مقامات آمریکایی به وب‌سایت آکسیوس گفته‌اند که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در انتخابات روز سه‌شنبه اسرائیل از بنیامین نتانیاهو حمایت کرده است، اما برخی از مشاوران او معتقدند که تشکیل دولتی به رهبری فردی دیگر، می‌تواند فرصتی برای پیشبرد دستورکار وی در خاورمیانه باشد. ترامپ تاکنون با هیچ نخست‌وزیر اسرائیلی به‌جز نتانیاهو همکاری نکرده و شخصاً هیچ‌یک از دیگر نامزدها را نمی‌شناسد. این دو رابطه‌ای نزدیک، اما اغلب پرتنش، با یکدیگر شکل داده‌اند. یکی از مشاوران ترامپ در توصیف دیدگاه رئیس‌جمهور درباره نتانیاهو گفت: او همان شیطانی است که ترامپ می‌شناسد. ترامپ پس از هفته‌ها تردید، روز یکشنبه از نتانیاهو حمایت کرد و حتی تلویحاً گفت که شکست او می‌تواند پیامدهایی برای روابط آمریکا و اسرائیل داشته باشد. یکی از مقام‌های آمریکایی این حمایت را، صرف‌نظر از نتیجه انتخابات، به سود ترامپ و یک وضعیت برد برد برای او توصیف کرد. اگر نتانیاهو پیروز شود یا به‌عنوان نخست‌وزیر موقت در قدرت باقی بماند ترامپ می‌تواند مدعی شود که از نظر سیاسی او را نجات داده است و از این اهرم فشار برای وادار کردن او به اعطای امتیازهایی استفاده کند. اگر نتانیاهو شکست بخورد و مخالفانش دولتی تشکیل دهند، رهبران جدید اسرائیل همچنان انگیزه‌های زیادی برای برقراری و تقویت روابط خوب با ترامپ خواهند داشت. حمایت ترامپ از رقیب آن‌ها نیز خیلی زود به موضوعی حاشیه‌ای و کم‌اهمیت تبدیل خواهد شد. به گفته منابع مطلع، بسیاری از نزدیک‌ترین مشاوران ترامپ با تصمیم او برای حمایت از نتانیاهو مخالف بودند، زیرا اعتقاد داشتند رئیس‌جمهور آمریکا باید از دخالت در انتخابات اسرائیل خودداری کند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته هنگامی که درباره انتخابات اسرائیل از او سؤال شد، به‌طور مشخص از پیروی از رویکرد ترامپ خودداری کرد. این موضع‌گیری در شرایطی صورت گرفت که در بخش‌هایی از جنبش «ماگا»، خصومت با نتانیاهو رو به افزایش است. ونس به خبرنگاران گفت: من به بی‌بی نتانیاهو حمله نمی‌کنم. از بی‌بی نتانیاهو هم حمایت نمی‌کنم. به نظرم، در نهایت این حمایت رئیس‌جمهور است که اهمیت دارد. ونس که چند روز پیش از شکست ویکتور اوربان، نخست‌وزیر پیشین مجارستان، در انتخابات ماه آوریل از او حمایت کرده بود، گفت که دیگر در انتخابات کشورهای خارجی دخالت نخواهد کرد. بر اساس اظهارات افرادی که با دیدگاه‌های مقام‌های دولت آشنا هستند، ونس یکی از مقام‌های ارشد دولت ترامپ است که در جریان جنگ آمریکا علیه ایران، اعتماد و امید خود را به نتانیاهو از دست داده است. ونس و دیگر دستیاران ارشد دولت معتقدند ارزیابی‌هایی که نتانیاهو پیش از جنگ به کاخ سفید ارائه کرده بود، نادرست بوده‌اند. این مسئله تردیدها را درباره این موضوع افزایش داده است که آیا نتانیاهو همچنان بهترین شریک برای تحقق اهداف منطقه‌ای ترامپ به شمار می‌رود یا خیر. پس از پایان انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، ترامپ با تصمیمی سرنوشت‌ساز درباره راهبرد خود در خاورمیانه روبه‌رو خواهد شد: اینکه آیا در یک عملیات نظامی گسترده دیگر علیه ایران، به نتانیاهو بپیوندد یا خیر. نتانیاهو مشتاق است که این مسیر را ادامه دهد. اما نتایج انتخابات می‌تواند بر تصمیم ترامپ یا دست‌کم بر زمان‌بندی هرگونه ازسرگیری درگیری‌های گسترده تأثیر بگذارد. ترامپ همچنین می‌خواهد از جنگ ایران عبور کند و دستور کار دیپلماتیک بلندپروازانه‌ای را دنبال کند که شامل اجرای طرح صلح او برای غزه، میانجی‌گری برای دستیابی به توافق میان اسرائیل و لبنان و اسرائیل و سوریه و در نهایت، دستیابی به یک توافق صلح تاریخی میان اسرائیل و عربستان سعودی است. این موضوع که ترامپ تا چه اندازه بتواند در تحقق این اهداف پیشرفت کند، تا حدی به آن بستگی دارد که چه کسی در اسرائیل بر سر کار خواهد بود و ائتلافی که از رأی‌گیری روز سه‌شنبه شکل می‌گیرد، چه ترکیبی خواهد داشت. در پشت‌صحنه و طی شش ماه گذشته، چند تن از مشاوران ارشد ترامپ از عملکرد نتانیاهو در زمینه اولویت‌های کلیدی منطقه‌ای به‌تدریج ابراز نارضایتی کرده‌اند. غزه: استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ترامپ، از بی‌میلی نتانیاهو به پیشبرد روند اجرای طرح صلح رئیس‌جمهور ابراز نارضایتی کرده‌اند. سوریه: تام باراک،سفیر آمریکا در ترکیه، نیز نگرانی‌های مشابهی درباره رویکرد دولت نتانیاهو در قبال دمشق و ادامه عملیات نظامی اسرائیل در این کشور دارد. لبنان و کرانه باختری: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و تیم او رابطه بهتری با نتانیاهو دارند؛ اما معتقدند اسرائیل می‌تواند اقدامات بیشتری برای تقویت دولت لبنان انجام دهد. آن‌ها همچنین از عدم اقدام کافی نتانیاهو برای مهار حملات شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان در کرانه باختری ناراضی هستند. برخی مقام‌های آمریکایی می‌گویند همکاری با یک دولت جدید در اسرائیل که شرکای ائتلافی راست افراطی نتانیاهو در آن حضور نداشته باشند، ممکن است آسان‌تر باشد. آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، از اظهارنظر در این باره خودداری کرد و در عوض، خبرگزاری آکسیوس را به حمایت ترامپ از نتانیاهو در شبکه اجتماعی تروث سوشال ارجاع داد. سه شبکه بزرگ تلویزیونی اسرائیل روز جمعه آخرین نظرسنجی‌های خود را پیش از انتخابات منتشر کردند. نتایج هر سه نظرسنجی نشان می‌داد که ائتلاف نتانیاهو فاصله زیادی با کسب اکثریت پارلمانی دارد. هر سه نظرسنجی پیش‌بینی کردند که بلوک نتانیاهو در کنست، پارلمان ۱۲۰ کرسی‌ اسرائیل، تنها ۵۰ کرسی به دست خواهد آورد—۱۷ کرسی کمتر از تعداد کرسی‌هایی که ائتلاف کنونی او در اختیار دارد. پیش‌بینی می‌شد حزب لیکود به رهبری او، که در حال حاضر ۳۲ کرسی دارد، تنها ۲۰ کرسی کسب کند. بر اساس این نظرسنجی‌ها، انتظار می‌رفت بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی به دست آورد. همچنین پیش‌بینی می‌شد دو حزب عربی اسرائیل در مجموع ۱۴ تا ۱۶ کرسی کسب کنند. شبکه ۱۱ اسرائیل نیز پیش‌بینی کرد که یک حزب متشکل از نیروهای ذخیره ارتش، که به هیچ‌یک از دو بلوک وابسته نیست، چهار کرسی به دست آورد. شبکه ۱۴ اسرائیل که از نتانیاهو حمایت می‌کند، استثنای اصلی در میان این نظرسنجی‌ها بود. این شبکه در نظرسنجی‌ای که اوایل همین هفته منتشر کرد، برای بلوک نتانیاهو ۶۰ کرسی و برای حزب لیکود ۳۰ کرسی پیش‌بینی کرده بود. نتایج نظرسنجی‌ها از احتمال شکل‌گیری یک بن‌بست سیاسی حکایت دارد: به نظر نمی‌رسد نه نتانیاهو و نه آیزنکوت مسیر روشنی برای دستیابی به ۶۱ کرسی لازم جهت تشکیل دولت داشته باشند. آیزنکوت برای تشکیل دولت باید احزاب عربی اسرائیل را وارد ائتلاف خود کند—اقدامی که پیش‌تر آن را رد کرده بود. گزینه دیگر او تشکیل یک دولت اقلیت با حمایت بیرونی این احزاب خواهد بود؛ ترتیبی که برخی از شرکای احتمالی‌اش با آن مخالف‌اند. تشکیل دولت وحدت ملی میان نتانیاهو و رقبایش بسیار بعید ارزیابی می‌شود. اگر هیچ‌یک از دو طرف نتواند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را فراهم کند، اسرائیل ممکن است با انتخاباتی دیگر روبه‌رو شود و نتانیاهو نیز در مقام نخست‌وزیر موقت، همچنان در قدرت باقی بماند. بنابراین، انتخابات روز سه‌شنبه ممکن است به‌جای روی کار آوردن دولتی جدید که آمادگی بیشتری برای همراهی با دستور کار ترامپ داشته باشد، شرایطی ایجاد کند که در آن رئیس‌جمهور آمریکا ناچار شود با نتانیاهویی تضعیف‌شده سروکار داشته باشد؛ آن هم در حالی که نظام سیاسی اسرائیل درگیر بحرانی طولانی‌مدت و فرسایشی دیگر شده است.
دیدگاه تان را بنویسید