  

2- این احتمال پر رنگ است که آمریکا گرچه در عملیات خود شکست خورده، اما آن را تبدیل به پوششی برای فریب ایران کرده و در نقطه‌ای دیگر عملیات کند.