اطلاعات عجیب از اموال بلوکهشده ایران
الجزیره انگلیسی گزارش داد، ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی ایران در کشورهای چین، هند، عراق و قطر بلوکه شده و آزادی این پول سه برابر درآمد نفتی ایران ارزش دارد.
وبگاه قطری الجزیره انگلیسی در یادداشتی تحلیلی به قلم «بریانکا شانکار» به موضوع داراییهای بلوکهشده ایران در خارج پرداخته و نوشته است که این داراییها حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود. به نوشته الجزیره، با نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ، تهران آزادسازی این پولها را به عنوان اولویت اصلی و پیششرط هر توافق دائمی مطرح کرده است.
بر اساس این گزارش، ریشه این بلوکهشدن به سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) بازمیگردد؛ زمانی که آمریکا پس از ماجرای تسخیر سفارت، اموال ایران را توقیف کرد. بعدها تحریمهای هستهای این محدودیتها را گسترش داد. اگرچه برجام در سال ۱۳۹۴ امکان دسترسی ایران به بخشی از این داراییها را فراهم کرد، اما خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ دوباره قفلها را محکمتر کرد.
ارزش این داراییها برای ایران چقدر است؟
الجزیره به نقل از «فردریک اشنایدر»، پژوهشگر شورای خاورمیانه امور جهانی، نوشته است که این مبلغ «فوقالعاده بزرگ» است، به ویژه برای جامعهای که دههها زیر فشار تحریم بوده. به گفته اشنایدر، این پول سه برابر درآمد سالانه ایران از نفت و گاز است و میتواند «شریان حیاتی» برای اقتصاد آسیبدیده ایران باشد.
این اموال کجا نگهداری میشود؟
شانکار در گزارش خود مینویسد که این میلیاردها دلار در شبکهای پیچیده در سراسر جهان پخش شده است. بزرگترین حبسکننده، چین است با سهم ۲۰ میلیارد دلاری. پس از آن هند با حدود ۷ میلیارد، عراق با حدود ۶ میلیارد، آمریکا با ۲ میلیارد، ژاپن با ۱.۵ میلیارد دلار قرار دارند. همچنین ۱.۶ میلیارد دلار در لوکزامبورگ و ۶ میلیارد دلار دیگر در قطر بلوکه شده است. این ۶ میلیارد دلار قطر مربوط به صفقه قبلی تبادل زندانیان بود که به قطر منتقل شد اما دوباره با تصمیم آمریکا مسدود گردید.
الجزیره تأکید کرده که این ۱۰۰ میلیارد دلار تقریباً یکچهارم تولید ناخالص داخلی ایران را تشکیل میدهد و به همین دلیل محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، آزادی آن را به عنوان «نشانه حسننیت» پیش از هر مذاکره جدی خواستار شده است.
چرا این پول برای ایران حیاتی است؟
الجزیره مینویسد اقتصاد ایران از تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی و کمبود سرمایهگذاری رنج میبرد. «رکسان فارمانفرمایان»، استاد دانشگاه کمبریج، به الجزیره گفته است که بازپسگیری این داراییها به تهران امکان میدهد «نوسانات ارزی را کنترل کند و از شوکهای اقتصادی که اعتراضات سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴) را شعلهور کرد، جلوگیری نماید».
وی افزود که بخشهای حیاتی مانند شبکه برق، آب و تأسیسات نفتی با «تخریب وحشتناک زیرساخت» روبرو هستند و به این نقدینگی برای بازسازی و نوسازی نیاز مبرم دارند.
جالب است که الجزیره در گزارش خود به یک تناقض بزرگ هم اشاره کرده است: گزینشی بودن بلوکهکردن اموال در جهان. به نوشته این وبگاه قطری، کشورهایی مانند ایران، روسیه و ونزوئلا به بهانه نقض حقوق بینالملل تحریم و بلوکه میشوند، اما در مقابل، اسرائیل با وجود اتهامات بینالمللی، هرگز با چنین اقداماتی مواجه نشده است. «کریس فدرستون»، استاد علوم سیاسی دانشگاه یورک، در این باره به الجزیره گفت که تصمیم آمریکا ممکن است حاوی پیام دیپلماتیک مهمی باشد، هرچند پیشبینی گامهای بعدی دونالد ترامپ دشوار است.
در پایان گزارش الجزیره آمده است که «یعقوب لو»، وزیر خزانهداری اسبق آمریکا در دوران اوباما، سال ۲۰۱۶ گفته بود حتی با لغو تحریمها هم ایران به همه این پولها دسترسی پیدا نمیکند، چون بخش بزرگی از آن قبلاً برای سرمایهگذاریهای قبلی یا بازپرداخت وامها تخصیص یافته است. با این حال، تهران خواستار آزادی حداقل ۶ میلیارد دلار به عنوان اقدام اعتمادساز در مذاکرات جاری است.
دیدگاه تان را بنویسید