چگونه مفاهیم حفظی و محاسباتی شیمی یازدهم ریاضی را بهتر یاد بگیریم؟
شیمی یکی از درسهایی است که برای موفقیت در آن باید هم قدرت به خاطر سپردن مطالب را تقویت کنید و هم مهارت حل مسئله داشته باشید. دانشآموزان در پایه یازدهم با مفاهیم متنوعی روبهرو میشوند که بعضی از آنها به مطالعه و مرور منظم نیاز دارند و بعضی دیگر تنها با تمرین و تکرار قابل یادگیری هستند.
شیمی یکی از درسهایی است که برای موفقیت در آن باید هم قدرت به خاطر سپردن مطالب را تقویت کنید و هم مهارت حل مسئله داشته باشید. دانشآموزان در پایه یازدهم با مفاهیم متنوعی روبهرو میشوند که بعضی از آنها به مطالعه و مرور منظم نیاز دارند و بعضی دیگر تنها با تمرین و تکرار قابل یادگیری هستند. به همین دلیل، بسیاری از دانشآموزان هنگام مطالعه شیمی یازدهم ریاضی نمیدانند چطور بین یادگیری مطالب حفظی و حل مسائل محاسباتی تعادل برقرار کنند.
واقعیت این است که برای یادگیری بهتر شیمی، حفظ کردن تمام مطالب یا حل کردن تعداد زیادی تمرین بهتنهایی کافی نیست. باید بدانید هر مبحث را با چه روشی مطالعه کنید و چگونه آموختههای خود را در حل سؤالهای مختلف به کار ببرید. در ادامه، با چند روش کاربردی برای یادگیری بهتر مفاهیم شیمی آشنا میشوید.
۱. ابتدا ساختار کتاب شیمی یازدهم را بشناسید
اولین قدم برای مطالعه اصولی، آشنایی با مباحث و ساختار کتاب درسی است. شیمی 2 شامل موضوعات مختلفی است که برای یادگیری هرکدام باید روش مناسبی انتخاب کنید.
پیشنهاد میشود قبل از شروع مطالعه، فهرست کتاب را بررسی کنید و فصلها و موضوعات مختلف را بشناسید. سپس مشخص کنید کدام مباحث بیشتر به یادگیری مفهومی، کدام به حفظ کردن و کدام به محاسبات نیاز دارند.
برای این کار میتوانید یک جدول ساده تهیه کنید و مباحث را در سه گروه قرار دهید:
-
مطالب مفهومی و حفظی که به درک متن کتاب و مرور نیاز دارند.
-
مطالب محاسباتی که باید با حل تمرین و تکرار یاد گرفته شوند.
-
مباحث ترکیبی که برای پاسخ دادن به سؤالهای آنها باید هم مفاهیم را بدانید و هم قدرت محاسبه داشته باشید.
این دستهبندی کمک میکند زمان مطالعه خود را بهتر مدیریت کنید و برای تمام فصلها از یک روش یکسان استفاده نکنید.
۲. برای یادگیری مطالب حفظی شیمی 2، فقط به تکرار کردن اکتفا نکنید
یکی از اشتباهات رایج دانشآموزان این است که تصور میکنند مطالب حفظی شیمی را باید چندین بار بخوانند تا در ذهنشان باقی بماند. در حالی که فهمیدن ارتباط میان مفاهیم، نقش مهمی در یادگیری ماندگار دارد.

برای مثال، هنگام مطالعه ویژگی عناصر یا واکنشهای شیمیایی، بهتر است بهجای حفظ کردن جملهها، دلیل و ارتباط میان آنها را بررسی کنید.
چند روش کاربردی برای یادگیری بهتر مطالب حفظی عبارتاند از:
خلاصهنویسی کنید: بعد از مطالعه هر بخش، نکات مهم را با زبان خودتان بنویسید. خلاصهها باید کوتاه و کاربردی باشند و به شما در مرور سریع کمک کنند.
از نقشه ذهنی استفاده کنید: مفاهیم مرتبط را به یکدیگر وصل کنید. این کار باعث میشود ارتباط میان موضوعات مختلف را بهتر درک کنید.
از خودتان سؤال بپرسید: بعد از مطالعه یک قسمت، کتاب را ببندید و سعی کنید به سؤالهایی درباره آن پاسخ دهید.
مرور فاصلهدار داشته باشید: مطالب را در فاصلههای زمانی مشخص، مثلاً یک روز بعد و چند روز بعد، دوباره مرور کنید.
این روشها کمک میکنند اطلاعات را بهجای حفظ کوتاهمدت، بهتر در حافظه خود نگه دارید.
۳. برای حل مسائل محاسباتی شیمی، مرحلهبهمرحله پیش بروید
مباحث محاسباتی شیمی برای بسیاری از دانشآموزان چالشبرانگیز هستند. گاهی دانشآموز فرمولها را میداند، اما هنگام مواجهه با یک مسئله جدید نمیتواند تشخیص دهد از کدام رابطه استفاده کند.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است هنگام حل هر مسئله مراحل مشخصی را دنبال کنید:
۱. ابتدا صورت سؤال را با دقت بخوانید و اطلاعات دادهشده را مشخص کنید.
۲. خواسته سؤال را پیدا کنید و ببینید قرار است چه چیزی محاسبه شود.
۳. ارتباط میان دادهها و مجهول را مشخص کنید.
۴. فرمول یا رابطه مناسب را انتخاب کنید.
۵. محاسبات را با دقت انجام دهید و واحدها را بررسی کنید.
۶. در پایان، منطقی بودن پاسخ را ارزیابی کنید.
برای مثال، اگر مسئلهای درباره مقدار ماده یا جرم یک ترکیب شیمیایی دارید، ابتدا باید اطلاعات مسئله را بهدرستی استخراج کنید و سپس با توجه به روابط مربوط، مراحل محاسبه را انجام دهید.
نکته مهم این است که فقط پاسخ نهایی را بررسی نکنید. باید بتوانید توضیح دهید چرا از یک فرمول استفاده کردهاید و هر مرحله از محاسبات چه مفهومی دارد.
۴. فرمولهای شیمی را همراه با کاربردشان یاد بگیرید
حفظ کردن فرمولها بدون شناخت کاربرد آنها یکی از دلایل اشتباه در حل مسائل است. ممکن است دانشآموز فرمولی را به خاطر داشته باشد، اما نداند در چه شرایطی باید از آن استفاده کند.
برای یادگیری بهتر، یک دفترچه مخصوص فرمولها تهیه کنید. در این دفترچه برای هر فرمول سه مورد را بنویسید:
-
شکل فرمول
-
معنی نمادها و واحدهای آن
-
یک مثال ساده از کاربرد فرمول
بعد از نوشتن هر فرمول، یک مسئله مرتبط با آن حل کنید. بهتر است در ادامه، سؤالهایی با شکلهای متفاوت را نیز تمرین کنید تا بتوانید کاربرد فرمول را در شرایط مختلف تشخیص دهید.
۵. متن کتاب درسی را جدی بگیرید
بعضی از دانشآموزان تصور میکنند برای موفقیت در شیمی باید بیشتر وقت خود را صرف جزوه و کتابهای کمکآموزشی کنند. اما کتاب درسی همچنان یکی از مهمترین منابع یادگیری و آمادگی برای امتحانات است.
هنگام مطالعه شیمی یازدهم ریاضی، به متن درس، تصاویر، نمودارها، جدولها و فعالیتهای کتاب توجه کنید. گاهی یک تصویر یا توضیح کوتاه میتواند مفهوم مهمی را منتقل کند که در مطالعه سریع از آن عبور میکنید.
اگر هنوز کتاب درسی را در اختیار ندارید، میتوانید با جستوجوی عبارت دانلود کتاب شیمی یازدهم ریاضی به نسخه الکترونیکی کتاب دسترسی پیدا کنید. البته بهتر است در کنار نسخه دیجیتال، در صورت امکان از نسخه چاپی نیز برای یادداشتبرداری و حل تمرین استفاده کنید.
۶. از فیلمهای آموزشی برای درک بهتر مباحث دشوار کمک بگیرید
گاهی مطالعه یک مبحث از روی کتاب یا جزوه بهتنهایی کافی نیست. بهخصوص در موضوعاتی که نیاز به توضیح مرحلهبهمرحله دارند، مشاهده تدریس معلم میتواند درک مطالب را آسانتر کند.
برای مثال، هنگام یادگیری مسائل محاسباتی، دیدن مراحل حل یک مسئله از ابتدا تا انتها به شما کمک میکند منطق انتخاب فرمول و انجام محاسبات را بهتر متوجه شوید.
در این شرایط میتوانید از آموزشهای ویدئویی مدرسه مجازی آینو استفاده کنید. در آینو امکان مشاهده آموزش دروس مدرسه وجود دارد و دانشآموز میتواند مباحثی را که به توضیح بیشتری نیاز دارند، دوباره مرور کند.

البته بهتر است بعد از تماشای هر فیلم آموزشی، چند تمرین مرتبط را بهصورت مستقل حل کنید. هدف از مشاهده فیلم، یادگیری روش حل است، نه صرفاً دیدن پاسخ آماده.
۷. با حل نمونه سؤال، میزان یادگیری خود را بسنجید
یکی از بهترین روشها برای تشخیص نقاط ضعف، حل سؤالهای متنوع و سوالات امتحانی شیمی یازدهم است. ممکن است بعد از مطالعه یک فصل تصور کنید تمام مطالب را یاد گرفتهاید، اما هنگام پاسخ دادن به سؤالهای امتحانی متوجه شوید بعضی مفاهیم را بهخوبی درک نکردهاید.
برای تمرین بهتر، سؤالها را به سه دسته تقسیم کنید:
-
سؤالهای مفهومی برای بررسی درک مطالب
-
سؤالهای محاسباتی برای تقویت مهارت حل مسئله
-
سؤالهای ترکیبی برای سنجش تسلط بر چند مبحث
بعد از حل هر مجموعه، پاسخهای اشتباه را بررسی کنید. اگر در یک سؤال محاسباتی اشتباه کردهاید، مشخص کنید مشکل از انتخاب فرمول بوده یا انجام محاسبات. اگر هم در سؤال مفهومی مشکل داشتهاید، دوباره به متن کتاب مراجعه کنید.
این روش باعث میشود بهجای تکرار بیهدف تمرینها، دقیقاً روی قسمتهایی کار کنید که به تقویت بیشتری نیاز دارند.
یادگیری بهتر شیمی یازدهم ریاضی با کمک آینو
برای یادگیری اصولی شیمی، داشتن منبع آموزشی مناسب اهمیت زیادی دارد. گاهی دانشآموز به دلیل سرعت تدریس در کلاس یا دشواری بعضی مباحث، فرصت کافی برای درک کامل مطالب پیدا نمیکند. در چنین شرایطی، آموزش ویدئویی شیمی یازدهم میتواند مکمل مناسبی برای مطالعه کتاب درسی باشد.
پلتفرم آموزشی آینو با ارائه ویدئوهای آموزشی دروس مختلف، به دانشآموزان کمک میکند مطالب را با توضیحات معلمان مرور کنند و برای مباحث دشوار زمان بیشتری بگذارند.
دانشآموزان میتوانند از آموزشهای آینو در کنار مطالعه شیمی 2، حل تمرین و مرور نکات کتاب استفاده کنند. این روش بهخصوص برای کسانی که میخواهند یک مبحث را چند بار مشاهده کنند یا در یادگیری بخشهای محاسباتی به توضیحات بیشتری نیاز دارند، کاربردی است.
دیدگاه تان را بنویسید